မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်စက်ရုံ(ကပစ) ၂၅ ရုံထဲက ၂၄ ရုံအတွက် နေပြည်တော်၊ တပ်ကုန်းမြို့မှာရှိတဲ့ ကပစ-၄ က ပင်မထောက်တိုင်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ်က ထုတ်လုပ်နေတဲ့ စစ်လက်နက်အသစ်အားလုံးအတွက် စက်ပြုပြင်နဲ့ ပုံစံထုတ်ဌာနစက်ရုံဖြစ်တဲ့ ကပစ ၄ က သုတေသနပြုပြီး ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရပါတယ်။
စစ်လက်နက်ထုတ်တဲ့ ကပစ အားလုံးက စက်ပစ္စည်းတွေ ပုံမှန်လည်ပတ်နိုင်အောင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ အပိုပစ္စည်းထုတ်လုပ်၊ ဝယ်ယူ တပ်ဆင်တာတွေအတွက် ကပစ ၄ ကို မဖြစ်မနေ မှီခိုရပါတယ်။
အတတ်ပညာရှင်တွေနဲ့ပဲ စုစည်းလည်ပတ်နေတဲ့ စက်ရုံလို့ စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းကြား ပြောစမှတ်တွင်တဲ့ ကပစ ၄ ကို အာဏာသိမ်းကာလတွေမှာ စစ်တပ်က အဆင့်မြှင့်တင်မှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်နေပါတယ်။
ဘယ်သူကွပ်ကဲလဲ၊ ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားလဲ
၂၀၁၉ ခုနှစ်က တကစ (၃) ကားစက်ရုံမြင်ကွင်း
ကပစ-၄ ကို ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးအဆင့်ရှိသူက အမိန့်ပေးကွပ်ကဲပြီး က.က.ထုတ်လို့ ခေါ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံးအောက်မှာ ကြီးကြပ်လည်ပတ်တာဖြစ်ပါတယ်။
ကပစ-၄ ကို ” ဗိုလ်မှူးချုပ် သွင်အောင်က အမိန့်ပေးကွပ်ကဲနေတယ်” လို့ CDM ဗိုလ်ကြီး စင်ရော်က ပြောပါတယ်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်မတိုင်ခင်အထိ ကပစ-၄ ကို ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးအဆင့်ရှိသူတွေ ဦးဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးအောက်မှာ ကြီးကြပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာမှ က.က.ထုတ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့တာပါ။
မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ကပစ-၄ ကို စစ်တပ်အရာရှိ ၁၀၀ ဝန်းကျင် အပါအဝင် လူပေါင်း ၃၀၀ ဝန်းကျင်နဲ့ လည်ပတ်နေတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။
အဲဒီ ၃၀၀ ထဲမှာ “၁၀၀ ကတော့ အရာရှိမဟုတ်တဲ့ စစ်သားတွေနဲ့ ကျန်တာကတော့ မိသားစုဝင်ဖြစ်တယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
စစ်တပ်ရဲ့ ကပစ စက်ရုံအများစုမှာ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီမံရေး၊ ထုတ်လုပ်ရေး၊ စစ်ဆေးရေး စတဲ့ ဌာနကြီး ၄ ခုကို အဓိကထား လည်ပတ်တယ်လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကပစ-၄ စက်ရုံကတော့ တခြားကပစတွေနဲ့ အနည်းငယ် ကွာခြားပါတယ်။
ကပစ-၄ ကို ဒီဇိုင်းဌာန၊ အန်နီမေးရှင်း(Animation)နဲ့ စက်ပြုပြင်ရေးအပါအဝင် ဌာန ၁၈ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ကပစ-၄ နဲ့နီးစပ်တဲ့ ဘီဘီစီသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ “၁၈ ဌာနက ဖွဲ့စည်းပုံအရရှိနေတာဖြစ်ပြီး တခြား ကပစတွေက ဌာနတချို့နဲ့လည်း ပေါင်းစည်းလုပ်ရတာဖြစ်လို့ ၁၈ ခုလုံး ရှိနေတာမဟုတ်ဘူး” လို့ သူကဖြည့်စွက်ပြောပါတယ်။
ဒီဇိုင်းဌာနဆိုတာကတော့ လက်နက်နဲ့ ခဲယမ်းတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုချင်းစီကို ပုံစံဒီဇိုင်းရေးဆွဲရတာဖြစ်ပါတယ်။
လက်နက်ဒီဇိုင်းပုံစံတချို့ကိုတော့ ကပစ-၄ အပြင် မန္တလေးတိုင်းထဲက ပြင်ဦးလွင်နဲ့ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ တပ်မတော်သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာသုတေသနဌာန(တ.သ.န)တွေမှာလည်း ထုတ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တ.သ.န က ထွက်လာတဲ့ ပုံစံဒီဇိုင်းတွေကို ကပစ-၄ က မြေပြင်နဲ့ အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်အောင် ပြန်လည်ပြုပြင်ဖန်တီးပေးရတယ်လို့ CDM အရာရှိတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။
အန်နီမေးရှင်း(Animation) ဆိုတာကတော့ ရုပ်သေပုံရိပ်တွေကို ရုပ်လုံးကြွလာအောင် ပြုလုပ်ဖန်တီးရတဲ့ ဌာနဖြစ်ပါတယ်။
အန်နီမေးရှင်းမှာ နှစ်ဖက်မြင်တူးဒီ (2D) နဲ့ သုံးဖက်မြင်(3D)နည်းပညာတွေနဲ့ ပုံသေမြင်ရတဲ့ အရာဝတ္တုတွေကို လှုပ်ရှားလာအောင် ရေးဆွဲရတာဖြစ်တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။
အန်နီမေးရှင်းဌာနကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်ကောင်စီက အသစ်ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်တွင်းက နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီတချို့ကို ကပစ-၄ အတွက် ခေါ်ယူသင်တန်းပေးပြီးမှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။
စက်ပြင်ဌာနကတော့ ကျန်တဲ့ ကပစအားလုံးမှာ ရှိတဲ့ စက်ပစ္စည်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းတာတွေကို အဓိက တာဝန်ယူရပါတယ်။
“ရေလိုင်း၊ မီးလိုင်းနဲ့ လေအေးပေးစက်(အဲကွန်း)လိုင်းတွေ ချွတ်ယွင်းရင်လည်း ကပစ ၄ က စက်ပြင်အဖွဲ့သီးသန့်စေလွှတ်ပြီး ပြုပြင်တာတွေလုပ်ရတယ်”လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။
ကပစ စက်ရုံတိုင်းမှာ စက်ပြင်ဌာနငယ်တွေ ထားရှိထားပေမယ့် အကြီးစားပြုပြင်ဖို့ လိုအပ်လာတဲ့ စက်တွေကိုတော့ ကပစ-၄ ရဲ့ စက်ပြင်ဌာနကပဲ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ(ကပစ) အားလုံးမှာရှိတဲ့ စက်တွေတပ်ဆင်ထားတဲ့ အသေးစိတ်ပုံစံတွေကိုလည်း ကပစ ၄ ကပဲ ကိုင်တွယ်ထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် “ကပစ-၄ နဲ့ တခြား ကပစတွေက ကင်းလို့မရဘူး”လို့ သူက ထည့်ပြောပါတယ်။
ဘယ်လိုအဆင့်မြှင့်နေလဲ
ကပစ တစ်ခုမှာ တွေ့ရတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ပုံဟောင်း)
အာဏာသိမ်းကာလမှာ ကပစ-၄ ကို ကြီးကြပ်နေတဲ့ အရာရှိတွေအားလုံးက ကျန်တဲ့ ကပစတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပိုတိုးလုပ်လာရတာကြောင့် ပြည်ပကို သင်တန်းစေလွှတ်တဲ့အခါ ကပစ-၄ အရာရှိတွေကို ဦးစားပေးစေလွှတ်နေတယ်လို့ ကပစ-၄ နဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်က အတည်ပြုပါတယ်။
စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက ကပစ-၄ က အရာရှိတချို့ကို တရုတ်နဲ့ ရုရှားကို ပုံမှန်စေလွှတ်ခဲ့ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတွေ လေ့လာစေခဲ့တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုပါတယ်။
အာဏာသိမ်းနောက်ပိုင်းကာလတွေမှာတော့ အဲဒီအရာရှိတွေကို အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ သုတေသနပြုမှုတွေကို အသေးစိတ်လေ့လာဖို့ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံကို ခပ်စိတ်စိတ်စေလွှတ်နေတယ်လို့ သူက အတည်ပြုပြောပါတယ်။
Justice For Myanmar(JFM) အဖွဲ့ကတော့ စစ်တပ်ဟာ ကပစတွေက ဝန်ထမ်းဆယ်ချီကို လက်နက်ပညာဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကျွမ်းကျင် သင်တန်းတွေပေးဖို့ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံက တက္ကသိုလ်တချို့ကို ပို့ထားတယ်လို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လထဲမှာပဲ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
JFM ဟာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို စုံစမ်းလေ့လာသုတေသနပြုနေတဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။
JFM ရဲ့ အချက်အလက်အရ စစ်တပ်အရာရှိတွေကို Belarusian State University of Informatics & Radioelectronics (BSUIR) တက္ကသိုလ်မှာ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေအတွက် ရေဒီယို-အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွေ သုတေသနပြုလေ့လာဖို့ လက်ခံသင်ကြားပေးနေတာလို့ သိရပါတယ်။
အဲဒီအရာရှိတွေထဲမှာ ကပစ-၄ က အရာရှိတွေ ပါဝင်နေတယ်လို့ JFM က ပြောထားပါတယ်။
အလားတူ မြန်မာစစ်တပ်က အာဏာမသိမ်းခင်အထိ ကပစ-၄ က အရာရှိနဲ့ စက်မှုစစ်သည်တချို့ကို မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သင်တန်းတွေလေ့လာဖို့ စေလွှတ်ခဲ့တာမျိုးရှိတယ်လို့ CDM ဗိုလ်ကြီး စင်ရော်က ပြောပါတယ်။
မြောက်ကိုရီးယားဘက် စေလွှတ်တဲ့အခြေအနေကိုတော့ “ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်ချက်အဖြစ် စစ်တပ်က ထိန်းသိမ်းထားတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်တပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်းမှာပဲ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ နယ်မြေတွေကို ထိုးစစ်တွေ အရှိန်မြှင့်တင်ပြီး ဖော်ဆောင်နေတာတွေ့ရပါတယ်။
ထိုးစစ်မြှင့်တင်နေရတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်အနေနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ပိုတိုးထုတ်လုပ်ဖို့ ကပစ စက်ရုံတွေကို ဖိအားပေးနေတယ်လို့ ကပစတွေနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တချို့က အတည်ပြုပြောပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ်မှာ ပြည်ပရန်ကာကွယ်ရေးအတွက် ကပစအလိုက် အရန်သင့် ထုတ်လုပ်သိမ်းဆည်းထားတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေရှိတဲ့အကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ “အရန်ကို အရန်အနေနဲ့ထားမယ်၊ လက်ရှိမြေပြင်မှာ သုံးသလောက်ကိုတော့ ထပ်တိုးထုတ်ခိုင်းနေတာ” လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
ဒီလိုထုတ်လုပ်တဲ့အခါမှာ ကပစ စက်ရုံအသီးသီးရဲ့ လက်နက်ထုတ်တဲ့ နည်းပညာပိုင်းတွေနဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေကို ကပစ-၄ ကပဲ စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းပြုပြင်တာတွေ လုပ်ရတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။
ဒါကြောင့် “ကပစအားလုံး ဆက်လည်ပတ်နေဖို့အတွက် ကပစ-၄ က အခရာပဲ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ကပစ-၄ က ဒီဇိုင်းတွေ၊ အပိုပစ္စည်းတွေကို တခြားကပစတွေဆီ ပို့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်း တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်စေတဲ့အခါမှာ မြေပြင်တိုက်ပွဲတွေနဲ့ ကိုက်ညီမယ့် အချက်အလက်တွေ၊ နည်းပညာတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရတယ်လို့ သူက ဆက်ရှင်းပြပါတယ်။
လက်နက်ခဲယမ်းအမျိုးအစားအလိုက် ကပစ အားလုံးနီးပါးက အလျင်မီအောင် တိုးထုတ်ပေးနေရတဲ့အချိန်”ကပစ-၄ က ထုတ်ပေးရတဲ့ လက်နက်ဒီဇိုင်းတွေ၊ လက်နက်ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်တွေနဲ့ဆိုင်တဲ့ သုတေသနနည်းပညာအသစ်တွေကို ပိုလေ့လာပြီး ပိုအသုံးချနေရတယ်” လို့ သူက ပြောခဲ့ပါတယ်။
