Author: Baby Yit Lone

စစ်တပ်က ဦးဆောင်ပြီး လာမည့်ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည့် နိုင်ငံရေးပါတီ လေး ခုကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်ဟု စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ယမန်နေ့ (စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့) က ကြေညာခဲ့သည်။

ထိုပါတီများအနက် ခမောက်ပါတီ(သို့မဟုတ်) NDF ဟုလူသိများသည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီသည် လူသိများသည့် နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သည်။

NDF ၏မူလအစသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သည့် NLD ပါတီတွင် မြစ်ဖျားခံသည်။

အတိတ်ကိုပြန်ကြည့်ပါက လွန်ခဲ့သည့် ၁၅ နှစ်၊ အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်သန်းရွှေကြီးကြပ်သည့် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် NLD ခေါင်းဆောင်အများစုက သဘောမတူခဲ့ကြ။

ထိုအချိန်တွင် စစ်တပ်ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်ယိုင်ခဲ့ကြသည့် NLD ပါတီဝင်အချို့သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ(NDF) ဟု စစ်အစိုးရထံ မှတ်ပုံတင်ပြီး NLD မှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။

ထိုခွဲထွက်အဖွဲ့ထဲကို စစ်ထောက်လှမ်းရေးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်၏ယောက်ဖ ဒေါက်တာသန်းငြိမ်း၊ ဦးခင်မောင်ဆွေ၊ ဦးသိန်းညွန့် စသည့် နိုင်ငံရေးသမားများက ဦးဆောင်သည်။

၎င်းတို့သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ စစ်တပ်ကို ဆန့်ကျင်တွန်းလှန်ခဲ့ကြသူများဖြစ်ကြသလို ၊ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ အမတ်များ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများလည်းဖြစ်ကြသည်။

သို့သော်အခြားတစ်ဖက်တွင် မိခင်ပါတီဖြစ်သည့် NLD နှင့် သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ထောက်ခံကြသူများဖြစ်လာကြသည်။

ထို့နောက် NLD နှင့် အိုးစားကွဲခဲ့ကြပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ(NDF) ဟူသည့် ပါတီ ပေါ်လာသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်၏ယောက်ဖ ဒေါက်တာသန်းငြိမ်းသည် ၂၀၁၄ တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူသည် မကွယ်လွန်မီ နှစ်အတန်ကြာကတည်းက နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံပေါ်က အနားယူသွားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဦးသိန်းညွန့်သည်လည်း ပါတီမှထုတ်ခံခဲ့ရပြီး နောက်ထပ်ပါတီသစ်တစ်ခု ထပ်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် NDF ကို ဦးဆောင်သူမှာ ဦးခင်မောင်ဆွေ ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။

NLD မပါသော ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် NDF က အမတ်လောင်း ၁၆၀ နီးပါးဖြင့် ဝင်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၁၆ နေရာ အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် NDF အတွက် ပထမဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရသည့် မှတ်တမ်းဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် NLD ပါတီ မှတ်ပုံပြန်တင်ကာ ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ဝင်ခဲ့သည့်နောက်ပိုင်း ကျင်းပသည့် ၂၀၁၂ ၊ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် NDF အနိုင်မရရှိတော့။

အာဏာသိမ်းပွဲကြံရာပါ NDF ခေါင်းဆောင်များ

NDF ခေါင်းဆောင် ဦးခင်မောင်ဆွေသည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ သုံးလခန့်အလို ၂၀၂၀ သြဂုတ်လတွင် စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို မကျေနပ်ပါက အာဏာသိမ်းရန် တောင်းဆိုသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

စစ်တပ်ဘက်ယိမ်းသည့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၃၄ ခု တက်သည့် ထိုတွေ့ဆုံပွဲတွင် NDF မှထုတ်ခံရပြီး ပါတီသစ် ထောင်ထားသည့် ဦးသိန်းညွန့်၊ NLD မှခွဲထွက်ပြီး ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဒေါ်သက်သက်ခိုင်တို့လည်း ပါဝင်သည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီး အစိုးရသစ်တက်ရန်ပြင်ဆင်ချိန်၊ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ အရုဏ်မတက်မီတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ NLD အစိုးရခေါင်းဆောင်များကို စစ်တပ်ကဖမ်းပြီး အာဏာသိမ်းလိုက်သည်။

အပြန်အလှန်ကျေးဇူးဆပ်သည့်အနေဖြင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က NDF ခေါင်းဆောင် ဦးခင်မောင်ဆွေ နှင့် NDF မှထုတ်ခံရပြီး ပါတီသစ် ထောင်ထားသည့် ဦးသိန်းညွန့်တို့ကို စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် နေရာ ပေးခဲ့သည်။ NLD မှခွဲထွက်ပြီး ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (PPP) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဒေါ်သက်သက်ခိုင်ကိုလည်း ဝန်ကြီးရာထူးပေးခဲ့သည်။

စစ်တပ်က ၂၀၂၅ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်မည်ဟု ကြေညာသည့်အခါ NDF သည် စစ်တပ်ထံတွင် မှတ်ပုံပြန်တင်ခဲ့သည်။

ဤတစ်ကြိမ်တွင် ပါတီခေါင်းဆောင်က ဦးခင်မောင်ဆွေမဟုတ်တော့ဘဲ ဦးသာဆိုင် ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် NLD ပါတီမှ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာသည့် စစ်တပ်ဘက်ယိမ်းသူများကို ပါတီတွင်းအင်အား ထပ်ဖြည့်ခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးမှာ NLD မှဘက်ပြောင်းလာသူ အမတ်ဟောင်း ဒေါ်စန္ဒာမင်းကို သြဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် NDF က ဒုဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးပေးခဲ့သည်။

စစ်ကော်မရှင်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ သတ်မှတ်ချက်အရ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အနည်းဆုံး ပါတီဝင်ဦးရေ ငါးသောင်းရှိရမည်ဖြစ်သည်။

ပါတီဝင်အင်အားမပြည့်မီသည်မှာ မဟုတ်ကြောင်း မကြာသေးမီရက်ပိုင်းအတွင်းမှ ပါတီ၏ ဒုက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသူ ဒေါ်စန္ဒာမင်းက ပြောသည်။

“ကျွန်မတို့လည်း သေချာတော့ မသိသေးဘူး။ ခုမနက်မှ UEC(ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်) ကို မေးကြည့်ရမှာပေါ့နော်။ အဖြေထွက်လာပြီးမှ ဘာဖြစ်တာလဲဆိုတာ ကျွန်မတို့လည်း သိမှာပေါ့နော်။ ကျွန်မတို့ တင်ထားတာကတော့ ပြည့်အောင်တင်ထားတာပဲပေါ့နော်။ (ပါတီဝင်အင်အား) ၅၀၀၀၀ ကျော် တင်ထားပြီးသားပဲ။

ဒါပေမယ့် ဒီဟာအပေါ်မှာ ဘယ်လိုဖြစ်သွားလဲတော့ ကျွန်မလည်း မပြောတတ်ဘူး။ ကျွန်မတို့ UEC ကိုတော့ တစ်ချက်မေးကြည့်ပါဦးမယ်နော်။ မေးပြီးမှပဲ ပြောလို့ရမယ်” ၎င်းက ဆိုသည်။

NDF ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်ထက်ကတော့ ၎င်းတို့တွင်ပါတီဝင်အင်အား ခြောက်သောင်းခန့် ရှိသည်ဟု ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းအတွင်းက ပြောခဲ့သည်။

သို့သော် စစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က NDF ပါတီ၏ရွေးကောက်ပွဲအိမ်မက်ကို နင်းချေပစ်ခဲ့သည်။

NDF ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမျိုးဆက်သွေးကို လူမှုကွန်ရက်သုံးစွဲသူတစ်ဦးက Facebook Comment မှတဆင့် “NDF ပါတီဖျက်သိမ်းခံရပြီ၊ ဘာဆက်လုပ်ကြမှာလဲ” ဟု ယမန်နေ့က ကြေညာချက်ထွက်လာအပြီး မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

“တိုင်ပင်နေကြတုန်းပါ” ဟု NDF ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမျိုးဆက်သွေးက ထိုမေးခွန်းကို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေနဲ့အညီ ပါတီရုံးခန်းတွေနဲ့ ပါတီဝင်အင်အားစာရင်းကို ပြည့်မီအောင် အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဩဇာခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဆီမှာ တင်ပြထားပေမဲ့ ကြိုတင်အကြောင်းကြားမှုမရှိဘဲ ပါတီကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တာကြောင့် အယူခံဝင်သွားမယ်လို့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ (NDF) က ပြောပါတယ်။

ပါတီဘက်က တင်ပြထားတဲ့ စာရင်းတွေဟာ ကိုက်ညီမှုမရှိရင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဘက်က ပြန်လည်မေးမြန်း ဖြေရှင်းခွင့် ပေးရမှာဖြစ်ပေမဲ့ အဲဒီလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို မလုပ်ခဲ့ဘဲ အခုလို ဆောင်ရွက်လိုက်တာလို့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် (၁) ဦးအောင်ကိုကိုက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ အနေနဲ့ တနိုင်ငံလုံးမှာ ပါတီရုံးခန်း ၁၁၇ ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ဖြစ်သလို ပါတီဝင်အင်အားစာရင်းကိုလည်း ၇၅,၀၀၀ တင်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တပ်ဩဇာခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီဟာ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) ပုဒ်မခွဲငယ် ၉ နဲ့ ၁၀ အရ သတ်မှတ်ရက်အထိ ပုဒ်မ ၅ ပုဒ်မခွဲ စ ပါ သတ်မှတ်ပါတီဝင်ဦးရေ မပြည့်မီတာကြောင့် ပါတီကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တာလို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

အဲဒီအပြင် ပါတီရုံးခန်း ပြည့်မီအောင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ၊ အမျိုးသမီးပါတီ (မွန်) နဲ့ ပြည်ထောင်စု လယ်သမား အလုပ်သမား အင်အားစုပါတီ တို့ကိုလည်း နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်ကနေ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကပဲ NDF ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စန္ဒာမင်းက NDF ပါတီမှာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လျှောက်လွှာလာတင်သူတွေ များပြားလွန်းနေလို့ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ရက်ကနေ ရေးသားထားပါသေးတယ်။

စစ်တပ်ကပြုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ တနိုင်ငံလုံးအနေနဲ့ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ပါတီ ၉ ခုမှာ အခု ဖျက်သိမ်းခံရတဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ(NDF)၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(DNP)၊ အမျိုးသမီးပါတီ(မွန်) တို့ ပါဝင်ပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ(NDF)ဟာ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလမှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီကနေ ခွဲထွက်လာသူတွေနဲ့ တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ပါတီ ဖြစ်ပါတယ်။

NDF ပါတီခေါင်းဆောင် ဦးခင်မောင်ဆွေကတော့ ၂၀၂၁ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းချိန်မှာ စစ်ကောင်စီမှာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာလည်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဗဟို အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်တယောက်ဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်တဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

နေပြည်တော်၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ အမျိုးသားတယောက်ဟာ ငွေရေးကြေးရေး ပြဿနာကြောင့် ဆွဲကြိုးချ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။

နေပြည်တော်၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်၊ ပြည်စံအောင်ရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်တဲ့ အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် ဦးလှိုင်ဟာ စက်တင်ဘာ ၇ ရက် ည ၁၁ နာရီက သူ့ရဲ့နေအိမ်မှာ မိမိကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဇေယျာသီရိမြို့နယ်၊ ပြည်စံအောင်ရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်သူတယောက်က “သူ့သား မင်္ဂလာဆောင်တုန်းက အကြွေးတွေယူထားတာ ရှိတယ်။ အလုပ်တွေကလည်း အဆင်မပြေတော့ အကြွေးက မဆပ်နိုင်ဘူး။ အခုခေတ်ကလည်း မတ်တိုးတွေနဲ့ ချေးကြတာ။ အတိုးပေါ် အတိုးဆင့်နေကြတာ” လို့ ပြောပါတယ်။

အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေ သွားရောက်စစ်ဆေးရာ သေဆုံးသူက သူ့နေအိမ်အောက်ထပ် သစ်သားတန်းမှာ ပလတ်စသစ် ၃ ပင်လိမ်ကြိုးနဲ့ လည်ပင်းစွပ်လျက် အမြင့် ၅ ပေကျော်ခန့်မှ ဒူးတုတ်ထိုင်ချပြီး လည်ပင်းဆွဲကြိုးချ သေဆုံးနေတာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သေဆုံးသူ ဦးလှိုင်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို လူမှုကရုဏာရှင်ကူညီရေးအသင်းက လူနာတင်ယာဉ်နဲ့ နေပြည်တော် ခုတင်-၃၀၀ ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ထားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ ရွာမပြင်ကျေးရွာမှာ စက်တင်ဘာ ၇ ရက်က ကျောင်းသားအချင်းချင်း ရန်ဖြစ်ကြရာကနေ ဓားထိုးမှုဖြစ်ပွားပြီး ၇ တန်းကျောင်းသားတယောက် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အထက ရွာမပြင်ကျောင်းမှာ ပညာသင်ကြားနေတဲ့ Grade-7 ကျောင်းသား ၂ ယောက်ဟာ စာသင်ခန်းအတွင်း စနောက် အနိုင်ကျင့်ရာကနေ ရန်ဖြစ်ကြပြီး ကျောင်းဆင်းချိန်မှာ ဓားထိုးမှု ဖြစ်ပွားကာ ကျောင်းသားတယောက် သေဆုံးခဲ့တာလို့ အခြေအနေကို သိရှိသူ ကျောက်တော်ဒေသခံ အမျိုးသား‌တယောက်က ပြောပါတယ်။

“စာသင်ခန်းမှာ စနောက်ပြီး အနိုင်ကျင့်မှု ဖြစ်ကြတာကနေ ရန်ဖြစ်ကြတာလို့ သိရတယ်။ ကလေးတွေကလည်း ငယ်ငယ်လေးပဲ ရှိကြသေးတယ်။ ၇ တန်းကျောင်းသားနှစ်ဦး ရန်ဖြစ်ကြတာကနေ ဓားထိုးမှုဖြစ်ကြတာ။ အသက်သေဆုံးသွားတဲ့ ကျောင်းသားက ခန္ဓာကိုယ်ထွားတော့ အတန်းဖော် သူငယ်ချင်းတွေကို မကြာခဏ စနောက်ပြီးတော့ အနိုင်ကျင့်မှုလုပ်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။ အဲဒီမှာ နောက်ကျောင်းသားတဦးက မခံနိုင်တော့တာကြောင့် ကျောင်းဆင်းချိန်မှာ ကြက်သွန်လှီးတဲ့ဓားနဲ့ နှစ်ချက်ထိုးလိုက်တာလို့ သိရတယ်။ ထိုးသွင်းခံရတဲ့ ကျောင်းသားကတော့ ဆေးရုံရောက်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာမှာ ဆုံးသွားတာ။”

ဓားထိုးမှုကြောင့် သေဆုံးသွားသူမှာ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ၇ တန်းကျောင်းသား မောင်အောင်ကျော်မြင့် ဖြစ်ပြီး ဓားထိုးမှုကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အတန်းဖော်ကျောင်းသားကိုလည်း အာရက္ခတပ်တော်ရဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ DLEPS တပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင် ၂၆ ရက် ညကလည်း မင်းပြားမြို့ရှိ ဘော်ဒါဆောင်တခုမှာ Grade-12 ကျောင်းသားတယောက် ညအချိန် အိပ်နေစဉ် မီးရှို့ခံရပြီး အသက်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ပညာရေး အသိုင်းအဝန်းတွေက ပြောကြပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ကျောင်းသားတွေ လူသတ်မှု ဖြစ်လာကြတာဟာ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင် ပျက်စီးလာကြတာဖြစ်ပြီး ကျောင်းရပ်နားလိုက်ရတာတွေနဲ့ သက်ဆိုင်မှုရှိတယ်လို့ ရခိုင်ပညာရေး အသိုင်းအဝန်းက ကျောင်းဆရာတယောက်က ပြောပါတယ်။

“ကျောင်းသားတွေအချင်းချင်း လူသတ်မှုဖြစ်လာကြတယ်ဆိုတာ စိုးရိမ်စရာကောင်းတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျောင်းသားတွေရဲ့ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင်တွေဟာ ပျက်စီးမှုတွေ ရှိလာကြတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ကလေးတွေက တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားကြရတဲ့အခါ ပြင်ပလူနေမှုစရိတ်တွေ ဝင်လာကြပြီး စာရိတ္တမဏ္ဍိုင်တွေ ယိုယွင်းလာကြတာကြောင့် အခုလို ရာဇဝတ်မှု ဖြစ်ပွားလာကြတာ။”

ရခိုင်မှာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက မြို့နယ် ၁၇ ခုလုံးမှာ စာသင်ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားခဲ့ကြပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ အာရက္ခတပ်တော် ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာ စာသင်ကျောင်းတွေကို ပြန်လည် စတင်လည်ပတ်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်း၊ ပဲခူးမြို့၊ ဥဿာမြို့သစ်၊ ၇ ရပ်ကွက်က ပွင့် ကွမ်းယာနဲ့ ကုန်မျိုးစုံ စတိုးဆိုင်ကို စက်တင်ဘာ ၈ ရက် ည ၇ နာရီဝန်းကျင်မှာ လူငယ် ၃ ယောက်က ဓားပြဝင်တိုက်ခဲ့ပြီး ငွေကျပ် သိန်း ၃၀၀ နီးပါး၊ ရွှေထည်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ဖုန်းတွေပါသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဓားပြတိုက်သူတွေက ပဲခူးမြို့၊ ဥဿာမြို့သစ် ၈ ရပ်ကွက်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်မင်းထွန်း အပါအဝင် ဘုရားကြီးမြို့နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ ဇင်ကိုနဲ့ လမင်း ဆိုသူတို့ဖြစ်ပြီး နိုင်မင်းထွန်းက ပွင့် ကုန်စုံဆိုင်ရဲ့ အလုပ်သမားဟောင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဖြစ်စဥ်ကို သိရှိထားသူတယောက်က ပြောပါတယ်။

“အနုကြမ်းစီးတဲ့သဘောပေါ့လေ။ သူတို့မှာလည်း ဓားတွေပါတယ်။ မိသားစုအကုန်လုံးကို သေချာ ကြိုးတွေနဲ့တုပ် ပါးစပ်တွေပိတ်ပြီး ပစ္စည်းတွေယူသွားတာ။ ဓားပြတိုက်တဲ့သူတွေထဲမှာ လူရင်း ပါတယ်။ အရင် သူတို့ဆိုင်မှာ အလုပ်လုပ်ဖူးတယ်။ လူရင်းက ဆိုင်ထဲ တော်တော်ကြာကြာ ဝင်စကားပြောပြီးတော့မှ အပြင်က နောက် ၂ ယောက်ကို အချက်ပေးခေါ်လိုက်တာ။”

ဓားပြတိုက်သူတွေကို စက်တင်ဘာ ၈ ရက် ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်မှာပဲ ပဲခူးမြို့မှာရှိတဲ့ FIVE STAR KTV မှာ ဖမ်းမိပြီး ပဲခူးမြို့ အမှတ် ၃ ရဲစခန်းမှာ လိုအပ်တဲ့စစ်‌ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပဲခူးမြို့၊ မဟာစေတီရပ်ကွက်မှာ မေ ၂၀ ရက်ကလည်း တရပ်ကွက်တည်းနေထိုင်တဲ့ အမျိုးသား ၃ ယောက်က အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ၇ တန်းကျောင်းသားကို ပြန်ပေးဆွဲသတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ခဲ့ပါသေးတယ်။