Sorority (2025)
အရင်က ဂျပန်ခေတ်။
ခုနောက်ပိုင်းတော့ ဖိလစ်ပိုင်ခေတ်ဗျာ။
ပုံမှန် မုန့်လင်မယားကြည့်ချင်လား.. နံပြားဖုတ်တာကြည့်ချင်လား.. ဒီတစ်ကားတည်းနဲ့ ပြည့်စုံစေရမယ်။
ကောင်မလေးတွေလည်း ချောမှချော။
ပေါပေါပဲပဲမဟုတ်ဘဲ တရားသူကြီးလောင်းလျာလေးတွေနော်။ စဉ်းစားနေရင်အချိန်ကုန်တယ်။
ဒေါင်းချလိုက်ရင် အားပါကုန်သွားစေရမယ့် Sorority…
Doti – Tumbal Ilmu Hitam (2025)
ဒိုတီ(Doti) ဆိုတာအင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဆူလာဝေစီကျွန်းစုဘက်မှာရှိတဲ့ မာကတ်ဆာမျိုးနွယ်တွေရဲ့ယုံကြည်ချက်အရ ကြောက်စရာကောင်းလှတဲ့အောက်လမ်းအတတ်မျိုးဖြစ်ပြီးလူတစ်ဦးကိုအဝေးက ကျိန်စာတိုက်ရင်းကျိန်စာမိသူခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ကင်းခြေများ၊အပ်တွေ၊ဖန်ကွဲစတွေပါရောက်ရှိသွားအောင်လုပ်နိုင်တယ်လို့ယုံကြည်ကြပါတယ်။
ဇာတ်လမ်းကိုတော့ ၉၀ နှစ်များဝန်းကျင်လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ပြည့်နှက်နေတဲ့ရွာတစ်ရွာမှာအခြေခံထားပါတယ်။ အဲ့ဒီရွာမှာထူးဆန်းပြီးကြောက်စရာကောင်းတဲ့သေဆုံးမှုတွေဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး သေဆုံးသူတွေရဲ့ရုပ်အလောင်းတွေကလည်းဒိုတီ နဲ့အတိုက်ခံထားရတဲ့ လက္ခဏာတွေပေါ်ပေါက်နေပါတယ်။
ရွာသားတွေကတော့ ဒါဟာ သူတို့အစဉ်အလာ ဘိုးဘေးတွေကိုပူဇော်ခြင်းဓလေ့ကိုရပ်ပြီးဘုရားဘက်ကို စိတ်လည်လာအောင် ကျမ်းစာလာသင်ပေးတဲ့ ဘာသာရေးဆရာကြောင့်လို့မှန်းဆစွပ်စွဲကာ အဲ့ဒီဆရာဟာ ဒိုတီအောက်လမ်းဆရာတစ်ဦးပဲလို့စွပ်စွဲပြီး သူတို့ကိုယ်တိုင်တရားစီရင်ခဲ့ကြပါတော့တယ်။
နောက် ၁၅ နှစ်အကြာမှာတော့ အဲ့ဒီရွာကိုပြန်ရောက်လာတဲ့ လူငယ်တစ်ဦးနဲ့အတူ တစ်ချိန်ကဖြစ်ရပ်ဆိုးတွေ၊ သေဆုံးမှုတွေပါရွာဆီကိုတကျော့ပြန်ရောက်ရှိလာချိန်မှာတော့ ရွာသားတွေက အဲ့ဒီလူငယ်ဟာ တစ်ချိန်က မတရားစီရင်ခံခဲ့ရတဲ့ တရားဟောဆရာရဲ့သားဖြစ်ပြီးသူတို့ရွာကိုကလဲ့စားချေဖို့ပြန်ရောက်လာတာဖြစ်တယ်လို့ တစ်ထစ်ချသတ်မှတ်ပြီးထိပ်တိုက်တွေ့ကြပါတော့တယ်။
၁၉၉၀ ဝန်းကျင်ကအင်ဒိုဟော်ရာရုပ်ရှင်တွေရဲ့အငွေ့အသက်တွေအပြည့်နဲ့ဖြစ်ပြီး အထူးပြုလုပ်ချက်၊ ဇာတ်လမ်းဖွဲ့စည်းပုံတွေကအစ အဲ့ဒီခေတ်ကာလအရိပ်တွေယှက်သမ်းနေတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
တိုင်းရင်းသားကျေးရွာ ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့လူများပြီး ကလေးငယ်တွေ ပျောက်ဆုံး
ရန်ကုန်မြို့၊ သာကေတမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားကျေးရွာမှာပြုလုပ်တဲ့ ကရင်နှစ်သစ်ကူးတော်လာရောက်တဲ့သူများပြားတာကြောင့် ကလေးငယ်တွေ ပျောက်ဆုံးမှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ပွဲတော်ကျင်းပရေးကော်မတီထံက သိရပါတယ်။
ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ကျရောက်တဲ့ ကရင်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို တိုင်းရင်းသားကျေးရွာမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ကရင်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို လာရောက်လည်ပတ်သူအလွန်များပြားတာကြောင့် ကလေးငယ်တွေနဲ့ လူစုကွဲသွားပြီး ပျောက်သွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
” လူတွေက တော်တော်များတာ။ ကျိတ်ကျိတ်တိုးနေတာ။ လူတွေလည်းပိ။ ကလေးတွေကို လက်ကဆွဲပြီး လူအုပ်ကြားထဲတိုးတော့ လက်ကနေလွတ်ပြီး ပျောက်သွားကြတာ။ အခုထိလည်းရှာမတွေ့သေးဘူး။ မနှစ်ကထက်ပိုများတယ်”လို့ ကရင်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို လာရောက်သူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။
ကရင်နှစ်၂၇၆၅ ခုနှစ်၊ ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှာရှိတဲ့ ကရင်လူမျိုးတွေက လာရောက်ဆင်နွှဲတာကြောင့် ယမန်နှစ်ထက် စည်ကားတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့စစ်သားတွေက လူစုခွဲရှင်းပေးနေပေမယ့် တိုးဝှေ့နေတဲ့ လူစုက အရမ်းများနေခဲ့ပြီး မူးမေ့လဲသူများလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
(တိုင်းရင်းသားကျေးရွာ ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့ လာရောက်သူတွေကို တွေ့ရစဉ်။ ဓာတ်ပုံ – CJ)
စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် သူရိယနေဝန်းဂျာနယ်မှ မိုးဟိန်းက ပြည်သူလူထုသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ကျေးဇူးတင်နေကြသည်ဆိုသည့် အချက်ကို ၎င်း၏ သုံးလတာစစ်တမ်းအတွင်း တွေ့ရှိရသည်ဟု ပြောကြားမှုအပေါ် မြန်မာပြည်တွင်းရှိ ပြည်သူလူထုက အာဏာရှင်ကို “ဘယ်ပြည်သူက ကျေးဇူးတင်နေသလဲ”ဟု မေးခွန်းပြန်ထုတ်လိုက်သည်။
ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့ ကျင်းပသော ကျားဖြန့်တိုက်ဖျက်ရေး စစ်ကော်မရှင်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် မိုးဟိန်းက ၎င်းတို့မီဒီယာအနေဖြင့် သုံးလကြာ ကွင်းဆင်းကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်းအရ ၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၅ ကာလအတွင်း နိုင်ငံမပြိုကွဲအောင် ထိန်းသိမ်းပေးခဲ့သည့်အတွက် ပြည်သူများက စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ကျေးဇူးတင်နေကြသည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းအား ပြောဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် မြေပြင်တွင် တွေ့ကြုံနေရသည့် စီးပွားရေးကျဆင်းမှုနှင့် လူမှုဘဝနိမ့်ပါးမှုများသည် ယင်းစစ်တမ်းရလဒ်နှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်ဟု ပြည်သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကုန်ဈေးနှုန်းများ အဆမတန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကျပ်ငွေတန်ဖိုးကျဆင်းခြင်းနှင့် အလုပ်အကိုင် ရှားပါးခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်သူအများစုမှာ တစ်နေ့လုပ်မှ တစ်နေ့စားရသည့် အခြေအနေပင် ရုန်းကန်နေရသည်။
“သူတို့ပြောတဲ့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ ပြည်သူဆိုတာ ဘယ်သူတွေလဲ ကျွန်မတို့တော့ နားမလည်ဘူး။ အခုချိန်မှာ အိမ်ရှင်မတစ်ယောက်အနေနဲ့ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ဒီနေ့ ဘာချက်ကျွေးရမလဲဆိုတာ ခေါင်းမီးတောက်နေရတယ်။ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေက အကုန်တက်၊ ဝင်ငွေကမရှိ၊ စားဝတ်နေရေးတောင် မလောက်ငတော့တဲ့ အခြေအနေမှာ ဘယ်သူ့ကို သွားကျေးဇူးတင်ရမှာလဲ”ဟု ရန်ကုန်မြို့ခံ အိမ်ရှင်မတစ်ဦးက ဒေါသတကြီး တုံ့ပြန်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ထွက်ခွာသွားခြင်းနှင့်အတူ ပြည်တွင်းစီးပွားရေး လုပ်ငန်းများစွာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး လူငယ်အများစုမှာ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ထွက်ခွာကာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြရသည်။ ပြည်တွင်း၌ ကျန်ရှိသူများမှာလည်း လုံခြုံရေးအာမခံချက်မရှိမှုနှင့် စီးပွားရေးကျပ်တည်းမှုဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံစားနေကြရသည်။
“အလုပ်တွေက ရှား၊ ရတဲ့လစာနဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်းက မကာမိဘူး။ စီးပွားရေးက ချွတ်ခြုံကျနေပြီ။ သူတို့ပြောသလို တိုင်းပြည်မပြိုကွဲဘူးဆိုတာ ဟုတ်ချင်ဟုတ်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝတွေကတော့ ပျက်စီးပြီး စုတ်ပြတ်သတ်နေပါပြီ။ မြေပြင်က လူထုအသံအစစ်အမှန်ကို နားမထောင်ဘဲ ကိုယ့်စိတ်ကူးနဲ့ကိုယ် လျှောက်ပြောနေတာပါ”ဟု အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသည့် ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးက သုံးသပ်သည်။
မိုးဟိန်း၏ ပြောဆိုချက်အရ ပြည်သူလူထုသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ကျေးဇူးတင်နေကြပြီး သမ္မတအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူရန် တောင်းဆိုလာလျှင် သမ္မတလုပ်ရန် ဆန္ဒရှိသလားဆိုသည့် မေးခွန်းအပေါ် စစ်ကော်မရှင် ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက အဆိုပါမေးခွန်းကို ဖြေကြားရာတွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပါက တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။
“ဘုန်းကြီးရူးနဲ့ လှေလူးပဲ။ တကယ့်မျက်နှာပြောင်တိုက်ပြီး လူမြင်ကွင်းမှာ အောက်တန်းကျတဲ့ ဟာသတွေပြောနေသလိုပါပဲ။ လူထုသဘောထားဆိုတဲ့ စကားကို လွယ်လွယ်ပြောထွက်တယ်။ ဝါဒဖြန့်တာတွေက တော်တော့ကို အလွန့်အကျွံတွေဖြစ်ကုန်ပြီ”ဟု နိုင်ငံရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာနေသူတစ်ဦးက ပြောသည်။
မိုးဟိန်းက ကိုးကားပြောဆိုသည့် စစ်တမ်းဆိုသည်မှာ မည်သည့်ဒေသ၊ မည်သည့်လူတန်းစားကို မေးမြန်းထားသည်မှာ ခိုင်မာမှုမရှိကြောင်း သုံးသပ်ထားကြပြီး စစ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထောင်ချမှုများ ရှိနေသည့် အခြေအနေအောက်တွင် ပြည်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိ၏ စစ်မှန်သော သဘောထားကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်ဟု ဝေဖန်မှုများရှိနေသည်။
ရန်ကုန်မှထုတ်နုတ်တပ်များဖြင့် ညောင်ကျိုးကိုထိုးစစ်ဆင်သည့်စစ်ကြောင်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူများပြား
ရန်ကုန်တပ်ရင်းများမှ ထုတ်နုတ်ထားသည့် အင်အားများကို ပဲခူးတိုင်း၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ကျိုးသို့ စစ်ကူပို့ စစ်ကြောင်းထိုးရာ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှုများကြောင်း သိရသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့က လေသာတောင်အနီးဝန်းကျင်ရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်များနှင့် ရန်ကုန်မှ တပ်ပေါင်းစုများ ညောင်ကျိုးကို စစ်ကြောင်းထိုးတက်လာရာ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်သည့်အတွက် စစ်ကော်မရှင်ဘက်မှ သေဆုံးမှု များပြားကြောင်း သိရသည်။
“အင်အား ၇၀ လောက်ပါတဲ့ စစ်ကြောင်းကို ကြားဖြတ်တိုက်လိုက်တာ။ ထိတွေ့တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့တယ်။ တပ်တွေနောက်ပြန်ဆုတ်သွားပါတယ်”ဟု စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။
စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို AA လက်ရဖမ်းဆီးရမိမှုများရှိပြီး လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ကိုပါ သိမ်း ဆည်းနိုင်ခဲ့ကာ ကျန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ နောက်ဆုတ်သွားကြကြောင်း သိရသည်။ထိုသို့ အထိနာပြီး တပ်ဆုတ်သွားရသည့် စစ်ကော်မရှင်က တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ညောင်ကျိုးစခန်းအနီးကို ဂျက်ဖိုက်တာများ ဖြင့် လာရောက်ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
စစ်ကော်မရှင်က ညောင်ကျိုးစခန်းကို ပြန်လည်သိမ်း ယူရန်အတွက် ရန်ကုန်တပ်နယ်မှနေ၍ အင်အားအပြည့်ပါ စစ်ယာဉ်တန်း ၇ စီးကို ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့က ရန်ကုန်-ပြည်လမ်းမှတစ်ဆင့် နဝဒေးတံတားကိုဖြတ်ကာ ညောင်ကျိုးတပ်နယ်အတွင်း စစ် ကူများပို့ခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်ထံမှ သိရသည်။
စစ်ကော်မရှင်က ညောင်ကျိုး-တောင်ကုတ်လမ်း ကြောင်းကို စိုးမိုးမှုရယူနိုင်ရန် စစ်အင်အားများ ဆက် တိုက်ပို့နေပြီး ညောင်ခြေထောက်နှင့်ဆင်လန်ကြား ကာကင်းစခန်းများ ဆောက်လုပ်ပြီး လက်နက်ကြီး များပါ တပ်ဆင်လာကြောင်း သိရသည်။ပြန်လည်သိမ်းယူလိုက်သည့် ပွိုင့် ၆၆၆ စခန်းကုန်းမှနေ၍လည်း လေသာတောင်ကြောနှင့် ညောင်ကျိုးပတ်လည်ကို စစ်ကြောင်းထိုး တက်လာမှုများရှိပြီး AA နှင့် ထိတွေ့ တိုက်ပွဲများ ရှိခဲ့သည်။
စစ်ကော်မရှင်သည် ၎င်းတို့၏ ရွေးကောက်ပွဲအတုပြုလုပ်မည့်ရက် နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ တောင်ကုတ် လမ်းပိုင်းကို စိုးမိုးမှုရယူနိုင်ရန် အပြင်းအထန်ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။