Author: Baby Yit Lone

တယ်လီနော မက်တာဒေတာကြောင့် ကိုဂျင်မီ ဖမ်းဆီးခံရကြောင်း နော်ဝေ- မြန်မာကော်မတီ အကြီးအကဲဟောင်း စွပ်စွဲ

၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုဂျင်မီအဖမ်းခံရမှုနှင့် တယ်လီနော-မြန်မာက တယ်လီဖုန်းသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များ၊ ဖုန်းဟန်းဆက်တည်နေရာတို့ပါသောအချက်အလက်များကို စစ်အုပ်စုထံလွှဲပြောင်းပေးခဲ့မှုနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း နော်ဝေ-မြန်မာ ကော်မတီ ဒါရိုက်တာဟောင်း အော်ဒွန်း အာဂါ (Audun Aagre) က စွပ်စွဲလိုက်သည်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကိုဂျင်မီ ပုန်းအောင်းနေခဲ့သဖြင့် စစ်တပ်က ရှာမတွေ့ ခဲ့သော်လည်း တယ်လီနောက ကိုဂျင်မီနှင့်ပတ်သက်သည့် မက်တာဒေတာကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် မကြာမီတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

“တယ်လီနောက ကိုဂျင်မီနဲ့ပတ်သက်တဲ့ Metadata (မက်တာဒေတာ) လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ပြီးတဲ့နောက်သိပ်မကြာခင်မှာပဲ သူအဖမ်းခံခဲ့ရတယ်။ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ သူကြိုးပေးကွပ်မျက်ခံခဲ့ရတယ်” ဟု အော်ဒွန်း အာဂါက နော်ဝေအခြေစိုက် Panorama News တွင် မှတ်တမ်းဆောင်းပါးထဲတွင် ရေးထားသည်။

မက်တာဒေတာဆိုသည်မှာ မိုဘိုင်းသုံးစွဲသူ၏ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကြာချိန်၊ နှစ်ဖက်ဖုန်းဟန်းဆက်များ တည်နေရာ၊ ဟန်းဆက်အမျိုးအစား၊ အင်တာနက်အသုံးပြုမူတို့ကိုပြသသောအချက်အလက်များကိုဆိုလိုသည်။

တယ်လီနော-မြန်မာက မည်သည့်နေ့ရက်တွင် မက်တာဒေတာလွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်ကိုမူ ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ။

အော်ဒွန်းအာဂါသည် နော်ဝေ-မြန်မာ ကော်မတီ (The Norwegian Burma Committee) တွင် ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်ပြီး နော်ဝေ Myanmar Support Group ကို ဆက်လက်အကြံပေးနေသူဖြစ်သည်။

ကိုဂျင်မီ (ခ) ကိုကျော်မင်းယုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၃ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း မြောက်ဒဂုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ပင်လုံအိမ်ရာ၌ အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကိုဂျင်မီကို ပုဒ်မ ၄၉(က)၊ ၅၀(ဈ)၊ ၅၀(ည) တို့ဖြင့်သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ ရက် နံနက် ၃ နာရီတွင် ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့ကြောင်း စစ်အုပ်စုက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သူနှင့်အတူ ကိုဖြိုးဇေယျာသော်ကို ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့ပြီး နောက်တရက်တွင် ကိုလှမျိုးနှင့် ကိုအောင်သူရဇော်တို့ကိုပါကွပ်မျက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

“တယ်လီနောသည် ဒီမိုကရေစီ တောင်းဆိုသည့် ကိုဂျင်မီကဲ့သို့ နိုင်ငံရေးသမားများအတွက် အိပ်မက်ဆိုးဖြစ်စေခဲ့သည်” ဟူသည့်ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပေါ့ကပ်စ်ပရိုဂရမ်တခုကိုလည်း နော်ဝေရေဒီယိုသတင်းဌာနဖြစ်သည့် NRK က ထုတ်လွှင့်နေကြောင်းလည်း မစ္စတာ အော်ဒွန်းအာဂါက ရေးသားထားသည်။

အဆိုပါပေါ့ကပ်စ်တွင် ကိုဂျင်မီအပါအဝင် အဖမ်းခံရသူ၊ အသတ်ခံရသူများ၏ဒေတာများလွှဲပြောင်းမှုရှိခဲ့သည့်သက်သေများကို ရှင်းပြမည်ဟုဆိုသည်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းအချက်အလက်နှင့် တောင်းဆိုမှုများကို တယ်လီနောက တုံ့ပြန်မှု အကြိမ်ပေါင်း ၁,၃၀၀ လုပ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ပါရှိသည်။

ထိုအချက်အလက်များထဲတွင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏အချက်အလက်များလည်းပါသည်ဟု ဆိုသည်။

တယ်လီနောအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုဆိုင်ရာ ယခုအဖြစ်အပျက်ကို မကျူးလွန်ဘဲနေမည်ဆိုလျှင် အခွင့်အရေးရှိခဲ့ပါသော်လည်း ချိုးဖောက်ခဲ့သည်သာဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုလုပ်ရပ်အတွက် တာဝန်ခံသင့်ကြောင့်လည်း မစ္စတာ အော်ဒွန်းက ရေးသားထားသည်။

တယ်လီနောကတော့ ၎င်းတို့ဒေတာလွှဲပြောင်းခဲ့ခြင်းအပေါ် နောင်တမရဟုဆိုကာ သူတို့အနေဖြင့် ဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအရ လိုက်နာခဲ့သည်သာဖြစ်ကြောင်းလည်း တယ်လီနောက NRK ကိုပြောသည်ဟု ပါရှိသည်။

တယ်လီနော၏ “အကြီးမားဆုံးမှားယွင်းမှု” သည် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲဖြစ်ခဲ့လျှင် သုံးစွဲသူများ၏လုံခြုံရေးအတွက် မည်ကဲ့သို့စီမံဆောင်ရွက်မည်ကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခြင်းမရှိခြင်းဖြစ်သည်ဟု မစ္စတာအော်ဒွန်းက ပြောသည်။

တယ်လီနော၏အစုရှယ်ယာအများစုကို နော်ဝေအစိုးရက ပိုင်ဆိုင်သည်။

တယ်လီနော-မြန်မာကို လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 Group နှင့် စစ်အုပ်စုနှင့်နီးစပ်သည့် ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီ ရွှေဗျိုင်းဖြူတို့ကို လွှဲပြောင်းရောင်းချမှု ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အက်တမ် (Advancing Telecommunications of Myanmar) ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

အက်တမ်သို့ပြောင်းလဲပြီးနောက်ပိုင်း ဖုန်းသုံးသူများ၏မက်တာ​ဒေတာများကို စစ်အုပ်စုက ဆက်လက်ရရှိနေခဲ့သည်ဟု ဝန်ထမ်းဟောင်းတဦးကပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့၊ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းရှိ ခြံအမှတ် (၅၄)ကို လေးကြိမ်တိုင် လေလံတင်ရောင်းချခဲ့သော် လည်း ဝယ်ယူသူမရှိခဲ့ခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ လျှောက်ထားချက်များ ဆက်တိုက်ပယ်ချခံထားရပြီး​နောက် လက်ရှိတွင် ထပ်မံတင်ပြလာခြင်း မရှိသေးကြောင်း တရားရုံးနှင့် နီးစပ်သူများထံက သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ တတိယပတ်ထဲတွင် ခြံအမှတ် (၅၄)၏ မြေတဝက်ကို ယူလိုကြောင်း ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ သုံးကြိမ်မြောက် လျှောက်ထားချက်ကိုလည်း ရန်ကုန်တိုင်း၊ ကမာရွတ်ခရိုင်တရားရုံးက ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့က ပယ်ချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် အဆိုပါ ခြံနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဦးအောင်ဆန်းဦးဘက်က ထပ်မံတင်ပြလျှောက်ထားရန် ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့နှင့် ယနေ့ (ဩဂုတ် ၂၁)တို့တွင် ရုံးချိန်းခေါ်ယူခဲ့သော်လည်း တင်ပြခြင်းမရှိသေးကြောင်း တရားရုံးနှင့် နီးစပ်သူတဦးက ပြောသည်။

ယနေ့ရုံးချိန်းတွင်မူ ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ ရှေ့နေဘက်က အမှုသည်နှင့် မတွေ့ရသေးဟုသာ တင်ပြခဲ့ကြောင်း ဆို သည်။

ဦးအောင်ဆန်းဦးအနေဖြင့် အဆိုပါခြံအား လေလံတင်ရောင်းချ၍ မရသည့်နောက် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နိုင်ငံ တော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဘက်က လေလံဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရန်နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေအိမ်မပါဝင်သည့် မြေတဝက်ကို အရင်ခွဲရောင်းရန် လျှောက်ထားချက်များမှာလည်း ပယ်ချခံထားရခြင်းဖြစ်သည်။

စစ်​ကော်မရှင်ထိန်းချုပ် တရားရုံးဘက်ကမူ ခြံအမှတ် (၅၄) အား လေလံတင်ရောင်းချခြင်းမှာ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က ချမှတ်ထားသည့်ကိစ္စကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် တဝက်ခွဲဆောင်ရွက်ပေး၍ မရဟု ဇွန်လထဲတွင် ပြောဆိုထားဖူးသည်။

ခြံအမှတ် (၅၄) အ​မွေဆိုင်အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အဆိုပါခြံရှိ နှစ်ထပ်အိမ်နှင့် မြေတဝက်ကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်းကောင်း၊ တထပ်တိုက်နှင့် မြေတဝက်ကို ဦးအောင်ဆန်းဦးကလည်းကောင်း ခွဲဝေရန် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်တရားရုံးက ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

သို့​သော် ဦးအောင်ဆန်းဦးက ခြံဝန်းတခုလုံးအား လေလံပစ်ပြီးရရှိသည့်တန်ဖိုးကို တယောက်တဝက်ခွဲဝေယူရန် အယူခံအဆင့်ဆင့်တက်ခဲ့ရာ ပယ်ချခံခဲ့ရပြီး​နောက် အာဏာသိမ်းကာလ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ထဲတွင် ပြည်​ထောင်စုတရားလွှတ်​တော်ချုပ်က ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ လျှောက်ထားချက်အတိုင်း ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့​နောက် အဆိုပါခြံကို ပထမအကြိမ် ကျပ် ၃၁၅ ဘီလီယံ၊ ဒုတိယအကြိမ် ကျပ် ၃၀၀ ဘီလီယံ၊ တတိယအကြိမ် ကျပ် ၂၉၇ ဘီလီယံနှင့် စတုတ္ထအကြိမ် ကျပ် ၂၇၀ ဘီလီယံတို့ဖြင့် လေလံတင်ရောင်းချခဲ့သော်လည်း ဝယ်ယူသူမရှိခဲ့​ပေ။

ဓါတ်ပုံ – ခြံအမှတ် (၅၄) နှင့် ပတ်သက်ပြီး ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ လျှောက်ထားချက်များ ဆက်တိုက်ပယ်ချခံထားရပြီး​နောက် လက်ရှိတွင် ထပ်မံတင်ပြလာခြင်းမရှိသေးကြောင်း တရားရုံးနှင့် နီးစပ်သူများထံက သိရသည်။