Author: Baby Yit Lone

ကွမ်းယာဝါးနေစဉ် ရယ်မောလိုက်ရာမှ ကွမ်းနင်ပြီး အသက်ရှူပိတ်သွားကာ သေဆုံးခဲ့သည့် စိတ်မကောင်းစရာဖြစ်ရပ်တစ်ခု ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

အသက် (၃၉) နှစ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးဟာ မတ်လ (၁၂) ရက်ညပိုင်းက နာမည်ကြီး အဆိုတော်များ လာရောက်ဖျော်ဖြေသည့် မော်လံပွဲတစ်ခုကို သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ပါတယ်။

ပွဲစင်အောက်တွင် ထိုင်ကာ ပွဲကိုကြည့်ရှုနေရင်း အလွန်ပျော်ရွှင်နေပြီး အားရပါးရ ရယ်မောနေခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်တွေက ပြောကြပါတယ်။

ထိုအချိန်မှာ သူဟာ ကွမ်းယာကိုလည်း ဝါးနေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရယ်မောနေစဉ်အတွင်း ပါးစပ်ထဲရှိ ကွမ်းယာကြောင့် ပါးစပ်အတွင်း နီရဲနေခဲ့ပြီး မကြာခင်မှာပဲ အသက်ရှူမဝသလို ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ထို့နောက် ခဏအကြာတွင် လဲကျသွားခဲ့ပြီး အနီးအနားရှိ လူများက အရေးပေါ် CPR ကူညီဆောင်ရွက်ပေးကာ ဆေးရုံသို့ အမြန်ပို့ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။

သို့သော် ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိမီ လမ်းပေါ်မှာပင် အသက်ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။

ဆရာဝန်များ၏ စစ်ဆေးချက်အရ ကွမ်းယာဝါးနေစဉ် ရယ်မောလိုက်သည့်အခါ ကွမ်းနင်ကာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်သွားခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မိသားစုဝင်များကတော့ သူဟာ မိသားစုအတွက် အားကိုးရသူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဒီလိုပျော်ရွှင်နေစဉ် အချိန်တိုအတွင်း အသက်ဆုံးရှုံးသွားမယ်ဆိုတာကို ယခုထိ မယုံနိုင်သေးကြောင်း ဝမ်းနည်းစွာ ပြောကြပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ လူတိုင်းအတွက် သတိထားစရာ သင်ခန်းစာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကွမ်းယာဝါးနေချိန်၊ အစားအစာများ ဝါးနေချိန်တွေမှာ အလွန်အကျွံ ရယ်မောခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်းများကြောင့် အစားအစာ သို့မဟုတ် ကွမ်းယာများ လည်ချောင်းထဲ နင်ကာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

ထို့ကြောင့် ကွမ်းယာကြိုက်သူများနှင့် အစားအစာ ဝါးနေစဉ် အလွန်ပျော်ရွှင်စွာ ရယ်မောတတ်သူများ အားလုံး သတိထားကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အသက်ဟာ မထင်မှတ်တဲ့ အချိန်တိုအတွင်း ပြောင်းလဲနိုင်တာကြောင့် ကိုယ်တိုင်လည်း သတိထားကြပြီး အနီးအနားရှိသူများကိုလည်း သတိပေးမျှဝေပေးကြပါ။

ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ နယ်ထဲက TNLA တပ်စခန်းတွေကို MNDAA တပ်ဖွဲ့က ဒီမနက်မှာ စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတယ်လို့ မြို့ခံတွေကပြောပါတယ်။

ကွတ်ခိုင်မြို့အထွက်က ရှုခင်းသာ ၊ပန်ဖတ်ရွာ နဲ့ ကောင်းခါးရွာ လမ်းခွဲနေရာတွေမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတာလို့ မြို့ခံတွေကပြောပါတယ်။

“မနက်ကတည်းက အခုထိ အသေးအကြီးအသံတွေစုံနေတာပဲ။ အကုန်လုံး တံခါးပိတ်ပြီး နေနေရတယ်။ ကျောင်းတွေ စျေးတွေ အကုန်ပိတ်ထားပြီ” လို့ ကွတ်ခိုင်မြို့ခံတယောက်ကပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲကြောင့် TLEC ပညာရေး လက်အောက်ကနေ ကျင်းပနေတဲ့ စာပေးပွဲတွေလည်း ရပ်လိုက်ရတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

MNDAA ဘက်က TNLA တပ်ဖွဲ့ စခန်းတွေ ကို ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ထားပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်က TNLA တပ်ဖွဲ့စခန်းတွေကိုလည်း ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“MNDAA ဘက်က ဒရုန်းနဲ့စတင်တိုက်ခိုက်တာတွေလုပ်နေပြီ။ အဖွဲ့စုံရှိနေတာပေါ့ ကွတ်ခိုင်မှာက။ အခု ကျွန်တော်တို့လည်း ဘယ်ရှောင်လို့ရှောင်ရမယ်မသိသေးဘူး”ဟု ကွတ်ခိုင်ရောက်နေသည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

TNLA နဲ့ MNDAA တပ်ဖွဲ့တွေဟာ စစ်ရေး မဟာမိတ်တွေဖြစ်ပြီရ ၁၀၂၇ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေကို အတူဖော်ဆောင်ခဲ့ကြတဲ့ အဖွဲ့တွေဖြစ်ပါတယ်။

မန်ပြိန်းကျေးရွာအနီးရှိ ဒေသခံ အမျိုးသားတဦးက “မန်ပြိန်းကျေးရွာခံတွေ အလန့်တကြားနဲ့ ဖုန်းဆက်လာပြီး တရွာလုံး တိမ်းရှောင်နေကြပြီလို့ ပြောတယ်။ အခု ၁၀ မိနစ်လောက်ကို လက်နက်ကြီး ၃ လုံး၊ ဒရုန်းက ၃ စီးနဲ့ ဗုံးသံ ဆက်တိုက်ကြားနေရတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့လက စပြီး ကွတ်ခိုင်မြို့အတွင်း TNLA နဲ့ MNDAA တပ်ဖွဲ့ကြား နယ်မြေ အငြင်းပွါးမှု တွေဖြစ်ခဲ့ပြီး အခုလို တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်လာတာပါ။

မြို့ခံ အမျိုးသမီးတဦးက “ရပ်ကွက် ၈ ဘက်မှာ လက်နက်ကြီးကျတယ်။ လူ ထိမထိ မကြားရသေးဘူး။ အသံက တမြို့လုံး ကြားရတော့ မြို့ပေါ်မှာ တိတ်ဆိတ်နေတာပဲ။ ကျမတို့က ကတုတ်ကျင်းထဲမှာ ပုန်းနေရပြီ။ တိုက်ပွဲ မဖြစ်စေချင်တော့ဘူး”ဆိုပါတယ်။

တရုတ်အစိုးရက မတ်လထဲမှာတရုတ်နိုင်ငံမှာအ​ရေးကြီးအစည်းအ​ဝေး​တွေရှိတာ​ကြောင့် နယ်စပ်မှာ တိုက်ပွဲ​တွေ မဖြစ်​အောင် KIA ကတာဝန်ရှိသူ​တွေနဲ့​ဆွေး​နွေးစဥ်မှာ​တောင် ​ပြောခဲ့တယ်လို့ ​သိရပါတယ်။

MNDAA နဲ့ TNLA တို့က တရုတ်အစိုးရရဲ့ကြားဝင်မှု ၊ဖိအား​ပေးမှု​တွေ​ကြောင့် စစ်တပ်နဲ့​ဆွေး​နွေးပြီး ယာယီအပစ်ရပ်ထားကြတာဖြစ်ပါတယ် ။

“မဟာမိတ်တပ်တွေကြား နယ်မြေကိစ္စရပ်တွေကို စစ်ရေးအရ ဖြေရှင်းရင် သိန္နီ၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ဖက်ကာတွေဟာ စကစ လက်ထဲ ပြန်ကျသွားနိုင်လို့ပါ။ လူမျိုးရေးအစွန်းရောက်မှုနဲ့ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ နိုင်ငံရေး ခံယူချက်တွေကို ပြုပြင်သင့်ပြီ” လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက သုံးသပ်ပြောကြားပါတယ်။

MNDAA ၊TNLA ၊AA တို့ရဲ့ ညီ​နောင်မဟာမိတ် သုံးဖွဲ့ဟာ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်​ရေးမှာ မဟာမိတ်တပ်​တွေနဲ့အတူ စစ်တပ်ရဲ့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့မြို့​ပေါင်းဆယ်နဲ့ချီပြီး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ် ။ညီ​နောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဖွဲ့ပြီး​နောက် မဟာမိတ်တွေကြားအခုလိုတိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိခဲ့ဖူးပါဘူး ။

အရင်က ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ပ နဲ့ ဒုမှာ လက်တွဲညီညီနဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေအတူဆင်နွဲခဲ့တဲ့ ကိုးကန့်တပ်နဲ့ပလောင်တပ်တို့အကြားယခင်လကတည်းက အဖုအထစ် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့တာက ပလောင်တပ်အနေနဲ့ ကွတ်ခိုင်မြို့မှာ ဘယ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကိုမှမထားတဲ့တံခါးပိတ်မူဝါဒကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။

ယနေ့ တော့ ကိုးကန့်ဘက်က စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကန့်ရဲ့ကွတ်ခိုင်က ရုံးတွေကိုအဓမ္မအင်အားသုံးပိတ်သိမ်းခြင်း၊ ကိုးကန့်တပ်က မြို့တွင်းမှာ cctvတပ်ဆင်တာကိုဖြုတ်သိမ်းခြင်းကိုပလောင်တပ်ဘက်ကလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်နှစ်ဘက်တင်းမာလာပြီး ယခုလို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ကြတဲ့အထိဖြစ်လာတာပါ။

သုံးသပ်ရရင်

ပလောင်တပ်ဘက်က ပထဝီနိုင်ငံရေးမူဝါဒ မနိုင်နင်းတဲ့ပြဿနာလို့မြင်တယ်။

အတူယျဥ်တွဲနေထိုင်ရေးမူဝါဒထက် တံခါးပိတ်မူဝါဒကိုကျင့်သုံးလာတဲ့ခါ ဒေသခံ ကချင်၊ရှမ်း၊ကိုးကန့်တွေနဲ့ပြဿနာပေါင်းစုံဖြစ်လာတော့တယ်။

သည်းခံနိုင်တဲ့အဖွဲ့ကသည်းခံပြီး၊ သည်းမခံနိုင်တဲ့အဖွဲ့ကစပြီးတုံ့ပြန်လိုက်တဲ့သဘောကိုတွေ့ရတယ်။

ကိုးကန့်နဲ့ပလောင်တပ်ကြားက စစ်အင်အားနှိုင်းယျဥ်ကြည့်ရရင် သူမသာ ကိုယ်မသာ လို့ပြောလို့ရပေမယ့်လို့ကိုးကန့်တပ်ဘက်က နည်းပညာနဲ့ လက်နက်အင်အားပိုသာပါတယ်။

ယခင်က ကိုးကန့်ရဲ့လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာဆိုရင်
အဆင်မြင့်ဒရုန်းအကြီးစားတွေနဲ့ဗုံးတွေကို မိုးရွာသလိုကြဲ ပြီးသိမ်းယူခဲ့တယ်။

ပြောရရင် ကိုးကန့်က တရုပ်နွယ်ဖွားဖြစ်တာမို့လို့ နောက်ကွယ်မှာ တရုပ်ရဲ့ထောက်ပံ့မှုကတော့မလွဲမသွေရမှာအမှန်ပါပဲ။ တိုက်ပွဲတပွဲမှာ လူအင်အားထက်
နည်းပညာနဲ့လက်နက်က ပိုပြီးအဆုံးအဖြတ်ပေးလေ့ရှိတယ်။

ပလောင်တပ်ဘက် ထောက်ပံ့မှုကိုကြည့်ရင်ဘယ်ကမှ မရနိုင်တာ တွေ့ရတယ်။ မနှစ်ကတည်းက UWSAဟာ ပလောင် ကို လက်နက်နဲ့လိုအပ်တဲ့အထောက်အပံ့လုံးဝမပေးနိုင်ကြောင်းလည်းတရားဝင်အသိပေးထုတ်ပြန်အကြောင်းကြားထားခဲ့ပြိီးသားပါ။

လက်နက်စက်ရုံရှိတဲ့KIOအစိုးရနဲ့လည်းဆက်ဆံရေးကိုရန်သူသဖွယ်သူစကျင့်သုံးလိုက်တော့ အကူအညီရဖို့မဖြစ်နိုင်ပါ။

သူ့မှာရှိတဲ့ လက်နက်၊ ကျည်အားနဲ့ ရေရှည်တိုက်ပွဲဆင်နွဲဖို့မလွယ်ကူလှပါ။

လားရှိုးကို အရင်းအနှီးများစွာပေးဆပ်ပြီးမှရခဲ့တဲ့နောက် တရုပ်စေ့စပ်မှုကြောင့် စကစ ကို ထိုးအပ်လိုက်ရတဲ့ကိုးကန့်အနေနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို ပြန်သိမ်းဖို့ရည်ရွယ်ချက်ရှိပုံလည်းရပါတယ်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော်

ကိုးကန့်နဲ့ပလောင်တပ်တိုရဲ့ ကျဥ်းမြောင်းတဲ့ နိုင်ငံရေးမူဝါဒတွေကြောင့် နယ်မြေလုစစ်ပွဲဆင်နွဲနေကြတာအကျည်းတန်လှသလိုကြားထဲမှာ ပြည်သူလူထုကနစ်နာလျက်ရှိနေကြောင်းပါ။

LKN

ကညနရဲ့ အသုံးမကျမှုကြောင့် တကမ္ဘာလုံးမှာ တခုပဲ ရှိရမယ့် QR ကုတ်တွေ မြန်မာပြည်မှာ အများအပြားထပ်ကုန်ကြပါပြီ။

မိမိကားရဲ့ ဝှီးတက်က QR ကုတ်ကို ဖတ်ကြည့်လို့ သူများကားနံပါတ်ပေါ်နေရင် လုပ်ဆောင်ရမယ့် နည်းလမ်းအဆင့်များကို ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်-

အဆင့် (၁) – QR ကုတ် မှားနေပြီဟု သိပါက နီးစပ်ရာ မိတ္တူဆိုင်မှာ မိမိရဲ့ ပလပ်စတစ်လောင်းထားသော ဝှီးတက်ပြားများကို ဂရုတစိုက် ပြန်ခွာပါ။

QR ကုတ် မပျက်စီးစေရန် အထူးဂရုစိုက် ခွာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

မိတ္တူဆိုင်တွေက ခွာခ ကျပ် ငါးထောင်ကနေ တသောင်းအထိ တောင်းနေပါပြီ။

အဆင့် (၂) – ခွာထားသော ကတ်ပြားများကို ကညနရဲ့ ကွန်ပျူတာဌာနမှာ သွားရောက် တိုးဝှေ့ပြီး အသစ် ပြန်လျှောက်ဖို့ လုပ်ရပါမယ်။

QR ကုတ်တွေ ပျက်စီးသွားခဲ့ပါက ယာဉ်စ၊စ်ကာ မှတ်ပုံတင်နဲ့ အသစ်ပြန်လည် လျှောက်ထား ရပါလိမ့်မယ်။

ကညနဌာနဟာ အစိုးရ ရုံးပိတ်ရက် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ပိတ်တာကြောင့် လတ်တလောမှာ QR မှားနေတဲ့သူတွေအနေနဲ့ တနင်္လာနေ့ ရုံးဖွင့်ရက်မှပဲ ပြင်နိုင်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒါကြောင့် QR မှားနေတဲ့ ယာဉ်ပိုင်ရှင်တွေကတော့ ဒီပိတ်ရက်တွေမှာ ကားဆီထည့်လို့ ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကညနမှာ လူကိုယ်တိုင် မတိုးချင်သူများအတွက်တော့ “အမြဲရိုးတဲ့ ကညန ပွဲဇိုးလေး” တွေကလည်း ဝန်ဆောင်မှု ပေးဖို့ အဆင်သင့်ပါပဲတဲ့။

စုံ/မ နဲ့ တိုင်ပတ်နေတဲ့အထဲ QR မနိုင်ဘဲ ပဲကြီးဟင်း သောက်ချင်တဲ့ အထက်လူကြီးဆိုသူတွေကြောင့် ရွှေပြည်ကြီးက ပြည်သူတွေကတော့ ဘာလုပ်လို့ လုပ်ရမှန်း မသိဘဲ ဖြစ်နေကြကြောင်း ဖော်ပြလိုက်ရပါတယ်။

ပုံကတော့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကညန ကွန်ပျူတာဌာနရှေ့က ပြည်သူတွေရဲ့ အပူပုံရိပ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။