Author: Baby Yit Lone

စစ်ကော်မရှင် ဖမ်းဆီးထားမှုမှ လွတ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည့် အမေရိကန်အစိုးရကို ကျေးဇူးတင်ဟု သမီးဆိုး ဆို

အမေရိကန်နိုင်ငံသား ခံယူထားသည့် အွန်လိုင်းဆယ်လီ သမီးဆိုး (ခေါ်) မသက်ကိုကို သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစဉ် စစ်ကော်မရှင်၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရရာမှ ယခုအခါ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီး အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်သို့ မိသားစုနှင့်အတူ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာ၌ ဖော်ပြထားမှုအရသိရသည်။

၎င်းလွတ်မြောက်ရေးအတွက် အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်၏ အထူးအမိန့်ဖြင့် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အစိုးရအဖွဲ့၊ ကောင်စစ်ဝန်ရုံးများနှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမေရိကန်သံရုံးတို့က တက်ကြွစွာ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း သမီးဆိုးက ၎င်း၏လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

“အမေရိကန်အစိုးရအဖွဲ့တွေရဲ့ ကူညီမှုနဲ့ ဂရုစိုက်မှုတွေသာမရှိရင် ကျွန်မ အခုချိန်ထိ အသက်ရှင်နေမှာမဟုတ်ပါဘူး၊ သူတို့ဟာ ကျွန်မရဲ့ အသက်သခင်ကျေးဇူးရှင်တွေပါပဲ” ဟု ဆိုကာ အထူးကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ရေးသားထားသည်။

လက်ရှိတွင် မိသားစုနှင့်အတူ စိတ်ခွန်အားပြန်လည်ဖြည့်တင်းလျက်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိနေစဉ်အတွင်း ရက်စက်သည့် လူအချို့၏ အနိုင်ကျင့် (Bully) ခံခဲ့ရသည့် အတွေ့အကြုံများကိုလည်း ပရိသတ်များထံ ပြန်လည်ဝေမျှသွားမည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့အပြင် မည်သည့်နေရာတွင် နေထိုင်သည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေဖြင့် တရားမျှတမှုနှင့် ရပိုင်ခွင့်များ ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မရရှိပါက တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

မသက်ကိုကို (ခ) သမီးဆိုးသည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာရန် ကြိုးပမ်းစဉ် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

၎င်းအား စစ်ကော်မရှင်က အမေရိကန်တွင် နေထိုင်စဉ်အတွင်း ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်နေ ဒေါ်အေသင်ကိုနှင့် စစ်တပ်အရာရှိတစ်ဦးအကြောင်း Live လွှင့်ပြောဆိုမှုကြောင့် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့မရဲစခန်း၌ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုအား နှိုင်းယှဉ်ဝေဖန်ထားသည့် Post တင်မှု၊ စစ်တပ်အရာရှိများကို ဝေဖန်ပြောဆိုမှုတို့ကြောင့် အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့မရဲစခန်း၌ပင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထပ်မံအမှုဖွင့်ကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်လလောက်က ရပ်ကွက်ထဲက ကလေးမလေးတစ်ယောက် ခွေးကိုက်ခံရတယ်တဲ့။

သမီးလေး ခင်မေဇင်တဲ့၊ အသက်က ၉ နှစ်ပဲ ရှိသေးတာ။

မိခင်မရှိရှာဘဲ အဖေနဲ့ အဒေါ်တွေနဲ့ နေထိုင်ရတဲ့ ကလေးမလေးပါ။

ဗီဒီယိုတွေထဲမှာပဲ မြင်ဖူးတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို အဲ့ဒီအစ်မက သူ့အိမ်နားက ကလေးဆီမှာ ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့ခဲ့ရတာပါ။

​ဒီဖြစ်ရပ်မှာ ရင်နာစရာအကောင်းဆုံးက သမီးလေးမှာ ၂ လဆိုတဲ့ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခု အလုံအလောက် ရခဲ့ပါလျက်နဲ့ ဆုံးရှုံးလိုက်ရတာပါပဲ။

ခွေးရူးပြန်ရောဂါရဲ့ ပိုးပျိုးရက် (Incubation Period) က များသောအားဖြင့် ၁ လကနေ ၃ လအထိ ကြာတတ်ပါတယ်။

(တချို့မှာ ပိုတို/ပိုရှည်နိုင်ပါတယ် – 1 week to 1 year (rare)) တကယ်လို့သာ အကိုက်ခံရပြီးချင်း ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာတင် ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) ကိုသာ စနစ်တကျ ထိုးခဲ့မယ်ဆိုရင် အခုလို အသက်ဆုံးရှုံးတဲ့အထိ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

​နှ‌မြောစရာအချက်ကတော့ – ဆေးမြီးတိုနဲ့အချိန်ဖြုန်းမိခြင်းပါပဲ။

ပြန်ကြားရတာက ကလေးမလေးရဲ့ ဒဏ်ရာကို မီးသွေးနဲ့အချိုမှုန့် ရောပြီးသိပ်တယ်တဲ့။ အရပ်ထဲက ဓလေ့တွေနဲ့ “မသိနားမလည်မှု” ကြောင့် ဆေးရုံပြရမယ့်အစား ဆေးမြီးတိုတွေနဲ့ ကုနေခဲ့လို့ အဖိုးတန်တဲ့ ၂ လတာ အချိန်တွေ ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ရတာပါ။

​RIG (အဆိပ်ဖြေဆေး) ထိုးဖို့ အဆင်မပြေခဲ့ရင်တောင်မှ Vaccine ကိုသာ အချိန်မီ ထိုးခွင့်ရခဲ့ရင် သူ့ရဲ့ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်ဖို့ အခွင့်အလမ်း အများကြီး ရှိခဲ့တာပါ။ Vaccine က အစိုးရဆေးရုံကြီးတွေမှာ အလကားထိုးပေးပါတယ်။

(ဥပမာ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၊ မဥက္ကလာဆေးရုံ၊ စံပြဆေးရုံ)

​အခုတော့… ၄၈ နာရီပဲ ခံတော့မယ့် အခြေအနေရောက်မှ သိရတော့ ကလေးက တစ်ကိုယ်လုံး ပိုးတွေပျံ့ပြီး ဝေဒနာခံစားသွားရရှာတယ်။

အော်ဟစ်ပြီး၊ ပါးစပ်က အမြုပ်တွေထွက်ပြီး မြင်ရတာ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပါရှင်။

ဆေးရုံက ပြန်လာတဲ့လမ်းမှာလည်း ဘုရားစာတွေ ဆိုသွားရှာသေးတယ်တဲ့။ ဘယ်လို ဝဋ်ကြွေးတွေများ ပါလာခဲ့လဲကလေးရယ်။

နောင်ဘဝဆက်တိုင်းမှာ ဒီလို ရောဂါမျိုး၊ ဒီလိုကံကြမ္မာမျိုးနဲ့ မဆုံပါစေနဲ့တော့လို့ပဲ ဆုတောင်းပေးမိပါတယ်ကွယ်။

​ဒီဖြစ်ရပ်က ကျွန်မတို့အားလုံးအတွက် သင်ခန်းစာပါ။ “အသိနောက်ကျခြင်း” ရဲ့ ရလဒ်ဟာ အသက်တစ်ချောင်းပါပဲ။

သွေးထွက်အောင် အကိုက်ခံရရင် RIG (အဆိပ်ဖြေဆေး) မမေ့ပါနဲ့။

RIG မရခဲ့ရင်‌တောင် ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) ကိုတော့ မဖြစ်မနေရအောင် ထိုးကြပါ။ လူတိုင်း ဘေးကင်းကြပါစေ။

ခွေးကိုက်ခံရရင် “ကာကွယ်ဆေး” တစ်မျိုးတည်းနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး

​ခွေးကိုက်ခံရတဲ့အခါ လူတော်တော်များများ သိထားတာက “ကာကွယ်ဆေးထိုးရမယ်” ဆိုတာ တစ်ခုတည်းပါ။

တကယ်တော့ ခွေးရူးပြန်ရောဂါကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုတာက ဆေး (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။

တစ်မျိုးက ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) နဲ့ နောက်တစ်မျိုးက RIG လို့ခေါ်တဲ့ အဆိပ်ဖြေဆေးပါ။

​ဒီနှစ်မျိုးရဲ့ ကွာခြားချက်ကို အလွယ်ဆုံး ပြောပြရမယ်ဆိုရင်။

ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) ဆိုတာက ခန္ဓာကိုယ်ကို ကိုယ်ခံအား (Antibody) ထွက်လာအောင် လုပ်ခိုင်းတဲ့ ဆေးပါ။ သူက အလုပ်လုပ်ဖို့ အချိန်စောင့်ရပါတယ်။

အဆိပ်ဖြေဆေး (RIG) ကတော့ အသင့်ရှိပြီးသား ကိုယ်ခံအားကို အပြင်ကနေ တိုက်ရိုက် ထည့်ပေးတာပါ။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက အင်အားမကြီးခင်မှာ ချက်ချင်းဝင်နှိမ်နင်းမယ့် “အသက်ကယ်ဆေး” ပေါ့။

​ဒါဆို ဘယ်အချိန်မှာ RIG (အဆိပ်ဖြေဆေး) ထိုးဖို့ လိုသလဲ?

သွေးထွက်တဲ့အထိ အကိုက်ခံရရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဒဏ်ရာက နက်တယ်ဆိုရင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက သွေးကြောထဲ ရောက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း အရမ်းများသွားပါပြီ။

အဲ့ဒီအချိန်မှာ ကာကွယ်ဆေးက ကိုယ်ခံအားထုတ်ပေးမယ့်အချိန်ကို စောင့်နေလို့ မရတော့ဘူး။

ကာကွယ်ဆေးရောအဆိပ်ဖြေဆေး RIG ပါ နှစ်မျိုးလုံး ထိုးရပါမယ်။ RIG ကို ထိုးတဲ့အခါမှာလည်း ဒဏ်ရာပတ်လည်မှာ တိုက်ရိုက် ထိုးထည့်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အများအားဖြင့်က RIG ကို Day 0 (first visit) မှာပဲ ideally ထိုး‌ပေးပါတယ်။

​ဆေးထိုးတဲ့ ရက်ချိန်းနဲ့ ပတ်သက်ရင်…

ပထမဆုံး ၇ ရက်အတွင်း ထိုးရမယ့် ၃ လုံး (Day 0, 3, 7) ကတော့ အရေးအကြီးဆုံးပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကိုယ်ခံအား မြန်မြန်ထွက်လာဖို့ သူတို့က အဓိက အလုပ်လုပ်ပေးတာပါ။

နောက်ဆုံးတစ်လုံးကိုတော့ ၁၄ ရက်နဲ့ ၂၈ ရက်ကြား ကြိုက်တဲ့ရက်မှာ ပိတ်ထိုးလိုက်ရုံပါပဲ။

(၁၄ ရက်နေ့ ထိုးတာတော့ အကောင်းဆုံးပါပဲ) အရင်က ၅ လုံး ထိုးရတယ်ဆိုပေမယ့် အခုနောက်ဆုံး Update အရဆိုရင်တော့ ၄ လုံးထိုးလည်း လုံလောက်ပါတယ်။

​သတိပေးချင်တာက…

ခွေးရူးပြန်ရောဂါဆိုတာ လက္ခဏာပြလာပြီဆိုရင် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း သေနိုင်တဲ့ ရောဂါပါ။ “မထိုးလည်း ရမလား” ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးကို ဖျောက်ပါ။

ခွေးကိုက်ခံရရင် ဆပ်ပြာနဲ့ ၁၅ မိနစ်ကြာအောင် အရင်ဆေးပြီး ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းကို ချက်ချင်း ပြေးပါ။

ကုန်ကျစရိတ်အနေနဲ့ အစိုးရဆေးရုံကြီးတွေမှာ Vaccine ကို အခမဲ့ရနိုင်ပေမယ့် RIG ကတော့ ရှားပါးသလို ဈေးလည်းကြီးတတ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ Category III (သွေးထွက်တဲ့ဒဏ်ရာ) ဆိုရင်တော့ မဖြစ်မနေအပြင်မှာ ရှာပြီးထိုးသင့်ပါတယ်။

​ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ကျွန်မ အခုလို အားစိုက်ပြီး ရေးနေရတာဟာ Facebook က မိတ်ဆွေ အစ်မတစ်ယောက် မနေ့က ရေးထားတဲ့ ဝမ်းနည်းစရာ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးတစ်ခုကို ဖတ်လိုက်ရလို့ပါ။

​လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်လလောက်က အဲ့အမရဲ့ရပ်ကွက်ထဲက ကလေးမလေးတစ်ယောက် ခွေးကိုက်ခံရတယ်တဲ့။ သမီးလေး ခင်မေဇင်တဲ့၊ အသက်က ၉ နှစ်ပဲ ရှိသေးတာ။

မိခင်မရှိရှာဘဲ အဖေနဲ့ အဒေါ်တွေနဲ့ နေထိုင်ရတဲ့ ကလေးမလေးပါ။ ဗီဒီယိုတွေထဲမှာပဲ မြင်ဖူးတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို အဲ့ဒီအစ်မက သူ့အိမ်နားက ကလေးဆီမှာ ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့ခဲ့ရတာပါ။

​ဒီဖြစ်ရပ်မှာ ရင်နာစရာအကောင်းဆုံးက သမီးလေးမှာ ၂ လဆိုတဲ့ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခု အလုံအလောက် ရခဲ့ပါလျက်နဲ့ ဆုံးရှုံးလိုက်ရတာပါပဲ။

ခွေးရူးပြန်ရောဂါရဲ့ ပိုးပျိုးရက် (Incubation Period) က များသောအားဖြင့် ၁ လကနေ ၃ လအထိ ကြာတတ်ပါတယ်။

(တချို့မှာ ပိုတို/ပိုရှည်နိုင်ပါတယ်)1 week to 1 year(rare)တကယ်လို့သာ အကိုက်ခံရပြီးချင်း ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာတင် ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) ကိုသာ စနစ်တကျ ထိုးခဲ့မယ်ဆိုရင် အခုလို အသက်ဆုံးရှုံးတဲ့အထိ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

​နှ‌မြောစရာအချက်ကတော့ –

ဆေးမြီးတိုနဲ့ အချိန်ဖြုန်းမိခြင်းပါ ပြန်ကြားရတာက ကလေးမလေးရဲ့ ဒါဏ်ရာကို မီးသွေးနဲ့အချိုမှုန့် ရောပြီးသိပ်တယ်တဲ့။

အရပ်ထဲက ဓလေ့တွေနဲ့”မသိနားမလည်မှု” ကြောင့် ဆေးရုံပြရမယ့်အစား ဆေးမြီးတိုတွေနဲ့ ကုနေခဲ့လို့ အဖိုးတန်တဲ့ ၂ လတာ အချိန်တွေ ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ရတာပါ။

RIG (အဆိပ်ဖြေဆေး) ထိုးဖို့ အဆင်မပြေခဲ့ရင်တောင်မှ Vaccine ကိုသာ အချိန်မီ ထိုးခွင့်ရခဲ့ရင် သူ့ရဲ့ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်ဖို့ အခွင့်အလမ်း အများကြီး ရှိခဲ့တာပါ။

Vaccine ကအစိုးရ ဆေးရုံကြီးတွေမှာအလကားထိုးပေးပါတယ်။(ဥပမာ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၊မဥက္ကလာဆေးရုံ၊စံပြဆေးရုံ)

​အခုတော့… ၄၈ နာရီပဲ ခံတော့မယ့် အခြေအနေရောက်မှသိရတော့ ကလေးက တကိုယ်လုံး ပိုးတွေပျံ့ပြီး ဝေဒနာခံစားသွားရရှာတယ်။

အော်ဟစ်ပြီး၊ ပါးစပ်က အမြုပ်တွေထွက်ပြီး မြင်ရတာ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပါရှင်။

ဆေးရုံက ပြန်လာတဲ့လမ်းမှာလည်း ဘုရားစာတွေ ဆိုသွားရှာသေးတယ်တဲ့

ဘယ်လို ဝဋ်ကြွေးတွေများ ပါလာခဲ့လဲခလေးရယ်။နောင်ဘဝဆက်တိုင်းမှာ ဒီလို ရောဂါမျိုး၊ ဒီလိုကံကြမ္မာမျိုးနဲ့ မဆုံပါစေနဲ့တော့လို့ပဲ ဆုတောင်းပေးမိပါတယ်ကွယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်က ကျွန်မတို့အားလုံးအတွက် သင်ခန်းစာပါ။

“အသိနောက်ကျခြင်း” ရဲ့ ရလဒ်ဟာ အသက်တစ်ချောင်းပါပဲ။ သွေးထွက်အောင် အကိုက်ခံရရင် RIG (အဆိပ်ဖြေဆေး) မမေ့ပါနဲ့။

RIG မရခဲ့ရင်‌တောင် ကာကွယ်ဆေး (Vaccine) ကိုတော့မဖြစ်မနေရ‌အောင်ထိုးကြပါ။

လူတိုင်း ဘေးကင်းကြပါစေ။

​မိုးခါးအိမ်

⚠️ ရန်ကုန်တွင် မနက်ဖြန် (မတ် ၁၈) ရက်မှစတင်ကာ အချိန်ပိုင်းဖြင့် မီးစတင်ဖြတ်တောက်မည်

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပူပြင်းသည့် နွေရာသီသို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ရာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှု အဆမတန် မြင့်တက်လာခြင်းကို ထိန်းညှိနိုင်ရန်အတွက် မနက်ဖြန် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အချိန်ပိုင်းအလိုက် ဝန်အားမျှတခွဲဝေဖြန့်ဖြူးပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနမှ သိရသည်။

နွေရာသီဖြစ်သည့် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ကာလအတွင်း ဓာတ်အားကို စဉ်ဆက်မပြတ် မျှတစွာ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရန်အတွက် ယခုကဲ့သို့ အချို့နေရာများနှင့် အချိန်များကို ညှိနှိုင်းကာ အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် ဖြန့်ဖြူးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သိထားသင့်သည့် အချက်များ –

အလှည့်ကျ မီးဖြတ်မည့်စနစ်: ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး အချိန်ပိုင်းအလိုက် ခွဲဝေဖြန့်ဖြူးမည် ဖြစ်သည်။

မီးမပြတ်မည့် နေရာများ: သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ တိုက်ရိုက်လိုင်းဖြင့် ပေးထားသည့် ဓာတ်အားလိုင်းများကိုမူ ဝန်အားခွဲဝေခြင်း မပြုဘဲ စဉ်ဆက်မပြတ် ဆက်လက်ဖြန့်ဖြူးပေးမည် ဖြစ်သည်။

လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ယခုကဲ့သို့ အခြေအနေအရ ဝန်အားခွဲဝေဖြန့်ဖြူးရခြင်းအပေါ် နားလည်ပေးရန်နှင့် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို စနစ်တကျ ချွေတာသုံးစွဲပေးကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံထားပါသည်။

ဖခင်က စစ်တပ်ဆီ​ရောင်းစားခဲ့တဲ့လူငယ် စစ်တပ်ကနှိပ်စက်လို့​သေဆုံး

သတင်းကြားပြီးမိခင်ပါကွယ်လွန်

ရန်ကုန်မြို့မှာ ဖခင်ဖြစ်သူကစစ်တပ်ဆီရောင်းစားခံရတဲ့လူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ ရုပ်အ​လောင်းထုတ်ယူဖို့ အိမ်ကမိခင် ဆီအကြောင်းကြားလာပြီး‌နောက် မိခင်ဖြစ်သူပါ သားစိတ်နဲ့ ​သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

​​နောက်အိမ်​ထောင်ပြုထားတဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူဟာ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကနေတဆင့် တညင်းကုန်းမှာရှိတဲ့ စစ်သားစုဆောင်းရေးတပ်ကိုသွားပြီး သားဖြစ်သူကို ကျပ်သိန်း ၅၀ နဲ့ မတ်လဆန်းမှာရောင်းစားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

သားဖြစ်သူက မိခင်ကိုအဓိကလုပ်​ကြွေး​နေသူဖြစ်ပြီး အပြင်မှာထားရင် ပျက်စီးမယ်လို့အ​ကြောင်းပြပြီး စစ်တပ်ဆီ​ရောင်းစားခဲ့တာလို့စုံစမ်းသိရပါတယ်။

အဆိုပါ လူငယ်ဟာ စစ်တပ်ကနေ ထွက်ပြေးခဲ့တာကြောင့် စစ်သားတွေကပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ရိုက်နှက်နှိပ်စက်ခဲ့ရာမှာသေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မိခင်ဖြစ်သူ မကွယ်လွန်မီ ​ဒေသခံ​တွေကိုပြောပြခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

“သူ့ကို သူ့ဖအေ ရောင်းစားပြီး သိပ်မကြာဘူး။ ရုပ်အလောင်းလာထုတ်ဖို့အိမ်ကို လာပြောတယ်။ ကျွန်မကမေးတာပေါ့။ သားလေးက ဘာကြောင့် သေရတာလဲပေါ့။ကျွန်မကို မချေမငံရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်းပြန်ပြောသွားတယ်။ထွက်ပြေးလို့ ပညာပေးလိုက်တာဆိုပြီးပြောတယ်။ ကျွန်မရင်ကျိုးရချည်ရဲ့လို့​ပြောတယ်”လို့ ​ဒေသခံတဦးက​ပြောပါတယ်။

သားဖြစ်သူသတင်းကြားပြီး နာရီပိုင်းအကြာမှာပဲ မိခင်ဖြစ်သူပါ ထပ်မံကွယ်လွန်သွားတယ်လို့ ​ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

“မနက်ကစစ်သားတွေ သူတို့အိမ်ကိုလာတာတွေ့လိုက်တယ်။ သူတို့ပြန်ပြီးမကြာဘူး သတင်းသွားမေးကြတာပေါ့။ ဘာဖြစ်လဲပေါ့။ သူ့သားလေးအလောင်းလာထုတ်ဖို့ လာပြောသွားတာတဲ့။ ကိုယ်တွေလည်းနှစ်သိမ့်ပေးရုံမတတ်နိုင်ဘူး။ ညနေလောက်ကျတော့ နှလုံးကအမောဖောက်ပြီးဆုံးသွားတယ်။သူကနှလုံးရောဂါအခံရှိတယ်။ သူ့သားပါသွားကတည်းက သူလည်းသိပ်နေမကောင်းဘူး” လို့ ​ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

သားဖြစ်သူဟာကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုရဲမင်းပိုင်ဖြစ်ပြီးမိခင်ဖြစ်သူက အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် ​ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းဖြစ်ပါတယ်။

အဆိုပါ သားအမိနှစ်ယောက်ရဲ့ နာရေးကို စစ်တပ်ခန့်ထားတဲ့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက ချက်ခြင်းသဂြိုလ်ခိုင်းခဲ့တယ်လို့လည်းသိရပါတယ်။

စစ်တပ်ခန့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက စစ်တပ်နဲ့ပေါင်းပြီး လူငယ်တွေကို စစ်တပ်ထဲဝင်ဖို့မကြာခဏ မဲဆွယ်စည်းရုံးနေတယ်လိုပြည်သူ​တွေက​ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ထဲဝင်ရင် လစဉ်ထောက်ပံ့ကြေးအပြင် လစာနဲ့ရိက္ခာတွေကိုပါ မိသားစုဝင်တွေကိုပေးမယ်လို့ ပြောဆိုစည်းရုံး ​လေ့ရှိပါတယ်။

စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီး စစ်မှုထမ်း ဥပဒေကို အသက်သွင်းပြီးနောက် ၂၀၂၄ ဧပြီလကစတင်ပြီး စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခဲ့ရာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလမှာ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် (၂၂) ကို ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ကြိမ်လျှင် လူဦးရေ ငါးထောင်နှုန်းနဲ့ စစ်ကောင်စီအတွက် စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ် တစ်သိန်းကျော် ရရှိသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ရဲ့စစ်မှုထမ်းတာကို ငွေပေးပြီးရှောင်ရှားသူများပြားလာတာကြောင့် ​​ငွေလိုသူ​တွေကို​ငွေ​ပေးပြီး အစားထိုးမယ့်သူကို လူကုန်ကူးသလိုဝယ်ယူပြီး​တော့ လူစားထိုးမှု​တွေလည်းများလာပါတယ်။​

အခုလို ဖခင်ရင်းက​တောင် မိမိရဲ့သားကို ပြန်လည်ရောင်းချတဲ့ အခြေအနေအထိ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

ငွေ​​ကြေးဖို့ မတက်နိုင်တဲ့ အ​ခြေခံလူတန်းစား​တွေက တော့စစ်တပ်က အဓမ္မ ဖိအား​ပေး စစ်မှုထမ်းခိုင်းတာကို​ပေးစရာ​ငွေမရှိတာ​ကြောင့် ​လိုက်​နေကြရပါတယ် ။

စစ်တပ်ကလစဥ်စစ်မှုထမ်း​ခေါ်တာအပြင်လူငယ်​တွေကိုအ​ကြောင်းပြချက်မျိုးစုံနဲ့ ​ပေါ်တာဆွဲတာ​တွေကိုလည်းစစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့​ဒေသ​တွေမှာလုပ်​နေပါတယ်။

စစ်တပ်ကလူငယ်​တွေကို စစ်သင်တန်းပို့ပြီး ​ရှေ့တန်းကို​စေလွှတ်စစ်တိုက်ခိုင်းတာ​ကြောင့်​သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ ၊ထွက်​ပြေးသူ ၊​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေထံအလင်းဝင်သူ ၊လက်နက်ချသူ အများအပြားလည်းရှိ​နေပါတယ်။

နိုင်ငံ့ရဲ့​ဒေသအများစုမှာတိုက်ပွဲ​တွေ ပြင်းထန်​နေတာ​ကြောင့် စစ်တပ်ကစစ်သားသစ်​တွေကိုဆက်တိုက်​ခေါ်ယူ​နေတာဖြစ်ပါတယ် ။

(မန္တ​လေးမြို့မှာ ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ စစ်တပ်ကလူငယ်​တွေစစ်မှုထမ်းရန် မဲနှိုက်ဖို့ ရပ်ကွက်အတွင်းလိုက်လံ​ကြေညာစဥ်။ဓါတ်ပုံ-စစ်​ကောင်စီ)

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပေါက်ကြားလာသည့် အစိုးရသစ်လူစာရင်း

နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူပြီး ၅ နှစ်အကြာ သမ္မတလုပ်ရန် ကြံစည်နေသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အစိုးရအဖွဲ့သစ် အမည်စာရင်းများ မကြာမီရက်ပိုင်းက ထွက်ပေါ်လာသည်။

အဓိကသော့ချက်ကျသည့် တပ်ချုပ်နေရာကို ၎င်း၏အနီးကပ်လူယုံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးအား ပေးလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်း ရေးသား ပြောဆိုမှုများရှိသော်လည်း ယခုထွက်ပေါ်လာသည့် စာရင်းအရ ဒုတပ်ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းအား လျာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

မတ် ၁၃ ရက် နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ၁၅ နှစ်တာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ဘ၀ ဆောင်ရွက်ချက်များ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ဩဝါဒခံယူပွဲ၌လည်း ဒု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းနှင့် လက်တွဲညီညီ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူအဖြစ် ကျေးဇူးတင်ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သေးသည်။

ယခု ထွက်ပေါ်လာသည့် အစိုးရနှင့် လွှတ်တော်တာဝန်ယူမည့်သူများ စာရင်းအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့ကို ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းက မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။

စစ်ခေါင်းဆောင် သမ္မတလုပ်မည့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုသမ္မတ (၁)မှာ ကိုကိုးကျွန်းပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လက်ရှိ စစ်ကော်မရှင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောဟု ဖော်ပြထားပြီး တိုင်းရင်းသားတဦးကို နေရာပေးလေ့ရှိသည့် အစဉ်အလာအရ ဒုသမ္မတ(၂) နေရာကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင် ကချင်အမျိုးသမီး ဒေါ်ဒွဲဘူ ဖြစ်လာမည်ဟု ဆိုထားသည်။

ရှေ့နေတဦးဖြစ်သည့် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကတည်းက စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါတီ (ကချင်ပြည်နယ်)မှ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ကို အခြေပြုကာ လွှတ်တော်တွင်း ရောက်လာသူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ပါတီကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသည့်အခါ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည့် နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ၌ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (ကြံ့ဖွံ့)သို့ ကူးကာ ကချင်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်(၅) ၌ အနိုင်ရခဲ့သည်။

အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နေရာကို လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ အမှုဆောင်ချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း အောင်လင်းဒွေးဟု ဆိုထားပြီး ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် စစ်ကော်မရှင်၏ အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို ကိုင်ထားသည့် ကချင်လူမျိုး Jeng Phang နော်တောင်အား တင်မြှောက်မည်ဟု သိရသည်။

၎င်းတို့အား အမှန်တကယ် တင်မြှောက်ခြင်းရှိမရှိ မနက်ဖြန် ကျင်းပမည့် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ အဖြေ ထွက်ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။

အခြားသော အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးစိုးသိန်း၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင်၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း၊ ဒုဝန်ကြီး ဦးသက်ဆွေတို့အား ခန့်အပ်မည်ဖြစ်ပြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ကံမြင့်သန်းသည်လည်း အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အတွင်း ပါဝင်လာမည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့ပြင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များထဲ ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးအောင်နိုင်သူ၊ ကရင်နီပြည် (ကယားပြည်နယ်) ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးအံ့မော်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးအေးကျော်၊ မကွေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးတင်ကိုကိုတို့ အား ခန့်အပ်ရန်လျာထားကြောင်း အဆိုပါ ထွက်ပေါ်လာသည့်စာရင်းက ဆိုသည်။

အဆိုပါစာရင်းအရ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း၊ ဦးခင်ရီ၊ ဦးညိုစော၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း အောင်လင်းဒွေး အပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့သစ်၏ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်အများစုသည် နိုင်ငံတကာ၏ စီးပွားရေးနှင့် ခရီးသွားလာမှုကန့်သတ်ချက် (Sanctions) ထိထားသူများဖြစ်ပြီး ဒေါ်ဒွဲဘူကဲ့သို့သော တိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားလှယ်အချို့သာ ဆန်ရှင်စာရင်း၌ မပါဝင်သေးသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထို့ပြင် အစိုးရသစ်၏ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူရန် ပြင်ဆင်နေသည့် စစ်ခေါင်းဆောင်သည် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများသာမက ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာလအတွင်းကလည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး (ICC) အစိုးရရှေ့နေများ၏ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းကိုပါ ခံထားရသူ ဖြစ်သည်။

စစ်ကော်မရှင် ကြေညာချက်အရ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၀ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး သမ္မတများ ရွေးချယ်မည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးကိုလည်း ယခု မတ်လကုန်ပိုင်း တွင် ခေါ်ယူကာ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အား အတည်ပြုဖွဲ့စည်းသွားမည် ဖြစ်သည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ဦးစီးကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (ကြံ့ဖွံ့)က မဲအများဆုံး အနိုင်ရရှိခဲ့ရာ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံး၌ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသော တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပူးပေါင်းပြီး အမည်ခံအစိုးရသစ်ကို စစ်ဘက်နှင့် ပါတီထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။

ပုံစာ – ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပေါက်ကြားလာသည့် အမည်ခံအစိုးရသစ်အဖွဲ့