(က)
စိမ်းသရဖူစိမ်း တောင်ကျောင်းဆရာတော်နှင့် စိမ်းသရဖူစိမ်း ဒါယကာကျော်တို့ တိုးတိုး တိုးတိုး သဖန်းပိုး လုပ်နေသည်ကို အရွှင်အဘတွေက ကျွန်ုပ်အား မေးဆတ်ပြပါ၏။
“လူတွေကလည်း ခက်တယ် စိမ်းမောင်ရ”
“တင်ပါ့ ဘုရာ့”
“အခုလို မီးတွေပျက်တော့လည်း အော်လိုက် ညည်းလိုက်ကြတာများ ဆူလို့”
“တင်ပါ့ဘုရာ့၊ အဲ့ဒါလည်း ကိုယ့်အပြစ်နဲ့ကိုယ်ပဲပေါ့”
“အေးကွ . . . တပ်ချုပ်ကြီးထောက်ပြတာလည်း အဲဒါတွေကိုပဲလေကွာ”
“မှန်ပါ့၊ လျှပ်စစ်လိုအပ်ချက်အတွက် ရေကာတာတွေ ဆောက်ဖို့ဟာကို သူတို့တွေပဲ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတာမဟုတ်လား ဘုရား”
“အေးလကွာ . . . ဒါကြောင့် တပ်ချုပ်ကြီးက ‘၂၀၀၅ ခုနှစ်ကစတင်ပြီး အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းတွေ အောင်မြင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အခုအချိန်ဆို တနိုင်ငံလုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတွေ အလုံအလောက် ရရှိနေမှာ ဖြစ်တယ်’ လို့ ပြောတာပေါ့”
“တင်ပါ့ဘုရာ့၊ ‘ဒါပေမယ်လို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း စီမံကိန်းများကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အနှောင့်အယှက်ပေးခဲ့မှုများကြောင့် စီမံကိန်းများ ရပ်တန့်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကာ အခုလို မီးတွေပျက်နေရတာ’ ပါတဲ့ ဘုရား”
“ဝါး . . . ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
ရုတ်တရက် ထရယ်လိုက်သော အသံကြီးကြောင့် အစွန်းရောက် အစိမ်းပုတ် ဆရာ ဒကာတို့မှာ လှမ်းကြည့်ကြပြီး “ဘာရယ်တာလဲကွ” ဟု မေးတော်မူပါလေ၏။
“သဘောကျလို့ ရယ်မိကြတာပါဘုရာ့”
“ဘာကို သဘောကျတာလဲဟ”
“အရှင်ဘုရားတို့ရဲ့ တပ်ပြုတ်ကြီးကို သဘောကျလို့ပါ”
“ဟေ . . .”
“သူ့လက်ထက်မှာ သူ မီးကို နပ်မှန်အောင်မပေးနိုင်တဲ့ဟာကိုများ သူများတွေကို အပြစ်တင် လွှဲချနေတာကို သဘောကျလို့ပါ ဘုရာ့”
“အဲဒါ အမှန်ပဲလေကွာ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစီမံကိန်းတွေကို နင်တို့ပဲ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတာ”
“ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
“ဘာ ထရယ်ကြပြန်တာလဲဟ”
“ဒီလိုပါ ဘုရား၊ အတင်းအဓမ္မ ပလ္လင်ပေါ် ခွေးတိုးပေါက်ကတက်လာတဲ့ သူ့လက်ထက်ကျမှ လူထုရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက် လျှပ်စစ်မီးဟာမျိုး တုံးသွားတာပါ ဘုရာ့”
“အမ် . . .”
“မကြာလှသေးတဲ့ ၂၀၁၅ ကနေ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ကာလလေးကို ကိုယ်တော် ပြန်စဉ်းစားကြည့်လိုက်စမ်းပါ။ တနိုင်ငံလုံး ထိန်ထိန်လင်းလို့၊ ကိုယ်တော့်ကျောင်းတောင် ဘယ်နှစ်ညများ မှောင်ဖူးခဲ့လို့လဲ”
“အဲ . . . ဟို . . . ဒီ . . .”
“အဲဒါပဲ ဘုရာ့၊ ‘ပညာရှင်’ အုပ်ချုပ်တဲ့ကာလနဲ့ ‘အရူး’ အုပ်စိုးတဲ့ကာလဆိုတာ ကွာချင်တိုင်း ကွာတာပါတဲ့ ဘုရား”
“ဝါး . . . ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
(ခ)
သို့ဖြင့် အနှီ ‘လျှပ်စစ်’ အကြောင်းကို ဆက်ကြလေရာ ကျွန်ုပ်ဘက်ကို လှည့်လာပါလေ၏ ခင်ဗျာ။
“ဖေကြီးတို့ မြို့ကြီးပြကြီးတွေမှာကော အရင်ခေတ်က မီးပျက်ခဲ့ဖူးလား” ဟု အဘစောမူးသာက ပြုံးစိပြုံးစိနှင့် မေးလာပါလေ၏။
“ပျက်လည်း မိနစ်ပိုင်းလောက်ပဲပေါ့ အဘရာ”
“အခုကော မြို့ပေါ်ကဘော်ဒါတွေက ဘာပြောကြလဲဟ”
“လာချင်ရင် ခဏကလေး လာတယ်တဲ့၊ ပျက်ပြီဆို ညလုံးပေါက်၊ နေ့လုံးပေါက်ပဲတဲ့ အဘ”
“ငါတို့ရွာကလူတွေရဲ့ဒုက္ခနဲ့ အတူတူပေါ့ဟ”
“အဲ . . . ရွာကလူတွေနဲ့ မတူတဲ့ ဒုက္ခတွေတော့ အပိုဆုရကြတယ် အဘ”
“ဟေ . . . ဘယ်လိုဒုက္ခတွေလဲ ဖေကြီးရ”
ထိုအခါ ရှင်းပြရပါ၏။ ရွာတွေမှာ မီးတွေပျက်သည့်အခါ ‘ရေမော်တာ’ တင်၍မရလျှင်လည်း ရေတွင်းရေကန်များမှ ရေကို အသုံးပြု၍ရပေမဲ့ မြို့တွေပေါ်က ကန်ထရိုက်တိုက်တွေမှာကား ဒုက္ခအကြီးအကျယ် ရောက်နေကြကြောင်း၊ ရေမရသဖြင့် ချက်ပြုတ်ကြော်လှော်ဖို့သာမက ချိုးဖို့အလယ်၊ အိမ်သာသုံးဖို့ပင် ရေမရှိသဖြင့် ‘မြို့ဒုက္ခ’ သီချင်းပင် ထွက်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ပြောပြဖြစ်ပါ၏။
“ဝင်းဦးအဖေ ‘ချစ်ဒုက္ခ ဦးဘညွန့်’ ကိုတုပြီး ‘ငညစ်ဒုက္ခ ဦးဘတွန့်’ ဆိုပြီး သီချင်းဆိုကွာ၊ ငါ ရေးပေးမယ်”
“အဘရေးပေးရင် ဆိုရမှာပေါ့ ခင်ဗျာ”
အဘလုံးတုံးမှာ ပြုံးဖြဲဖြဲနှင့် နှုတ်ခမ်းတလှုပ်လှုပ်ဖြစ်ကာ ခဏအကြာမှာ ‘ချစ်ဒုက္ခ’ အလိုက်ထဲမှာ ‘စာမြှောင်’ ကပ်ပါလေ၏ ခင်ဗျာ။
“ထာဝစဉ် မည်းမှောင်အတိကွယ်
မီးမရသူ မျှော်ကာလွမ်းပါပေါ့
နွမ်းခွေလို့ကွယ်
တမ်းတမိတယ်
ဖြေမဆည်နိုင်ဖွယ်
ကြင်ကြင်ရယ် နေနိုင်ရက်တယ်
မီးဒုက္ခဖြင့် ဖိစီးပြီကွယ်”
“ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
အဘစောမူးသာက “မီးမရတော့ ရေမရတဲ့ဒုက္ခကို ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဘဂျမ်းရေးထားခဲ့တဲ့ ကာတွန်းတွေကိုတောင်မှ သွားသတိရမိသဟ” ဟု ဆိုလေရာ၊ “ပြောပြပါအုံး” ဟု တောင်းဆိုလေသော် ပြောပြပါလေ၏။
“ဆီးချုပ်နေတဲ့လူနာကို ဆရာဝန်က မေးတယ်၊ ‘ဘယ်လောက်သွားလဲ’ တဲ့၊ လူနာက အံကြိတ်ပြီး ပြန်ဖြေတယ်၊ ‘စည်ပင်သာယာဘုံဘိုင်က ပေးတဲ့ ရေလောက်ပါ ခင်ဗျ’ ဆိုတော့ ဆရာဝန်က ‘တစက်တစက်ပဲပေါ့’ ဆိုပြီး စုတ်တသတ်သတ် လုပ်ပါသဗျား”
“ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
တောင်ကျောင်းကိုယ်တော်ပါ ပြုံးတော်မူပါ၏။
“နောက်တပုဒ်ကတော့ သားအမိနှစ်ယောက်ကွ”
“ဆက်ပါအုံး အဘ”
“‘မီးမလာတော့ ရေမလာ၊ မျက်နှာသစ်ဖို့ သုံးစရာတောင် ရေမရှိလို့ သားအမိတွေ တယောက်မျက်နှာတယောက် တံတွေးနဲ့ထွေးပြီး ကြံဖန် သစ်နေရတယ်’ တဲ့ဗျား”
“ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
“အခုလည်း ကြင်စိုး သာ၀ မအလကြီး မျက်နှာသစ်ဖို့ ရေမရှိဘူးလို့ ကြားတယ်ဟ၊ ငါတို့တနိုင်ငံလုံး သူ့မျက်ခွက်ကို တံတွေးနဲ့ဝိုင်းထွေး ကူညီပေးကြရအောင်လား”
“ဝါး . . . ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
(ဂ)
တဟားဟားရယ်နေကြသည်ကို အစိမ်းဆရာဒကာက ခပ်တင်းတင်းကြည့်နေကြလေရာ အရွှင်အဘတွေက ကျွန်ုပ်အား မျက်စိမှိတ်ပြပါ၏။
မကြာခင် ရယ်ရွှင်ဖွယ်ရာများ ကြားရအုံးမည်ဟု တွေးမိပါလေ၏ ခင်ဗျာ။
“ကိုယ်တော်တို့ ဘုရားဒကာ တပ်ပြုတ်ကြီးက နိုင်ငံတော်မီးလင်းဖို့အတွက် သူကြိုးစားနေတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ် ဘုရာ့”
“အေးကွ မူးသာရ၊ ‘လျှပ်စစ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲတွေရှိနေလို့ အချိန်တိုအတွင်း လျှပ်စစ်မီးရနိုင်မယ့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတွေကို အားပေးဆောင်ရွက်နေပါကြောင်း၊ ဒီစီမံကိန်းတွေ အောင်မြင်ပြီးစီးပါက လျှပ်စစ်မီး လုံလောက်စွာ ရရှိလာနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း’ တပ်ချုပ်ကြီးက ပြောထားတယ်ဟ”
“အားရစရာပါပဲ ဘုရာ့”
“ဒါပေါ့ကွ လုံးတုံးရ၊ သူလုပ်ပေးပါလိမ့်မယ်”
“တင်ပါ့ ဘုရာ့”
အရွှင်အဘတွေက မျက်နှာပိုးသတ်ကာ ခပ်တည်တည်နှင့် ဖော်လိုလိုက်နေပါလေ၏။ ပြီးတော့ “မြစ်တွေမှာ ရေကာတာတွေဆောက်ပြီး လျှပ်စစ်ထုတ်ရင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွေ ပျက်စီးပြီး လူတွေကို ထိခိုက်တယ် ဘုရာ့” ဟု စကားခေါ်လေရာ ဆရာတော်က “ဒါကြောင့် အခုလို ‘နေရောင်ခြည်’ စွမ်းအင်ကနေ လျှပ်စစ်ထုတ်ဖို့ သူ ကြိုးစားနေတာပေါ့ဟ” ဟု ပြုံးကာ မိန့်တော်မူပါ၏။
“တပည့်တော်အနေနဲ့ ပြောရရင် ‘နေရောင်ခြည်စွမ်းအားလျှပ်စစ်’ ထုတ်မယ့်အစား ဖောဖောသီသီ ရနိုင်တဲ့ ‘လေအားလျှပ်စစ်’ ကို ထုတ်လုပ်ရင် ပိုပြီးများ အဆင်ပြေမလားလို့”
“အိမ်း . . . ရုပ်သံတွေထဲမှာ ငါ မြင်ဖူးတယ်ကွ၊ လေရဟတ်အကြီးကြီးတွေစိုက်ပြီး အောက်ခြေမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတွေ စုတာမျိုးမဟုတ်လား”
“ဟုတ်ပါတယ် ဘုရား၊ အဲသည်ကဓာတ်အားတွေကို ပင်မတနေရာကိုပို့ပြီး နိုင်ငံအနှံ့ ပြန်ဖြန့်တာပါ ဘုရာ့”
“အေးကွ၊ အဲဒါကိုခေါ်တာ ဘယ်လို . . .”
“‘ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်’ ပါ ဘုရာ့”
“အေးဟ၊ သူက ကုန်သွားတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အမြဲတမ်း ပြန်ပြန်ပြည့်နေတာမျိုးကိုး”
“မှန်လှပါ့ ဘုရာ့”
“အဲသည် လေရဟတ်ကြီးတွေကို ဘယ်လိုနေရာတွေမှာစိုက်ပြီး စုဆောင်းကြသလဲဟ”
“လေတိုက်အားကောင်းတဲ့ ကွင်းပြင်တွေ၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွေမှာ စိုက်ကြပါတယ် ဘုရာ့”
“အဓိကကတော့ ‘လေအား’ ကောင်းတဲ့ နေရာတွေကို ရွေးကြတာမျိုးပေါ့”
“တင်ပါ့ ဘုရာ့”
“အကယ်၍ကွာ၊ ငါတို့နိုင်ငံမှာဆို ဘယ်လိုနေရာမျိုးတွေမှာ စိုက်သင့်သလဲ”
“အဲ . . . ‘နေပြည်တော်’ မှာ စိုက်ထူပြီး လေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူရင် အဆင်ပြေမယ် ထင်ပါတယ် ဘုရား”
“‘နေပြည်တော်’ ရဲ့ ဘယ်လိုနေရာမျိုးမှာလဲ”
“အဲ . . အရှင်ဘုရားတို့တပ်ပြုတ်ကြီး ကြင်စိုး သာ၀ မအလရဲ့ အစည်းအဝေးခန်းမရှေ့မှာ စိုက်ထူသင့်ပါတယ် ဘုရာ့”
“ဟေ . . . ဘာဖြစ်လို့”
“သူ့လောက် ‘လေအား’ ကောင်းတာ ဘယ်သူရှိမလဲ ဘုရာ့၊ သူ့လေအားနဲ့ဆို တနိုင်ငံလုံးအတွက် ‘လေအားလျှပ်စစ်’ လုံလောက်ရုံတင်မကဘဲ ပိုတောင် ပိုလျှံပါလိမ့်အုံးမယ် ဘုရား”
“ဝါး . . . ဟားဟား ဟားဟား ဟားဟား”
ဖေကြီး(လေရှီး)
