မြန်မာနိုင်ငံက ကျရှုံးနိုင်ငံဖြစ်နေပြီး ကမ္ဘာ့ရာဇဝတ်မှုများ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာနေကာ အမေရိကန်နိုင်ငံထံမှ ဒေါ်လာဘီလီယံချီ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများမှတစ် ဆင့် စစ်တပ်က ခိုးယူနေဟု အမေရိကန်လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေး
စစ်တပ်က ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ လွတ်လပ်၊ တရားမျှတလိမ့်မည်ဟု ဆိုခြင်းမှာ စိတ်ကူးယဉ်သာ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ထောက်ပြ
မြန်မာနိုင်ငံက ကျရှုံးနိုင်ငံတော်ဖြစ်နေပြီး ကမ္ဘာ့ရာဇဝတ်မှုများ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာနေကာ မြန်မာအကြမ်းဖက် စစ်တပ်က အမေရိကန်နိုင်ငံသားများထံမှ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် ဒေါ်လာဘီလီယံချီ ခိုးယူနေကြောင်း အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် မြန်မာ့အရေးဆွေးနွေးပွဲတွင် လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌများက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြသည်။
နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်တွင် “No Exit Strategy: Burma’s Endless Crisis and America’s Limited Options” “ထွက်ပေါက်မရှိသော မဟာဗျူဟာ- မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဆုံးမရှိသော အကျပ် အတည်းနှင့် အမေရိကန်၏ ကန့်သတ်မှုရှိနေသည့် ရွေးချယ်စရာများ” ခေါင်း စဉ် ဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲတွင် လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌများကထိုသို့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်၏ နိုင်ငံခြားရေးရာ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ် ဆပ်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ Young Kim က မြန်မာနိုင်ငံသည် ကျရှုံးသော နိုင်ငံတော်တစ်ခုဖြစ်နေပြီး ကမ္ဘာရာဇဝတ်မှုများ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာနေကြောင်း၊ မြန်မာ့ လူဦးရေ၏ တစ်ဝက်ကျော်မှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုဖြင့် နေထိုင်နေကြရပြီး လူပေါင်း ၃ ဒသမ ၆ သန်းနီးပါးမှာ ပြည်တွင်းတွင် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေကြရကြောင်း၊ သန်းပေါင်းများစွာသော လူများသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရကြောင်း ပြောဆိုသည်။
လွန်ခဲ့သော တစ်နှစ်ခွဲကျော်အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သော်လည်း စစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့က ကြံ့ကြံ့ခံနေဆဲဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ နယ်မြေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ကာ၊ အတိုက်အခံအင်အားစုများက ထိုပမာဏ၏ နှစ်ဆခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက စစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ တရားဝင်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ ကျဆုံးနေသည်ဆိုသော ပြောဆိုမှုများကိုလည်း ပယ်ချခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောဆိုသည်။
မြန်မာစစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့ဖြစ်သော စစ်တပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်မှုကို ဒီမိုကရေစီလုပ်ငန်းစဉ်အသွင် လိမ်လည်ဖုံးကွယ်အသွင်ပြောင်းရန်အတွက် ရလဒ်များကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော အယောင်ပြ ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားကြောင်း၊ ထိုရွေး ကောက်ပွဲများသည် တရားဝင်မှု၏ အထင်အမြင်ကို ဖန်တီးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး တချိန်တည်းမှာပင် စစ်အာဏာရှင်များက တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့နှင့်ထိတွေကဆက်ဆံလျက်ရှိကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။
တရုတ်နှင့် ရုရှားက လက်နက်များနှင့် ထောက်လှမ်းရေးနည်းပညာများဖြင့် စစ်တပ်ကို ထောက်ခံခြင်းဖြင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများစွာကို အထောက်အကူပြုနေကြောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကျူးလွန်မှုနှစ်ခုလုံးကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောဆိုရန်နှင့် လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရား ရှိနေကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လည်ပတ်နေသော စစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ကျားဖြန့် ကွန်ရက်များက အမေရိကန်ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထားပြီး အမေရိကန်အခွန်ထမ်းများထံမှ တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာကို ခိုးယူနေကြောင်း၊ ဤရန်ပုံငွေများသည် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များအတွက်သာမက စစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့၏ အိတ်ကပ်များကို ဆက်လက်ဖြည့်တင်းပေးနေကြောင်း၊ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်က အမေရိကန် နိုင်ငံသားများ၏ ကြိုး စားရှာဖွေထားသော ငွေစုငွေများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ချက်ချင်းဆောင် ရွက်ရမည်ဟု သူမက ဆက်လက်ပြောဆိုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်၊ အရှေ့ တောင်အာရှရှိ ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုနှင့် လက်ရှိစစ်ပွဲကြောင့် သာမန်အမေရိကန်များအပေါ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဆိုးကျိုးများအားလုံးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မူဝါဒကို သေချာစွာ ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း သူက ထောက်ပြသည်။
အလားတူ အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးရာ ကော်မတီ၏ တောင်အာရှနှင့် အလယ်အာရှ ဆပ်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ Bill Huizenga ကလည်း မြန်မာစစ်တပ်က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေး ကောက်တင်မြှောက်ထားသော အစိုးရကို စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုင်း ဒီမိုကရေစီလိုလားသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများနှင့် အထွေထွေသပိတ်များသည် စစ်အစိုးရ၏ ရမ်းကားသော နှိမ်နင်းမှုများကို ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း၊ ဆန္ဒပြသူများနှင့် ယခင်က ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသော ခေါင်းဆောင်များကို သတ် ဖြတ်ခြင်း၊ ကျောင်းများ၊ IDP စခန်းများနှင့် အရပ်ဘက် အခြေခံအဆောက် အအုံများကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်းများ စစ်တပ်က လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ထောက်ပြသည်။
စစ်တပ်က တရားမဝင်သော အစိုးရ အပေါ် တရားဝင်မှု တည်ဆောက်ရန်အတွက် နောက်ဆုံးလှည့်ကွက်အဖြစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာထားကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံများ မရှိခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း၊ ထို့အပြင်၊ မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲကာကွယ်ရေးဥပဒေက ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုသူ သို့မဟုတ် ဆန္ဒပြသူတိုင်းကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထောင်ဒဏ် (သို့မဟုတ်) သေဒဏ်အထိ ခြိမ်းခြောက်ထားကြောင်း၊ ဤလုပ်ရပ်က မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒီမိုကရေစီ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပိုမိုဆိုးဝါးစေပြီး စစ်တပ်၏ရွေးကောက်ပွဲများက လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမည်ဟု ဆိုခြင်းမှာ စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုသည်။
အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ်များက မြန်မာ့အရေးဆွေးနွေးရာတွင် စစ်တပ်က အရပ်သားပြည်သူများ၊ ကလေးများကို လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကျဲသတ်ဖြတ်နေကြောင်း၊ ကျေးရွာများနှင့်လူနေအိမ်များကို စစ်တပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေပြီး စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ သန်းချီ ထွက်ပြေးနေရကြောင်း၊ လက်ရှိ အာဆီယံဘုံသဘော တူညီချက် ၅ ချက်က အလုပ်မဖြစ်ဘဲ အမေရိကန်အနေဖြင့် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက်အတိုင်းမဟုတ်တော့ဘဲ မိမိကိုယ်ပိုင်ပေါ်လစီဖြင့် သွားသင့်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။
အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က KK Park ကို ရှင်းလင်းနေခြင်းမှာလည်း အယောင်ပြသာဖြစ်ပြီး သက်သေများကို ဖျောက်ဖျက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အဓိက ကျားဖြန့် တရုတ်များကို ခေါ်ထုတ်ပြီး အရေးယူမှုမရှိဘဲ ကျားဖြန့် လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင်နှစ်များတွင် စစ်တပ်နှင့် မဟာ မိတ် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံကျော် အမြတ် အစွန်းရရှိသွားကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံက ကမ္ဘာ့ဘိန်းထုတ်လုပ်မှုနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှု အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်အောက် လွှတ်တော်၏ မြန်မာ့အရေး ဆွေးနွေးပွဲတွင် Mr. Steve Ross က ထွက်ဆိုသွားသည်။
