မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁နှစ်က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းအား ၇.၇ အဆင့်ရှိတဲ့ စစ်ကိုင်းဗဟိုပြုငလျင်ကြောင့် လူဦးရေ ၁၇ သန်းကျော် ထိခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ဒီအထဲမှာ အမျိုးသမီးနဲ့ မိန်းကလေးငယ် ၈.၈ သန်း ပါဝင်တယ်လို့ UN Women က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
အလားတူပဲ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကလည်း သေဆုံးသူ ၃,၇၅၉ ဦးနဲ့ ဒဏ်ရာရသူ ၅,၀၀၀ ကျော်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန် ကြေငြာခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာ့သမိုင်းမှာ ထိခိုက်သေဆုံးမှုနဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအများဆုံးစာရင်ဝင်ခဲ့တဲ့ ငလျင်ဒဏ်သင့် ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အမျိုးသမီးတချို့ရဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေဟာ ၁နှစ်တင်းတင်းပြည့်လာတဲ့ တိုင်အောင် မပျောက်မပျက်ဘဲ ရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူ၊ ဒဏ်ရာရရှိသူစာရင်းတွေထဲမှာ မပါဝင်ခဲ့ပေမယ့် အသက်သာရှိနေပြီး စိတ်ဝိဉာဏ် မရှိတော့သလို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတွေထဲက တဦးကတော့ စစ်ကိုင်းမြို့၊ မင်းကွန်းရွာလေးက *ဒေါ်နန်းစောဖြစ်ပါတယ်။
ငလျင်ဗဟိုချက်နဲ့ နီးကပ်တဲ့ သူတို့ရွာလေးမှာ ငလျင်ကြောင့် အိမ်ပြိုကျချိန် ခင်ပွန်းဖြစ်သူဟာ အိမ်ထဲပိတ်မိနေခဲ့ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။
ငလျင်ကြောင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရလို့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေခဲ့ရတဲ့ ဒေါ်နန်းစောဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁နှစ်ကတည်းက အခုအချိန်ထိ အားပေးနှစ်သိမ့်မှုတွေအစား ယောက္ခမဖြစ်သူဆီမှာ မြည်တွန်တောက်တီးခံရတာ၊ ပတ်ဝန်းကျင် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကြားမှာ လူမှုရေးအရ ပြစ်တင်ရှုံ့ချခြင်းတွေနဲ့သာ ရှင်သန်ခဲ့ရပါတယ်။
ရွာမှာရှိတဲ့ အယူသည်းသူ လူကြီးတချို့ကပါ ကူညီဖေးမမယ့်အစား “မိန်းမတွေက ဘုန်းကံနည်းလို့၊ ဘာသာတရားကို ရိုသေမှုမရှိလို့ အခုလို ကပ်ဆိုးတွေ ဆိုက်တာ”လို့လည်း သူတို့တွေက ရွာထဲမှာ စကားတွေဖြန့်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါတွေကြောင့် ဒေါ်နန်းစောဟာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မျက်နှာမဖော်ရဲခဲ့ပါဘူး။
သူ့အဖို့ ရရှိခဲ့တဲ့ ဒဏ်ရာတွေဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ မဟုတ်ဘဲ “ဘာသာရေး၊ အစဉ်အလာနဲ့ ရှေးရိုးအယူအဆတွေ” ကို အလွဲသုံးစားပြုတဲ့ ရှေးရိုးစွဲ လူတချို့ကပေးတဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ဒဏ်ရာတွေဖြစ်တယ်။
ဒေါ်နန်းစောက အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁ နှစ်အကြာမှာ မိဘတွေဆုံးပါးသွားလို့ ခင်ပွန်းဖြစ်သူရဲ့အိမ်မှာ ယောက္ခမတွေနဲ့အတူ နေထိုင်ခဲ့ရတယ်။ အယူအဆဟောင်းတွေမရှိကြတဲ့ သူတို့ဇနီးမောင်နှံဟာ အိမ်ထောင်ကျစဉ်ကတည်းက အဝတ်အထည်တွေ ကို လျှော်ဖွက်တဲ့အခါ အားလုံးကို အတူထည့်လျှော်တဲ့အပေါ် ရှေးရိုးစွဲသူတဦးဖြစ်တဲ့ ယောက္ခမက မကျေနပ်မှုတွေ၊ မြည်တွန်တောက်တီးမှုတွေကြောင့် သူတို့နဲ့ မကြာခဏစကားများတာတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်နန်းစောတို့ရပ်ကွက်ထဲက နေအိမ်တွေဟာ တအိမ်နဲ့ တအိမ် နီးကပ်နေတကြောင့် အဝတ်လှမ်းဖို့ နေရာမရှိတဲ့အတွက် တခါတရံ အတွင်းခံတွေကို အပြင်ထုတ်လှမ်းတိုင်းလည်း ယောက္ခမဖြစ်သူက ဆူပူတတ်ပါတယ်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း “မယားကို အလိုလိုက်တယ်၊ အိမ်ရှေ့အဝတ်လှမ်းတာ၊ အမျိုးသားတွေ မြင်သာတဲ့ နေရာမှာ မိန်းမအတွင်းခံတွေ လှန်းတာ တွေဟာ ဘုန်းကံနိမ့်စေတဲ့အပြင် အိမ်ရဲ့စီးပွားရေးကိုလည်း လာဘ်တိတ်စေတယ်” လို့ မကြာခဏပြောလေ့ရှိပါတယ်။
နားမထောင်တဲ့သူတို့ဇနီးမောင်နှံကိုလည်း “တနေ့ ဒုက္ခရောက်တွေ့မယ်၊ အိမ် ပြာဖြစ်လိမ့်မယ်”လို့ အမြဲပြောလေ့ရှိပါတယ်။
ငလျင်လှုပ်တဲ့နေ့က ဒေါ်နန်းစောနဲ့ ကလေး ၃ ယောက်က အလှူတခုကို ရောက်နေခဲ့လို့ အသက်ဘေးက လွတ်ခဲ့ရပြီး၊ သူ့သားဖြစ်သူ အိမ်ထဲမှာပိတ်မိသေဆုံးသွားတဲ့အပေါ် ယောက္ခမ ဖြစ်သူက အပြစ်ရှာပြီး လူပုံအလယ်မှာ အရှက်ခွဲတာတွေ အမြဲတစေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
အိမ်ရှေ့ မှာအမျိုးသမီးအတွင်းခံတွေလှန်းပြီး ခင်ပွန်းကို မလေးမစားလုပ်ခဲ့လို့၊ ဘုန်းနိမ့်စေတဲ့အပြုအမူတွေကြောင့် အခုလို ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျတာလို့ စွပ်စွဲခံနေခဲ့ရပါတယ်။
အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ် ဒေါ်နန်းစောက “မိန်းမနဲ့ ယောက်ျားအဝတ်တွေအတူလျှော်တယ်၊ ယောက်ျားကို ကျော်ခွသွားတယ် ဆိုပြီး ယောက္ခမက နေ့တိုင်းကို ဆူပူနေခဲ့တာ၊ အဲ့လိုတွေလုပ်လို့ သူ့သား သေရတယ်ပေါ့၊ နေ့တိုင်း ကျမကို ပြစ်တင် ထုရိုက် နေတာ”လို့ ပြောပါတယ်။
အဲဒီလိုပဲ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တင်းကျပ်တဲ့ အယူသည်းသူ လူကြီးတချို့ကလည်း ဒါကြောင့် သူ့ခင်ပွန်းဖြစ်သူက ကပ်ဆိုး ဆိုက်ခဲ့ရတယ်လို့ စွပ်စွဲပြောဆိုတာတွေခံခဲ့ရပါတယ်။
ထူးခြားတဲ့နောက်အတွေ့အကြုံတချို့ ကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ လလောက်က သူငယ်ချင်း မင်္ဂလာဆောင်ဖိတ်တာ လူကိုယ်တိုင် မသွားနိုင်တဲ့အတွက် လက်ဖွဲ့ငွေပို့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူငယ်ချင်းမိသားစုက ဒေါ်နန်းစော ပေးတဲ့ငွေက ခိုက်တတ်တယ် ဆိုတဲ့အယူအဆနဲ့ လက်မခံတာမျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရသလို၊ နောက်ထပ် ကလေး ရက် ၁၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတခုမှာလည်း ဒေါ်နန်းစောက ကလေးအတွက်လိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းတွေလေးတွေကို လက်ဆောင်အဖြစ်ပေးပို့ တဲ့အခါမှာလည်း ကံနိမ့်သူပေးတာမို့ လက်မခံနိုင်ပါဆိုပြီး ပစ္စည်းတွေကို ပြန်ပို့ပေးတာမျိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။
အဲဒီနောက်ပိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်ကပါ ဒေါ်နန်းစောကို တွေ့တာနဲ့ “တွေ့လား၊ သူလိုမလုပ်နဲ့နော်၊ နင်တို့ယောက်ျားတွေ အကုန် ဘုန်းနိမ့်ပြီး သေကုန်ကြလိမ့်မယ်”ဆိုတဲ့စကားမျိုးကို တိုးတိုးတမျိုး၊ ကျယ်ကျယ်တမျိုးနဲ့သိမ်ငယ်အောင်လုပ်ကြတာတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်လာရပါတော့တယ်။
ငလျင်ကြောင့် အိုးအိမ်ထိခိုက်ကာ အမျိုးသားဖြစ်သူ ဆုံးရှုံးရုံတင်မကဘဲ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့အယူအဆအမှားတွေကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပါ ထပ်မံအသတ်ခံရသလို ခံစားခဲ့ရတယ်လို့ ဒေါ်နန်းစောက ဖွင့်ဟပါတယ်။
သူက “တခါတလေ ကျမ အားလုံးကိုထားခဲ့ပြီး တယောက်ထဲထွက်သွားချင်ခဲ့တယ်၊ သတ်သေချင်တဲ့စိတ်လည်း ခဏခဏ ဖြစ်တယ်၊ ယောက္ခမကိုလည်း မျက်နှာချင်းဆိုင်ဖို့ ကြောက်လာလို့ အကြော်တဲမှာပဲ နေတော့တယ်၊ အိမ်ပေါ်မသွားတော့ဘူး” လို့ ခပ်ညည်းညည်းပြောပြပါတယ်။
ဒေါ်နန်းစောတို့ဟာ အိမ်မှာ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးအနေနဲ့ အာလူးကြော်ရောင်းတဲ့လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသူတွေဖြစ်တယ်။ ယခင် ကတော့ အော်ဒါစာရင်းယူတာ၊ ပစ္စည်းပို့တာတွေကို ဒေါ်နန်းစောက ကိုယ်တိုင်လုပ်ခဲ့တာပါ။
ဒါပေမဲ့ ယောက္ခမကို မျက်နှာချင်းမဆိုင်လိုတဲ့အတွက် မီးဖိုချောင်၊ အာလူးကြော်တဲ့ တဲအိမ်လေးမှာသီးခြားနေထိုင်ပြီး အိမ်မှုကိစ္စနဲ့ အကြော်အိုးအတွက် ကြီးကြပ်လုပ်ဆောင်ပေးနေတယ်လို့ ဒေါ်နန်းစောက ဆိုပါတယ်။
“ကျမ အိမ်ထောင်ကျကတည်းက အခုထိယောက္ခမကို လေးလေးစားစားဆက်ဆံတယ်၊ ဒါပေမယ့် ကျမကြောင့် သူ့သား သေရတယ်လို့ အပြစ်တင်တာကြီးကတော့ အရမ်းဆိုးတယ်၊ အဲ့လိုစကားတွေကြောင့် ကျမမှာ လူတောတိုးရမှာ ကြောက်လာတယ်၊ အရင်ကတော့ လုပ်ငန်းရှင်ပေါ့၊ အခုတော့ ဒီအိမ်ရဲ့အိမ်ဖော်ပါ”လို့ ဒေါ်နန်းစောက ဆိုပါတယ်။
ဒါဟာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်လို့မြင်ရမယ့်အစား အမျိုးသမီးတယောက်ရဲ့နေ့စဉ်ရှင်သန်မှု၊ ခန္ဓာကိုယ်၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွေအပေါ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့အပြစ်ပုံချတတ်တဲ့ အယူအဆအမှားတွေဟာ အမှန်တကယ် နစ်နာခဲ့ရသူတွေရဲ့ဘဝကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံဘေးသင့်နေစေသလိုဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
ဒီလို အယူအဆအဟောင်းအမျင်းတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ဦးကျော်ဇင်ကတော့“အဲ့ဒါတွေက ခေတ်နဲ့လည်း မညီတော့ဘူး၊ ဒါကြီး မှားနေတာ သိရက်နဲ့တော့ မသုံးသင့်ဘူး၊ တကယ်တော့ ငလျင်လှုပ်တာဟာ သဘာဝဘေးလေ၊ ဒါကို အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ထဘီလှန်းတာနဲ့ သွားဆက်စပ်တာဟာ အင်မတန်ရယ်စရာကောင်းသလို စိတ်ပျက်ဖို့လည်း ကောင်းတယ်”လို့ သူ့အမြင်ကို ထောက်ပြပါတယ်။
အသက် ၇၀ နှစ်အရွယ်ရှိနေပြီဖြစ်တဲ့ ဦးကျော်ဇင်တယောက် အိမ်ထောင်ကျစငယ်ဘဝကလည်း ရှေးရိုးစွဲမိဘတွေရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုတွေကို နာခံခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီကတည်းက တချို့အယူအဆတွေဟာ ခေတ်နဲ့မလျော်ညီတော့ဘူးဆိုတာကို သူသဘောပေါက်နားလည်ခဲ့တယ်။
ဒါ့ကြောင့်လည်း ခေတ်ကာလနဲ့မလျော်ညီတဲ့ ရှေးထုံးတွေကို သူ့သားသမီးတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းမပေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
“ကျနော်တို့အမျိုးသားတွေရဲ့ဘုန်းဆိုတာ အမျိုးသမီးတွေကို ဖိနှိပ်ထားမှ ရတာမဟုတ်ဘူး၊ တကယ့်ဘုန်းကံဆိုတာ ကိုယ့် မိသားစု၊ ကိုယ့်ဇနီးမယားကို ဘေးအန္တရာယ်ကြားမှာ ဘယ်လောက် ကာကွယ်ပေးနိုင်သလဲ၊ ဘယ်လောက် စာနာပေးနိုင် သလဲ ဆိုတဲ့အသိစိတ်ပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်၊ အမျိုးသမီးတွေကို အပြစ်တင်နေမယ့်အစား သူတို့ရဲ့စိတ်ဒဏ်ရာကို ကုစားပေးဖို့က ကျနော်တို့အမျိုးသားတွေရဲ့တာဝန် ဖြစ်သင့်ပါတယ်”လို့လည်း ဦးကျော်ဇင်က မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ငလျင်ဒဏ်သင့်ရတာတဖက်၊ ဒီလို ရှေးယူအစဉ်အလာတွေရဲ့ ခွဲခြားနှိမ်ချပြစ်တင်မှုတွေကြောင့် စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်း ထိခိုက်နစ်နာရတာတဖက်နဲ့ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေရတာဟာ ဒေါ်နန်းစောတယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။
အသက်လုပြေးလွှားရတဲ့ သဘာဝဘေးဒဏ်ကြားက အမျိုးသမီးတယောက်ရဲ့ အဝတ်အစားအပေါ်မူတည်ပြီး ဘာသာရေး အယူအဆနဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုတွေကြောင့် ပညာသင်ကြားခွင့်ကိုဆုံးရှုံးလိုက်ရသလို အရွယ်ငယ်ငယ်နဲ့ အိမ်ထောင်ချထားခြင်းခံလိုက်ရတဲ့ မယာ့စ် လည်းပါဝင်ခဲ့တယ်။
အသက် ၂၂နှစ်အရွယ် မယာ့စ်ဟာ မန္တလေးတိုင်းထဲက မြို့နယ်တခုက အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် မိသားစုအများစုနေထိုင်ရာ ရပ်ကွက်တခုက ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့မိဘတွေဟာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ် စည်းကမ်းတွေကို တင်းကျပ်လွန်း သူတွေဖြစ်သလို သူတို့မောင်နှမတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို အကုန်ဖြည့်ပေးပေမယ့် စည်းကမ်းမလိုက်နာရင်တော့ အပြစ်ပေးတတ်ပါတယ်။ သူဟာ မောင်နှမ ၅ယောက်အနက် အလတ် ဖြစ်ပါတယ်။
မယာ့စ်က “တခါက ညီမလေးပေါ့၊ သူ အိမ်မှာနေရင်း ခေါင်းကို မခြုံထားမိဘဲ ကစားနေတာ၊ သူစိမ်းဧည့်သည်က အဖေနဲ့ ရုတ်တရက် အိမ်ထဲဝင်လာတော အမှတ်မထင် မြင်သွားလို့ဆိုပြီး ရိုက်တယ်၊ အခန်းထဲ တပတ်လောက်ပိတ်ထားခံရဖူးတယ်၊ အကိုတွေတော့ အဲ့လောက်မလုပ်ဘူး”လို့ ဖခင်ဖြစ်သူရဲ့ စည်းကမ်းတင်းကြပ်မှုကို ပြောပြပါတယ်။
အစ္စလာမ်ဘာသာမှာ ပြဌာန်းထားတဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ဝတ်စားဆင်ယဉ်မှုမှာဆိုရင် အချက် ၃ချက်နဲ့အညီ ဝတ်ဆင်ကြရပြီး၊ သွေးသားရင်းအမျိုးသားတွေအရှေ့နဲ့ သူစိမ်းအမျိုးသားတွေအရှေ့ ဝတ်စားဆင်ယဉ်မှုကလည်း ကွာခြားပါသေးတယ်။
ဒါ့အပြင် အစ္စလာမ်ဘာသာအမျိုးသမီးတွေဟာ ဆံပင်ကို ဖုံးအုပ်ထားရမယ်ဆိုတဲ့အချက်ကိုလည်း လိုက်နာကြရတယ်။ ဒီလို ဘာသာရေးအယူအဆပြင်းထန်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းလာရတဲ့ မယာ့စ်ဟာ ငလျင်လှုပ်ချိန်မှာတော့ ရေချိုးခန်းထဲ ရောက်နေခဲ့ပါတယ်။
အိမ်နံရံတွေ အက်ကွဲပြီး အမိုးပြိုကျလုနီးနီးဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ အပြင်ကို ပြေးထွက်ဖို့ ကြိုးစားပေမယ့် အဝတ်အစား မလုံခြုံ တာနဲ့ ခေါင်းပေါင်းမပါတာကြောင့် ခဏတော့ တုံ့ဆိုင်းနေခဲ့ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသက်ရှင်ရေးအတွက် ထွက်လာခဲ့ ရတယ်။
ကံကောင်းထောက်မစွာနဲ့ အသက်ဘေးက လွတ်မြောက်လာပေမယ့် ဘေးလွတ်ရာရောက်ချိန်မှာ ဓလေ့ထုံးစံအရ ခေါင်းလည်း မဖုံးထားမိသလို၊ အဝတ်အစားကလည်း ရေစိုနေတော့ ကိုယ်နဲ့ကပ်သလိုဖြစ်နေပြီး အမြန်ဝတ်လာရလို့ ဖရိုဖရဲလည်းဖြစ်နေပါတော့တယ်။
“ကိုယ့်ကိုယ်ကို မလုံလို့ အပါး(အဖေ)ကို လှမ်းကြည့်လိုက်တော့ မျက်လုံးကြီးပြူးပြီး ညီမကို လက်ညှိုးထိုး၊ စူးစူးကြီး ကြည့်နေတာ၊ အဲ့မှာ တော့ သိလိုက်ပါတယ်၊ အပြစ်လုပ်မိပြီဆိုတာ” လို့ မယာ့စ်က ပြောပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေတွေက မယာ့စ်တယောက်တည်းတင်မကဘဲ ငလျင်ကြောင့် အိမ်ထဲကနေ အိမ်ပြင်ကို အပြေးထွက်လာ ကြရတဲ့ မိန်းကလေးငယ်တချို့ဟာလည်း ဆံပင်မဖုံးနိုင်တာ၊ အန္တရာယ်ကြားပြေးလွှားလာရတဲ့အတွက် အဝတ်အစားတွေက မသေမသပ်ဖြစ်နေတာတွေရှိကြပါတယ်။
အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တွေ စုနေကြတဲ့ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းရောက်ချိန်မှာတော့ သက်ကြီးပိုင်းတချို့က သူ့ကိုကြည့်ပြီး “ဒီလိုဝတ်တဲ့ မိန်းကလေးတွေကြောင့် ငလျင်လှုပ်တာ၊ ဒါ ဘုရားသခင်က ဒဏ်ခတ်တာ”လို့ ပြောခံခဲ့ရပါတော့တယ်။
သက်ကြီးရွယ်အိုအမျိုးသားတွေဟာ အသက်ဘေးက လွတ်မြောက်လာခဲ့တဲ့ မိန်းကလေးငယ်တွေကို ကြည့်ပြီး “ ဒီလောက် ဘေးဒုက္ခရောက်နေတာတောင် မိန်းကလေးတွေက အဝတ်အစားကို သတိမထားဘူး” လို့လည်း ဝေဖန်တာတွေ ကြားခဲ့ရ တယ်လို့ မယာ့စ်က ပြန်ပြောင်းပြောပြပါတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ဝေဖန်မှုတွေနဲ့အတူ သူ့ဖခင်ဖြစ်သူကလည်း မယာ့စ်က သူ့ကို အရှက်ရစေတယ်၊ မိသားစုရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မလေးစားဘူးလို့ စွပ်စွဲပြီး အပြစ်တင်နေခဲ့ပါတော့တယ်။ ပျက်စီးသွားတဲ့ အိမ်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီးချိန် ကယ်ဆယ်ရေး စခန်းကနေ အိမ်ကို ပြန်ရောက်ချိန်မှာတော့ မယာ့စ်ကို နိုင်ငံခြားပညာသင် မလွှတ်တော့ဘဲ အိမ်ထောင်ချထားဖို့ အမြန်ဆုံး စီစဉ်ခဲ့ပါတော့တယ်။
အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် အိုင်တီပညာရှင်တဦးဖြစ်တဲ့ ကိုရှာရစ်ကတော့ အစ္စလာမ်ဘာသာဟာ (Life Protection)လို့ခေါ်တဲ့ အသက်ရှင်သန်ခွင့်ကို အရာအားလုံးထက် ဦးစားပေးပြီး၊ အသက်အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုထက် အသက်ရှင်ဖို့ ပိုအရေးကြီးတယ်ဆိုတာ ဘာသာရေးစာပေတွေမှာလည်း အတိအလင်း ရှိပါတယ်လို့ ပြောပြပါတယ်။
မယာ့စ်ကို အခုလိုအပြစ်တင်ကြတာဟာ ဘာသာရေးကြောင့်မဟုတ်ဘဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အယူအဆတွေ ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက သုံးသပ်ပါတယ်။
“ဘေးအန္တရာယ်ကြားက ရှင်သန်အောင် ကြိုးစားခဲ့တာကို အားပေးရမယ့်အစား ဒီအမျိုးသမီးတွေရဲ့အဝတ်အစားကို လက်ညှိုးထိုးတာဟာ ကျနော်တို့ ဘာသာတရားရဲ့အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ ကရုဏာတရားနဲ့ လုံးဝ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်၊ သူ့ကို ပညာသင်ခွင့် ပိတ်ပင်ပြီး အတင်းအဓမ္မ လက်ထပ်ပေးဖို့ ကြိုးစားတာဟာ သူ့ဘဝကို တရားမျှတမှု မရှိဘဲ အဆုံးစီရင် လိုက်တာနဲ့ အတူတူပဲ” လို့ ကိုရှာရစ်က ဝေဖန်ထောက်ပြပါတယ်။
မယာ့စ်လို လူငယ်အမျိုးသမီးတွေရဲ့ပညာရေးနဲ့ အနာဂတ်ကို ဒီလိုအယူအဆအမှားတွေနဲ့ ကန့်သတ်လိုက်တာက နိုင်ငံ အတွက် အဖိုးတန်တဲ့လူသားအရင်းအမြစ်တွေကို ဆုံးရှုံးစေခဲ့သလို ကာယကံရှင်အတွက်လည်း ငလျင်ဘေးကြောင့် ကြောက်လန့်မှုထက် “ငါဟာ အန္တရာယ်ဖြစ်နေချိန်မှာတောင် ကိုယ့်အသက်ထက် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုက ပိုအရေးကြီးနေ တာလား”ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက သူ့စိတ်ကို ပိုလို့နာကျင်စေခဲ့တယ်။
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဟာ လူတိုင်းအပေါ် တန်းတူသက်ရောက်ပေမဲ့၊ ဘာသာရေး အယူအဆတွေအောက်မှာတော့ အမျိုး သမီးတွေဟာ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာတောင် သူတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ အဝတ်အစားအတွက် ဝေဖန်စောင့်ကြည့် အနိုင်ကျင့် ခံနေရတယ်၊ ဘေးအန္တရာယ်ကြားမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားအကြား ဘယ်လောက်ထိ ထိခိုက်လွယ်နေတယ်ဆိုတာကို ဆိုတာကို ဒေါ်နန်းစောနဲ့ မယာ့စ်တို့ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေက သက်သေပြနေ ပါတယ်။
အလားတူပဲ သဘာဝဘေးဖြစ်လို့ ပြန်လည်ဝိုင်းဝန်းကူညီချိန်၊ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးချိန်မှာ အမျိုးသမီးဖြစ်နေတဲ့အတွက် ခွဲခြားချန်လှပ်ခံရတာမျိုးတွေကို ကြုံခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။
တယောက်ချင်းစီရဲ့ လူမှုဘဝတွေတင်မကဘဲ ဘာသာရေးနယ်ပယ်ထဲမှာ သာသနာပြုနေကြတဲ့ သီလရှင်တွေ အပေါ်မှာ လည်း ကျား၊ မ ခွဲခြားမှုက ငလျင်ဒဏ်လိုပဲ ပြင်းထန်ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ ၁နှစ်က စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်ချိန်မှာ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးပေါ်က အရွယ်ငယ်သီလရှင်လေးတွေအပါအဝင် သီလရှင် ဆရာလေး အပါး ၃၀ လောက် သီတင်းသုံးတဲ့ ကျောင်းတကျောင်းဟာ ဆွမ်းစားဆောင်နဲ့ အိပ်ဆောင်တွေ အကုန်ပြိုကျသွားခဲ့တယ်။ သီလရှင်ဆရာလေး တွေဟာ ကျောင်းဘေးမှာ ဖြစ်သလိုအိပ်ကြရတာကြောင့် လူစိမ်းလာမှာနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်မှာလည်း စိုးရိမ်တာကြောင့် တလှည့်စီ ကင်းစောင့်အိပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။
“တခါတလေ တရက်ကို ဆွမ်းတနပ်ကို မျှဘုဉ်းပေးရတဲ့နေ့တွေ ရှိတယ်၊ နေ့ဘက် တအားပူတာနဲ့ ကောင်းကောင်း မစားရတော့ ဆရာလေးတွေ မူးတယ်၊ အန်တယ်၊ တချို့လည်း ကြောက်လို့လားမသိဘူး၊ ဓမ္မတာထိန်တယ်ပေါ့၊ နောက် ဆက်တွဲပြဿနာကတော့ များပါတယ်”လို့ အဲဒီကျောင်းက တာဝန်ခံဆရာလေးက မနှစ်က ကြုံခဲ့ရတဲ့ ငလျင်ဒဏ်သင့် နောက်ဆက်တွဲ အတွေ့အကြုံကို ရှင်းပြပါတယ်။
ကြုံခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေထဲ အဆိုးဝါးဆုံးကတော့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဆရာလေးက ပြောပါတယ်။
ဆရာလေးက“တချို့က သီလရှင်တွေ ဘုန်းကံနည်းလို့ ကျောင်းပြိုတာဆိုတာမျိုး ပြောတယ်၊ ဒီစကားက ငလျင်ထက် ပို ကြောက်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဘုရားသားတော်ချင်း အတူတူ အမျိုးသမီးဝတ်စုံ ရုံမိတာနဲ့ ဆရာလေးတို့က ဒုတိယတန်းစား သာသနာပြုတွေလို အနှိမ်ခံရတယ်၊ ငလျင်က ကျောင်းကိုပဲ ဖြိုခဲ့တာ၊ ဒါပေမဲ့ ဒီအယူအဆတွေကတော့ ဆရာလေးတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကိုပါ မြေလှန်ပစ်လိုက်တာပဲ”လို့ မျက်ရည် အဝိုင်းသားနဲ့ ရင်ဖွင့်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မူလကတည်းက အလှူရှင်နည်းတဲ့ သီလရှင်ကျောင်းဖြစ်တဲ့အပြင် ငလျင်ဘေးသင့်ပြီးချိန်၊ အကူအညီ လိုအပ် နေချိန်မှာ အမျိုးသမီးတွေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကူညီရေးနောက်ကျတာ၊ လျော့ချခံရတာတွေရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါသေးတယ်။
“ဆရာလေးတို့က မိန်းမသားတွေပဲ၊ ကျုံ့ကျုံ့လေးနေရင် ရပါတယ်” ဆိုတဲ့တချို့အလှူရှင်တွေရဲ့စကားတွေကြောင့်လည်း အတော်လေးဝမ်းနည်းခဲ့ရတယ်လို့ ဆရာလေးက ဆိုပါတယ်။
အလှူရှင်တွေနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေလှူဒါန်းတဲ့ ဆွမ်းဆန်စိမ်းအိတ်တွေ၊ အမိုးအကာတွေဟာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း အတွက် ပိုမိုဦးစားပေးတာကြောင့် ကျောင်းငယ်တဲ့ဒီသီလရှင်ကျောင်းလေးမှာ အကူအညီတွေ မရသလောက် ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။
“ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေက ပိုအရေးကြီးတယ်၊ ဘုန်းကြီးတွေက သာသနာ့ ဦးသျှောင်တွေ၊ နိုင်ငံတော်အဆင့်တွေ အဲ့ဒါတွေက ဦးစားပေးဟေ့၊ သီလရှင်တွေကတော့ နောက်မှတဲ့” လို့ တာဝန်ခံဆရာလေးက ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ အတွေ့အကြုံကို ပြန်လည်ပြောပြပါတယ်။
ကူညီမှု လျော့ချခံရတာကြောင့် နောက်ဆက်တွဲကတော့ ဆရာလေးတွေမှာ အာဟာရချို့တဲ့မှုနဲ့ ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေပါ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးတွေ အလှူရှင်တွေမလာတဲ့အတွက် ဒီကျောင်းက သီလရှင်တွေနဲ့ ဒကာ၊ ဒကာမတွေဟာ အပျက်အစီးတွေ ဖယ်ရှားတာ၊ လိုအပ်တဲ့ပြုပြင်မှုတွေလုပ်တာတွေကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ကိုင်ကြရတယ်။
ငလျင်ဟာ မြေပြင်၊ တိုက်တာအဆောက်အဦးတွေကို စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ပြိုပျက်သွားစေခဲ့ပေမဲ့၊ အဲ့ဒီနောက်ဆက်တွဲမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အယူအဆငလျင်လှိုင်းတွေကတော့ ယနေ့အချိန်ထိ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြားထဲ ငြိမ်သက်မသွားသေးပါဘူး။
မြေငလျင်ပြတ်ရွေ့ကြောတွေ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ်ကို အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အဝတ်အစား၊ အကျင့်စာရိတ္တနဲ့ ဆက်စပ်တာက ပြည်သူတွေရဲ့ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အသိပညာကို ဝေဝါးသွားစေပြီး ဒီအယူအဆတွေကို မှားမှန်းမသိဘဲ ဆက်သုံးနေမယ်ဆိုရင်တော့ ပြင်ဆင်မှုထက် အယူသည်းမှုကို ပိုဦးစားပေးလာနိုင်တယ်လို့ ဦးကျော်ဇင်က သုံးသပ်ပါတယ်။
သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်တွေထက် အယူသည်းမှုတွေက ပိုအားကောင်းနေသရွေ့တော့ အမျိုးသမီးတွေဟာ သဘာဝ ဘေးဒဏ်ထက် လူမှုရေးဖိနှိပ်မှုဒဏ်ကို ပိုခံစားကြရဦးမှာဖြစ်တယ်။
ယခင်က လုပ်ငန်းရှင်တယောက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ရပေမယ့် ယခုအခါ ကိုယ့်အိမ်မှာပင် အိမ်ဖော်တစ်ယောက်လို တဲလေး ထဲမှာ ခိုကပ်နေရတဲ့ ဒေါ်နန်းစောကတော့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့အယူအဆအမှားတွေအပေါ်အခုလိုပဲ နာနာကျင်ကျင် ကောက်ချက်ချပါတယ်။
“ငလျင်လှုပ်တုန်းက ကျမတို့အိမ် ပြိုသွားတာကို ပြန်ဆောက်လို့ရသေးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ‘နင့်ကြောင့် ငါ့သားသေတာ’ ဆိုတဲ့ ယောက္ခမရဲ့စကား၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ကဲ့ရဲ့မှုတွေကတော့ ကျမရဲ့ဘဝကို အမှုန့်ဖြစ်အောင် ကြိတ်ချေလိုက်တာပဲ၊ အခုတော့ ကျမဟာ အသက်ပဲရှိပြီး ဝိညာဉ်မရှိတော့တဲ့ လူသေတယောက်လို ဖြစ်နေပါပြီ”
✍🏻 ရှင်ငြိမ်း
