ထိုင်းက ဖမ်းဆီးထားသည့် ရွှေကုက္ကိုမှ လောင်းကစားရုံပိုင်ရှင်ကို တရုတ်ထံ လွှဲအပ်မည်
တရုတ်နိုင်ငံသား လောင်းကစားရုံပိုင်ရှင်အား တရုတ်နိုင်ငံထံ လွှဲအပ်ရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ သုံးနှစ်ကျော်ကြာ အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ပြီးနောက် တရားခံလွှဲပြောင်းရေးအမိန့်ကို ထိုင်းတရားရုံးတခုက အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း ထိုင်းအစိုးရရှေ့နေက နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကူးလက်မှတ် ကိုင်ဆောင်ထားသည့် အသက် ၄၃ နှစ်အရွယ် တရုတ်နိုင်ငံသား ရှဲကျိကျန်းကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရှဲကျိကျန်းသည် တရားမဝင် အွန်လိုင်းလောင်းကစား လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နေကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံက စွပ်စွဲခဲ့ပြီး အနီရောင်အဆင့် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ပေးရန် နိုင်ငံတကာရဲတပ်ဖွဲ့ထံ တောင်းဆိုခဲ့ရာ နိုင်ငံတကာဖမ်းဝရမ်းဖြင့် ၎င်းကို ဖမ်ဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှဲကျိကျန်းအား တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲအပ်ရန် ထိုင်းရာဇဝတ်တရားရုံးက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါအမိန့်သည် ဥပဒေချိုးဖောက်ရာရောက်သည်ဟုဆိုကာ ၎င်း၏ရှေ့နေအဖွဲ့က အယူခံဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုတရားခံလွှဲပြောင်းရေးအမိန့်သည် တရားဥပဒေနှင့်ညီကြောင်း ထိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေရုံးက ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
“ရှဲသည် တရားမဝင် ကာစီနိုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုဖြင့် တရားရင်ဆိုင်ရန် တရုတ်နိုင်ငံထံ လွှဲပြောင်းခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း” ထိုင်းအစိုးရရှေ့နေရှေ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
၎င်းအား စွပ်စွဲချက်တင်ထားသည့် ပြစ်မှုများတွင် ငွေလုံးငွေရင်း ဘတ် ၁၂ ဒသမ ၆၃ ထရီလီယံကျော်ရှိသည့် လောင်းကစားဝက်ဘ်ဆိုက် ၂၃၉ ခု တည်ထောင်၊ လုပ်ကိုင်သည့်အမှုလည်း ပါဝင်သည်။
“၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုမြို့သစ်တွင် ကာစီနိုရုံနှစ်ခု တည်ထောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း စွပ်စွဲခံထားရပြီး တရုတ်နိုင်ငံသားများအား အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်း အမျိုးမျိုးမှ လောင်းကစားလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ရန် သွေးဆောင်စည်းရုံးခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲခံထားရသည်” ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ရှဲက အမှားတစုံတရာ ကျူးလွန်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ဆက်လက်ငြင်းဆိုလျက်ရှိပြီး တရုတ်တွင် ၎င်းကို ဖွင့်လှစ်ထားသည့် အမှုမှာ နိုင်ငံရေးအရ လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက စွဲချက်တင်ထားသော ပြစ်မှုများကို အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်း၏ရှေ့နေ ဆန်ညာ အီယာဒ်ဂျွန်ဒီးက Reuters သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
အယူခံတရားရုံးက နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်တွင် စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းစီရင်ချက်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် ရှဲနှင့် ရှေ့နေအဖွဲ့ထံ အသိပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ ရှဲကို ဘန်ကောက် ရာမန်အကျဉ်းထောင်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ထိုင်းအစိုးရဌာနများအနေဖြင့် ရှဲကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် ရက်ပေါင်း ၉၀ အချိန်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆန်ညာက ပြောသည်။
ဖမ်းဆီးခံရချိန်တွင် ရှဲသည် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ရွှေကုက္ကိုဟုခေါ်သည့် ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံ တန်ကြေးရှိ ကာစီနို၊ ဖျော်ဖြေရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတို့ပါဝင်သော လောင်းကစားအင်ပါယာကို ဦးဆောင်နေခဲ့သည်။
ဒေသတွင်း ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ၊ လူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်များနှင့်ဆက်နွှယ်မှုများကြောင့် ရွှေကုက္ကိုနှင့် ဆက်စပ်သော ကုမ္ပဏီကိုးခုနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဌာနက စက်တင်ဘာလတွင် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူခဲ့သည်။
ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ လာအိုနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့ကြားရှိ နယ်စပ်ဒေသများသည် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလမှစ၍ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများဖြစ်လာခဲ့ပြီး အဆိုပါငွေလိမ်လုပ်ငန်း ခြံဝန်းကြီးများတွင် အဓမ္မ အလုပ်စေခိုင်းရန် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို လူကုန်ကူးမှုမှ ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့စေသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက ပြောကြားထားသည်။