Category: News

  • စစ်တပ်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ပြီး မြို့အချို့ကို ပြန်သိမ်းနိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ

    စစ်တပ်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ပြီး မြို့အချို့ကို ပြန်သိမ်းနိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ

    အာဏာသိမ်းမှု ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေက မြို့ပေါင်း ၁၀၃ မြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက ၈ မြို့ကို ပြန်လက်လွှတ်ထားရပါတယ်။

    တရုတ်ဖိအားကြောင့် လားရှိုးကို စစ်တပ်ဆီ ပြန်လွှဲပေးအပြီး အခုနောက်ဆုံး မိုးဗြဲ၊ နောင်ချိုနဲ့ သပိတ်ကျင်းမြို့တွေကို ထိုးစစ်ဆင်တာကြောင့် ဇူလိုင်လထဲမှာ ထပ်ပြီး လက်လွှတ်ခဲ့ရပြန်ပါတယ်။

    အဲဒီမြို့တွေကို ပြန်သိမ်းပြီးနောက်မှာ စစ်တပ်က မိုးကုတ်၊ ကျောက်မဲနဲ့ သီပေါမြို့တွေကို စစ်ရေးအရ ခြိမ်းခြောက်နေသလို ကချင်ပြည်နယ်ထဲက ဗန်းမော်၊ ဖားကန့်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက ၁၀ မြို့နယ်ကို ဇူလိုင်လကုန်လောက်ကတည်းက ထိုးစစ်တွေ ပြုလုပ်လာပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ လေ့လာသုံးသပ်သူတွေကတော့ မြို့အနည်းအကျဉ်းကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေလက်ထဲက ပြန်သိမ်းနိုင်ရုံနဲ့ စစ်တပ်က အနိုင်ရသွားတော့မယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

    International Crisis Group မှ ရစ်ချတ်ဟော်ဆီက “ ဒီမြို့ ၃ မြို့ ပြန်သိမ်းနိုင်တာနဲ့ စစ်မြေပြင်မှာ လုံးဝပြောင်းလဲသွားမယ်လို့တော့ မယူဆသင့်ပါဘူး။ ဒီမြို့ ၃ မြို့ ပြန်သိမ်းနိုင်တာနဲ့ စစ်တပ်က နိုင်တော့မယ်လို့လည်း မတွေးသင့်ပါဘူး။ မြန်မာစစ်တပ်က တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ စစ်မြေပြင်မှာ အကျပ်အတည်းတွေ ရင်ဆိုင်နေရတာပါ။ ရခိုင်၊ အညာဒေသ၊ စသဖြင့်ပေါ့လေ။ ဒါကြောင့် လုံးဝအလှည့်အပြောင်းဖြစ်သွားပြီလို့ မပြောနိုင်သေးပါဘူး။ မြန်မာစစ်တပ်က သူတို့မှာ အခွင့်အလမ်းတွေ ပိုရှိလာတယ်လို့ ခံစားလာရတာတော့ အမှန်ပါ” လို့ ပြောပါတယ်။

    ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ တစ်လေးလုံး စစ်ဆင်ရေးတွေကစလို့ တိုက်ပွဲတွေမှာ အဆင့်မြင့် အရာရှိတွေပါ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး မြို့တွေ ဆက်တိုက် လက်လွှတ်ခဲ့ရတဲ့ စစ်တပ်က ဘာလို့ ထိုးစစ်တွေ ပြန်လုပ်ပြီး မြို့တချို့ကို ပြန်သိမ်းနိုင်တာပါလဲ။

    စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ပြီး အင်အားပြန်ဖြည့်တာ၊ လေကြောင်းပစ်ကူ အလွန်အကျွံသုံးတာ စတဲ့ အကြောင်းအရင်းတချို့ ရှိပေမဲ့ အဲဒီအထဲက အကြောင်းအရင်းတခုကတော့ ယူကရိန်းနဲ့ ဒရုန်းစစ်ပွဲ ဆင်နွှဲနေတဲ့ ရုရှားနဲ့ ကမ္ဘာ့ဒရုန်းထုတ်လုပ်ရေးမှာ ထိပ်တန်းရောက်နေတဲ့ တရုတ်တို့က စစ်တပ်ကို ပံ့ပိုးပေးတာကြောင့်လို့ တော်လှန်ရေးသမားတွေနဲ့ လေ့လာသူတွေက ပြောပါတယ်။

    သိပ်မကြာခင်က စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်ကို ရင်ဆိုင်ခုခံခဲ့ရတဲ့ သပိတ်ကျင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့က ရဲဘော်တယောက်ကလည်း လေကြောင်း၊ ဒရုန်းနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်း အခက်အခဲတွေကြောင့် မြို့ကို ဆက်မထိန်းနိုင်ခဲ့တာလို့ ပြောပါတယ်။

    “ခဲယမ်းထုတ်တဲ့ စက်ရုံတွေ ကျနော်တို့မှာမှ မရှိတာ။ ရန်သူက အများကြီးသုံးနိုင်တာပေါ့ဗျာ။ သူတို့မှာ စက်ရုံတွေရှိတာကို။ သူတို့ ၃ ပေါက်လောက်ပစ်ရင် ကျနော်တို့က တပေါက်လောက်ပေါ့။ တပေါက်လောက်ပစ်ဖို့အရာကို တော်တော်စဉ်းစားရတာဗျ အဲဒါမျိုး။ အဓိက ပစ်အားကောင်းကောင်း မသုံးနိုင်တာပေါ့။ စစ်ပွဲတပွဲက ပစ်အားသုံးနိုင်တဲ့ကောင် နိုင်တာပဲဗျ။ လူထုထောက်ခံမှုကတော့ ရရှိနေပြီးသားပါပဲ၊ သို့သော် ၄ နှစ်ကျော် ၅ နှစ်နီးပါး ဖြစ်လာတော့ သူတို့လည်း အရင်ကဗျာ သိန်းကို ၁,၀၀၀ လောက်ရှိတဲ့သူက ဒီအချိန်မှာ ၅၀၀ လောက်ပဲ ရှိတော့မှာဗျ။ အဲသဘောဗျ။ အဲလိုဆိုတော့ ကြာတော့ သူတို့ ပင်ပန်းကြပြီဗျာ၊ အဲဒီအပိုင်းတွေလည်း ပါတာပေါ့။”

    စစ်တပ်မှာ ဒီလိုအားသာချက်တွေ ရှိနေပေမဲ့ တော်လှန်ရေးတခုလုံးကို လဲပြိုသွားအောင် တိုက်နိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုး မဟုတ်သေးသလို အားနည်းချက်တွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ လေ့လာသူတွေက ပြောပါတယ်။

    အမိန့်ပေးကွပ်ကဲမှု အားကောင်းကောင်းနဲ့ ထိုးစစ်တိုင်းမှာ ငွေကြေးကုန်ကျခံပြီး သာမန်စစ်ပွဲတွေကအစ လေကြောင်းအားပြုနိုင်တဲ့ အားသာချက်တွေ ရှိနေပေမဲ့ စစ်တပ်ကို အနိုင်ယူနိုင်မယ့် အခြေအနေတွေ ရှိနေတုန်းပဲလို့ CDM ဗိုလ်မှူးနောင်ရိုးက မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

    အဲဒီလို အနိုင်ယူနိုင်ဖို့အတွက် တော်လှန်ရေးဘက်တော်သားတွေ အချင်းချင်း ညီညွတ်ရေးနဲ့ တပ်ပေါင်းစုပုံစံ ဆောင်ရွက်မှုက အရေးကြီးတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

    “တော်လှန်ရေး အဆက်ဆက်မှာလည်း ဒါ အဓိကလိုအပ်ချက် ဖြစ်မယ်။ ဒီနေ့လည်း ဒီလိုအပ်ချက် စိန်ခေါ်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရဆဲပဲလို့ ပြောရမယ်ထင်ပါတယ်။ အဲကျတော့ တကယ့် အခရာကျတဲ့ တော်လှန်ရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၊ အစုအဖွဲ့အသီးသီးပေါ့နော် NUG အပါအဝင် တော်လှန်ရေး ERO အဖွဲ့အသီးသီးမှာတော့ ခိုင်မာတဲ့ နိုင်ငံရေး ဘုံရပ်တည်ချက်နဲ့ စစ်ရေးတပ်ပေါင်းစု ချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဒါက အဓိကအရေးကြီးတဲ့အချက်တခု ဖြစ်တယ်လို့ ကျနော်တို့ ပြောချင်တယ်ပေါ့နော်။ တော်လှန်ရေးမှာ အလိုအပ်ဆုံးနဲ့ အမြန်ဆုံး ဖော်ဆောင်သင့်တဲ့ အကြောင်းအရာလို့ အခြေခံအကြောင်းရင်းတချက် ဖြစ်တယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။”

    တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ စည်းလုံးရေး၊ တပ်ပေါင်းစု တည်ဆောက်ရေးဟာ ဗိုလ်မှူးနောင်ရိုး တင်မကဘဲ တော်လှန်ရေးလိုလားသူတွေကြား အပြောများတဲ့ ကိစ္စတခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ဘာတွေက အခက်အခဲ ဖြစ်နေပါသလဲ။

    96 Soldiers အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ကိုဇေယျာလွင်ကတော့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် ဆေးနွေးနေကြပေမဲ့ နယ်မြေမတူညီမှုတွေ၊ တပ်ပုံစံမတူညီမှုတွေ ရှိနေတဲ့အတွက် အခက်အခဲတွေ ရှိနေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    “အဖွဲ့အစည်းတွေ များစွာရှိမယ်ဆိုရင် အဲဒီရှိနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ များစွာ၊ အကုန်လို့ပြောရင်တော့ ခက်တာပေါ့ဗျာ၊ စုနိုင်တဲ့အင်အားတွေ စုပြီးတော့ လုပ်ဖို့လိုတယ်။ တဖွဲ့တည်းနဲ့ ဘယ်လိုမှ ဒီတော်လှန်ရေး မပြီးဘူး။ ဒီစစ်အာဏာရှင်ကို ကျနော်တို့ ရင်ဆိုင်ဖို့ခက်တယ်။ အခုဆို ၅ နှစ်နီးပါး ရောက်လာပြီ ဆိုတဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့ ဒီ ခိုင်မာတဲ့ စစ်ရေးပုံစံဖြစ်လာဖို့ တပ်တွေစုပြီး အလုပ်လုပ်ဖို့ လိုကို လိုအပ်ပါတယ်လို့။ အဲဒီအတွက်လည်း ကြိုးစားပြင်ဆင်နေတာမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။”

    အဲဒီ တပ်‌ပေါင်းစုတည်ဆောက်ရေး ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တချို့ဆီ မေးမြန်းဖို့ ဆက်သွယ်ပေမယ့် သတင်းရေးသားချိန်ထိ ပြန်ဖြေတာ မရှိခဲ့ပါဘူး။

    အာဏာသိမ်းကာလ ၄ နှစ်ကျော်လာချိန်မှာတော့ စစ်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ဖို့အတွက် သူတို့လက်လွှတ်ထားရတဲ့ နယ်မြေတွေကို ထိုးစစ်ဆင်နေသလို ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့ပြီး တရားဝင်မှုနဲ့ နိုင်ငံအာဏာကို ရယူနိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။

    စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်နဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှု နောက်ဆက်တွဲ ဂယက်တွေကြောင့် နိုင်ငံတဝန်းက ပြည်သူတွေဟာ တစစနဲ့ ပိုပြီး ဆင်းရဲ ကျပ်တည်းလာနေပါတယ်။

    အဲဒီလို အခြေအနေတွေကနေ လွတ်မြောက်ဖို့နဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့ကိစ္စဟာ စစ်မြေပြင် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲတွေရဲ့ ရလဒ်သာမက တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအကြားက ခိုင်မာကျစ်လျစ်တဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ညီညွတ်မှုကို ဘယ်လောက်မြန်မြန် တည်နိုင်မလဲဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ကြောင်း နိုင်ငံရေးအကဲခတ်တွေက ပြောနေကြပါတယ်။

    စိုးသူအောင်

  • ရှမ်းမြောက်တွင် တရုတ်ပစ္စည်းများ စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီးနေ

    ရှမ်းမြောက်တွင် တရုတ်ပစ္စည်းများ စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီးနေ

    တရုတ်နိုင်ငံမှ ဝင်ရောက်လာသည့် ကုန်ပစ္စည်းမှန်သမျှကို စစ်ကောင်စီက မူဆယ်နှင့်လားရှိုးမြို့ကနေ ပိတ်ဆို့ဖမ်းဆီးပြီး လားရှိုးမြို့ရှိ ပုဂ္ဂလိကကုန်လှောင်ရုံများကိုလည်း စစ်ဆေးပိတ်သိမ်းခိုင်းနေကြောင်း အဆိုပါမြို့ခံများက ပြောသည်။

    “တရုတ်ကနေ ဝင်တာမှန်သမျှကို ဖမ်းနေတာ။ သိန္နီဘဘက်ကအဝင်ကားတွေရော၊ လားရှိုးကနေထွက်မယ့်ကားတွေကိုပါ အကုန်လုံးဖမ်းလာတာ။ ကုမ္ပဏီတွေကိုလည်း ဝင်စစ်ပြီး တချို့အပိတ်ခံရတယ်” ဟု လားရှိုးမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

    ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီက တရုတ်အစိုးရ၏ အကာအကွယ်ပေးမှုဖြင့် လာရှိုးမြို့ကိုပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ရှမ်းမြောက်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို လားရှိုးမြို့ကနေ၍ ဥပဒေမဲ့စစ်ဆေးမှုများ၊ ငွေကြေးတောင်းခံမှုများပြုလုပ်နေသော်လည်း တရုတ်ကုန်စည်များ တားမြစ်မှုကို ဩဂုတ် ၁၀ ရက်ကစတင် ပြုလုပ်လာခြင်းဟု သတင်းရရှိသည်။

    ” မူဆယ်မှာလည်း ဖမ်းတယ်။ တရားဝင်သယ်လို့မရသလို မှောင်ခိုသယ်တော့လည်းဖမ်းတယ်။ လူထုမှာက ဆုံးရှုံးမှုအရမ်းကြီးတယ်”ဟု မူဆယ်မြို့ခံကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောသည်။

    ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်က မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ် ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်မှတဆင့် တရားဝင်အခွန်ကောက်မည်ဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ကြေညာပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းသို့သွားရောက်သည့် ကားများကို ဖမ်းဆီးမှုများရှိခဲ့သည်။

    ထို့အပြင် ကိုးကန့်တပ်မတော်(MNDAA)ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်ဒေသများတွင် စီးပွားရေးအကောက်ခွန်များ ပြန်လည်ကောက်ခံခြင်းဆိုင်ရာ ကြေညာချက်ကို သြဂုတ် ၈ရက်ကထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အခွန်ကောက်ခံမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှလွဲ၍မည်သည့်အဖွဲ့မှ ကောက်ခံခြင်းမပြုရန်လည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

    တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းရှိ မိုင်းလားနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းမှတဆင့် အများဆုံးကုန်သွယ်နိုင်ရေး စစ်ကောင်စီက ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ကုန်သည်အချို့က ပြောသည်။

    မိုင်းလားနယ်စပ်ကို မိုင်းလားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့ (NDAA)က ထိန်းချုပ်ထားပြီး စစ်ကောင်စီ၏ စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးဌာနက ကျိုင်းတုံမြို့တွင် အခြေချ၍ အခွန်ကောက်နေသည်။

    ရှမ်းပြည်နယ်များပိုင်းတွင်မူ လားရှိုးနှင့် မူဆယ်မြို့ပေါ်ကိုသာ စစ်ကောင်စီက ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ကျန်ရှမ်းမြောက်တခွင်လုံးမှာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်ထဲတွင်ရှိနေသည်။

    လားရှိုးမြို့မှ မူဆယ်မြို့၊ ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်သို့ သွားသည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းအတိုင်းဆိုပါက လားရှိူး၊ သိန္နီ၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ဖက်ကာ၊ မူဆယ်မြို့တို့ကိုဖြတ်သွားသည်။

    လားရှိုးမြို့ပေါ်ကို စစ်ကောင်စီက ထိန်းထားပြီး လားရှိုး-သိန္နီကြားနှင့် သိန္နီမြို့ပေါ်ကို MNDAAက ထိန်းချုပ်ထားသည်။

    ကွတ်ခိုင် -နမ့်ဖက်ကာမြို့တို့ကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)နှင့် တအာင်းတပ်မတော်(TNLA)က ထိန်းချုပ်ထားပြီး မူဆယ်မြို့ပေါ်ကို စစ်ကောင်စီနှင့်ပြည်သူ့စစ်များက ထိန်းချုပ်ထားသည်။

    မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း (၁၀၅)မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်နှင့် တုံခမ်ရွာလမ်းမှတဆင့် သွားရသည့် ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်ကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ထားသည်။

    စစ်ကောင်စီက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို ကန့်သတ်နေသလို အခြားမြို့နယ်များသို့သွားရောက်သည့် ကုန်စည်များကိုလည်း တားမြစ်မှုများရှိနေသည်။ ထို့အပြင် တစ်သျှူး၊ သွားတိုက်ဆေးအပါအဝင် လူသုံးကုန်ပစ္စည်း၃၅မျိုးကို ပြည်ပမှတင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်ထားသည်။

    မြန်မာသည် တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့နှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း ၁၇ခုကျော်ရှိပြီး အများအပြားကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထိန်းချုပ်ထားသည်။

    ထိုအခြေအနေတွင်စစ်ကောင်စီကကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍမှတစ်ဆင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများထံငွေကြေးများစီးဆင်းနေသည်ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ကာ တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ့်နင်းမည်ဟု ကြေညာထားသည်။

    တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဦးဆောင်ကော်မတီကိုဖွဲ့စည်းထားပြီး စစ်ကောင်စီဒုတိယခေါင်းဆောင်ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် နေရာယူထားသည်။

    (မူဆယ်မြို့ရှိ တရုတ် – မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်ကို တွေ့ရစဉ်။ဓာတ်ပုံ – EPA)

  • မြကျွန်းသာတွင် အမျိုးသား ၁ ဦး ရေထဲခုန်ချ သတ်သေ

    မြကျွန်းသာတွင် အမျိုးသား ၁ ဦး ရေထဲခုန်ချ သတ်သေ

    ရန်ကုန်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ မြကျွန်းသာ၊ ကမ္ဘာအေးကန်ဘောင် ၁ ဘက်မှာ ဩဂုတ် ၁၃ ရက် ည ၁၀ နာရီကျော်က အင်းလျားကန်ရေပြင်ထဲ လူတယောက်ရဲ့ရုပ်အလောင်း ပေါ်လာတာကြောင့် ဆယ်ယူခဲ့ရတယ်လို့ မေတ္တာသီတာရေစင် လူမှုကူညီရေးအသင်းက ပြောပါတယ်။

    သေဆုံးသူဟာ အသက် ၇၈ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားကြီးတယောက်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါနေ့ ညနေ ၄ နာရီကျော်ကတည်းက ကန်ထဲကို ခုန်ချသွားတာလို့ သိရပါတယ်။

    ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တယောက်က “ည ၁၀ နာရီကျော်လောက်မှာ DB (ရုပ်အလောင်း) သွားကောက်ရတာ။ မြန်မာပလာဇာရှေ့တည့်တည့်က အင်းလျားကန်ထဲမှာပါ။ ကမ္ဘာအေးတစ်လို့ ခေါ်တယ်။ အသက်က ၇၈၊ ၇၉ လောက်ရှိပြီ။ အမျိုးသားတဦးပါ။ မိသားစုတွေ ရောက်နေကြပါပြီ” လို့ ပြောပါတယ်။

    ရေကန်ထဲခုန်ချရတဲ့ အကြောင်းအရင်းနဲ့ သေမှုသေခင်းဖြစ်စဉ်ကို သက်ဆိုင်ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ သေဆုံးသူရဲ့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ရရှိထားပြီး ရုပ်အလောင်းကို မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ မေဓာဝီဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ပေးထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    Photo: မေတ္တာသီတာရေစင်လူမှုကူညီရေးအသင်း

  • ရခိုင်စစ်မျက်နှာမှာ စစ်တပ် တန်ပြန်ထိုးစစ်များ တိုးမပေါက်

    ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်လာပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် မိုးဗြဲ၊ နောင်ချို၊ သပိတ်ကျင်း မြို့သုံးမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့၏။ စစ်တပ်က ထိုမြို့များသာမက အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေများကိုလည်း ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်နေသည်။ AA ရော စစ်တပ်ကပါ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လဆန်းတွင် တွေ့ရသည့် ရခိုင်စစ်မျက်နှာအခြေအနေမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

    ရခိုင်စစ်မျက်နှာတွင် စစ်တပ်က ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို ကျောက်ဖြူမြို့တွင် တွေ့ရသကဲ့သို့ စစ်တွေမြို့တွင်လည်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ တွေ့ရ၏။ ထို့ပြင် အမ်းတောင်ကြား၊ တောင်ကုတ်တောင်ကြားနှင့် ဂွ-ငသိုင်းချောင်း ကားလမ်းများမှ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာသည့် AA နှင့် ပူးပေါင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို ဟန့်တားသည့် ခံစစ်များအပြင် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်မှုများကို တွေ့နေရ၏။

    ထို့ပြင် တရုတ်၏ အကူအညီရရှိမှုနှင့် တပ်သားသစ် အဓမ္မ စုဆောင်းမှုများကြောင့် အတန်ငယ် ခေါင်းထောင်လာနိုင်သည့် စစ်တပ်သည် AA သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့နယ်များအား ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု လေသံလွှင့်လျက်ရှိသည်။

    AA သည် စစ်တပ်နှင့် ရင်ဆိုင်ထားသည့် စစ်မျက်နှာများစွာရှိသကဲ့သို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တွင်လည်း မကြေညာသည့် စစ်ပွဲတပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ထားရသည်ကို တွေ့ရ၏။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းကို အခြေပြု၍ လူသူလက်နက် စုဆောင်းနေကြသည့်၊ စစ်တပ်နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည့်၊ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးများဖြစ်ကြသည့် မွတ်စလင်လက်နက်ကိုင်များ၏ နောက်ကျောမှ ဓားနှင့်ထိုးမည့် စစ်မျက်နှာကိုလည်း ဂရုပြုနေရသည်ကို တွေ့ရသည်။

    ကျောက်ဖြူ စစ်မျက်နှာ

    ကျောက်ဖြူမြို့၌ စစ်တပ်၏ ထိုးစစ်များကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ မတ်လခန့်မှစ၍ တဖြည်းဖြည်း အရှိန်မြင့်လာသည်ကို တွေ့ရ၏။ ကျောက်ဖြူမြို့ အနောက်ဘက်ရှိ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သိုလှောင် ပို့ဆောင်စက်ရုံ (OGT) မှ မလကျွန်းသို့ ဦးတည်၍လည်းကောင်း၊ ဒိုးတန်းတောင်ရှိ ရဲတပ်ရင်း ၃၂ မှ ပြိုင်စေ့ကေသို့ ဦးတည်၍လည်းကောင်း၊ သစ်တောင်ရေတပ်စခန်းမှ အနောက်တောင်ဘက် ကပ်သပြေရှိ ကလဘာရွာသို့ ဦးတည်၍လည်းကောင်း စစ်ကြောင်းများ ထိုးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

    ကျောက်ဖြူတွင် အဆိုပါစစ်မျက်နှာသုံးခု၌ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ၊ မတ်လမှ စတင်တွေ့ရပြီး တဖြည်းဖြည်း ပြင်းထန်လာသည်။

    AA တပ်များက စစ်တပ်ထိုးစစ်ကို ချေဖျက်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ရှေ့တိုးလာကာ စစ်တပ်က ခံစစ်ပြန်ယူပြီး စစ်အင်အားများ ဖြည့်တင်းနေ၍ ဇွန်လကုန်မှစပြီး ဇူလိုင်လ တလလုံး ကျောက်ဖြူစစ်မျက်နှာတွင် တိုက်ပွဲများ လျော့ကျနေသည်ကို တွေ့ရ၏။ သို့သော် ဇူလိုင်လ တလလုံး စစ်အင်အားဖြည့်တင်းပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့မှစ၍ ကျောက်ဖြူထိုးစစ်ပြန်လည် စတင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

    ကျောက်ဖြူတွင် စစ်တပ်က အင်အားအလုံးအရင်းသုံး၍ ထိုးစစ်ဆင်နေသော်လည်း ရှေ့သို့ မတိုးနိုင်ဘဲ နောက်သို့ တဖြည်းဖြည်းဆုတ်နေရသည်ကို တွေ့ရ၏။ AA ဘက်က အင်အားသုံးပြီး ဖွင့်၍ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းကို မတွေ့ရသေးပေ။ တရုတ်တို့က ကျောက်ဖြူကို မတိုက်ရန် AA အား ဖိအားပေးနေ၍၊ ကျောက်ဖြူပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများ မထိခိုက်ရန် ဂရုပြု ထိုးစစ်ဆင်နေ၍ AA သည် ထိုးစစ်မဆင်ဘဲ ခံစစ်ဆင်နေရသည်ဟု တွက်ဆကြသည်။

    သို့သော် ယခုအခါ စစ်တပ်က စစ်အင်အားဖြည့်တင်းပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာသည်နှင့်အမျှ ကျောက်ဖြူစစ်မျက်နှာတွင် AA ဘက်က တိုက်စစ်အား မြှင့်တင်လာဖွယ်ရှိ၏။ ယခုနှစ်အတွင်း ကျောက်ဖြူ၌ စစ်တပ်က စစ်အင်အား၊ ပစ်ကူအင်အား အလုံးအရင်းနှင့် အကြိမ်ကြိမ်ဖြည့်တင်းပြီး ထိုးစစ်ကို မြှင့်တင်နေသော်လည်း AA ၏ ခံစစ်ကြောင်းကို တိုးပေါက်နိုင်ကြောင်း မတွေ့ရသေးပေ။

    စစ်တွေ စစ်မျက်နှာ

    စစ်တပ်သည် စစ်တွေ၌ ခံစစ်ပြင်ထားသည်မှာ ကြာမြင့်ပြီဖြစ်၏။

    ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စပြီးနောက် စစ်တပ်က ရခိုင်ပြည်နယ်၌ အစောဆုံး တံတားချိုးသည်မှာ စစ်တွေမြို့အဝင် မင်းချောင်းတံတား ဖြစ်သည်။ ပုဏ္ဏားကျွန်းဘက်မှ စစ်တွေသို့ ကားလမ်းဖြတ်တောက်ပြီး စစ်တွေ၌ ခံစစ်ပြင်ခဲ့၏။ ၂၀၂၃၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျန်သည့်မြို့များ တမြို့ပြီးတမြို့ လက်လွှတ်ရပြီးနောက် စစ်တပ်သည် စစ်တွေမြို့ပတ်လည်ရှိ ရွာများကို ဖျက်ဆီးပြီး စစ်တွေမြို့တွင်း၌ အခိုင်အမာ ခံစစ်ပြင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

    သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း AA သည် မင်းဂံတဖက်ကမ်းအထိ တပ်များလှုပ်ရှားခြင်း၊ စစ်တွေမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများအား လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်ခြင်းအချို့ရှိသော်လည်း စစ်တွေမြို့အား ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိပေ။

    AA သည် စစ်တွေမြို့အား ချဉ်းကပ်တိုက်ခိုက်ရန် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်း တူးနေပုံရသည်ဟူသည့် မှန်းဆချက်တချို့ကို တွေ့ရသကဲ့သို့ စစ်တွေမြို့သို့ လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်မှုအချို့ ပြုလုပ်ခြင်းသည် စစ်တပ်ထံမှ သိမ်းဆည်းရမိသည့် လက်နက်ကြီးများအား လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် ပစ်မှတ် သေချာအောင်လုပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု မှန်းဆကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

    ယခုအခါ စစ်တွေမြို့ပေါ်တွင် စစ်တပ်က စစ်တွေ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) အပြင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) တိုင်းမှူးပါ အခြေပြုပြီး တပ်သားသစ်များ ဖြည့်တင်းထား၏။ ထို့ပြင် ရဲနှင့် ပျူစောထီးများ၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား အသုံးပြု၍ ပူးတွဲအင်အားဖြည့်ထား၏။

    ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်လယ် မြန်မာပြည်ဒေသအချို့၌ စစ်တပ် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်လာသည်နှင့်အတူ စစ်တွေမြို့မှ ပုဏ္ဏားကျွန်းဘက်သို့ ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်မည်ဟု ဝါဒဖြန့်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပုံမှန်လည်း မကြာခဏဆိုသလို စစ်တွေမှ ပုဏ္ဏားကျွန်းသို့ လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်နေသည်သာဖြစ်သည်။

    စစ်တွေမြို့အထွက် တံတားကို စစ်တပ်က ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ချိုးထားသည်ဖြစ်ရာ ထိုးစစ်ဆင်ပါက ရေကြောင်းကိုသာ အသုံးပြု ချီတက်ထိုးစစ်ဆင်ရမည်ဖြစ်၏။ လက်ရှိ စစ်တွေအခြေအနေမှာ အချိန်မရွေး စစ်ပွဲဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ တဖက်နှင့်တဖက် အကဲစမ်းနေကြသည်။ ချိန်ဆနေကြသည်။ နှစ်ဖက်လုံးက ထိုးစစ်ဆင်သည်ထက် တဖက်ဖက်က ထိုးစစ်ဆင်သည်ကို ခံစစ်ဖြင့် အရင်ချေမှုန်းသည်က ပိုကောင်းသည်ဟု တွက်ဆနေပုံရ၏။

    အမ်းတောင်ကြား စစ်မျက်နှာ

    အမ်းမြို့ကိုသိမ်းပြီး အမ်းတောင်ကြားလမ်းအတိုင်း ချီတက်လာသော AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် စစ်တပ်၏စခန်း တခုပြီးတခု သိမ်းလာပြီးနောက် စစ်တပ်က မင်းဘူး-ပဒါန်းအနီး နတ်ရေကန်စခန်းတွင် အခိုင်အမာ ခံစစ်တည်ဆောက်ပြီး AA ကို ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို တွေ့ရ၏။ ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းထားသည့် တပ်မ ၉၉ တခုလုံး အသုံးပြုနေသည်ဟု သိရသည်။

    သို့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ထိုးစစ်သည် တိုးမပေါက် နောက်သို့ ပြန်လန်ကျပြီး နတ်ရေကန်ခံစစ်တွင် ပြန်လည်အခြေပြုကာ စစ်အင်အား အကြိမ်ကြိမ် ထပ်မံဖြည့်တင်းပြီး ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို တွေ့နေရ၏။ သို့သော် AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များသည် စစ်တပ်၏ ထိုးစစ်ကို ကောင်းစွာ တုံ့ပြန်နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

    တောင်ကုတ်တောင်ကြား စစ်မျက်နှာ

    တောင်ကုတ်မြို့ကျပြီး တောင်ကုတ်တောင်ကြားအတိုင်း ချီတက်လာသည့် AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းထိစပ်သည့် နယ်နိမိတ်နေရာရှိ မိုးထိတောင်စခန်းကို ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်၊ ပုဂံကွဲစခန်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ နှင့် ၁၇ ရက်၊ နတ်တောင်ကာကင်းစခန်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်၊ ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကုန်းအား ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တို့တွင် အပြီးသတ်သိမ်းယူခဲ့သည်။

    ညောင်ကျိုးကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် AA ၏ ထိုးစစ် ရပ်တန့်ပြီး ခံစစ်ဆင်‌နေသည်ကို တွေ့ရ၏။ ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်း ကျပြီး‌နောက် စစ်ကောင်စီဘက်က ညောင်ကျိုးစခန်းကို ပြန်လည်ရရှိရန်အတွက် ညောင်ခြေထောက်တွင်ရှိသည့် အမှတ် (၆) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (ကပစ ၆) မှတဆင့် ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်‌နေပြီး နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။ ပြည်၊ ပန်းတောင်းမြို့တို့မှ အင်အားအများအပြား ပို့ဆောင်နေသည်ဟု သိရသည်။

    ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလကုန်ပိုင်းတွင် ညောင်ကျိုးတောင်ဘက် ကပစ ၅ ရှိရာ မသုံရွာ တဝိုက်တွင် စစ်ကောင်စီနှင့် AA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေပြီး ကပစ ၁၆ အတွင်းမှနေ၍ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ကူပေးနေသည့်သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆက်တွဲသတင်းများ မကြားသိရပါ။

    စစ်ကောင်စီအတွက်မူ ညောင်ကျိုး၊ ပန်းတောင်းစစ်မျက်နှာသည် AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များ အလုံးအရင်းနှင့် ထိုးစစ်ဆင်သည်ကို ကြုံတွေ့နေရပြီး ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်သော်လည်း လန်ကျနေသည့် စစ်မျက်နှာဖြစ်၏။ စစ်ကောင်စီတပ်မှ စစ်ပြေး များလာသည်ကို တွေ့ရသည်။

    ဧရာဝတီ စစ်မျက်နှာ

    ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလကုန်ပိုင်းမှစ၍ AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ဧရာဝတီ စစ်မျက်နှာသို့ ထိုးဖောက်စစ်ဆင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

    သာပေါင်းမြို့နယ်‌၊ ရေကြည်-ငသိုင်းချောင်းမြို့နယ်၊ အင်္ဂပူ-လေးမျက်နှာ မြို့နယ်များတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသည်ကို တွေ့ရ၏။

    သာပေါင်းမြို့နယ်တွင် ဖေဖော်ဝါရီလနှင့် မတ်လအတွင်း တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်နေသည်။ ရေကြည်-ငသိုင်းချောင်း မြို့နယ်အတွင်း မြောက်စမ်းအ‌ခြေစိုက် အမှတ် (၃၄၄) အမြောက်တပ်ရင်း (အမတ ၃၄၄) ကို ဗဟိုပြု၍ ‌ဖေဖော်ဝါရီလမှစပြီး ဩဂုတ်လဆန်း အချိန်အထိ စစ်တပ်နှင့် AA, ပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

    အင်္ဂပူ-လေးမျက်နှာ မြို့နယ်အတွင်း ပုသိမ်-မုံရွာ ကားလမ်းပိုင်းတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လမှစ၍ ဩဂုတ်လအထိ တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ စစ်တပ်က လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်ခြင်း‌၊ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်းများကို တွေ့နေရ၏။

    စစ်တပ်သည် ပုသိမ်-မုံရွာ ကားလမ်းမြောက်ဘက် ကွင်းကောက်၊ မဲဇလီတို့တွင် ခံစစ်ပြင်ထားသကဲ့သို့ ၎င်းစစ်မျက်နှာ၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ဧရာဝတီမြစ်၊ ငဝန်မြစ်တွင်း၌ ရေတပ်သင်္ဘောများ ချထားပြီး ပစ်ကူပေးရန်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းကြား ဖြတ်တောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

    တဖက်ကလည်း ရေကြည်၊ ကျုံ‌ပျော်မှတဆင့် မြောက်စမ်းနှင့် ပုသိမ်- မုံရွာ ကားလမ်းတလျှောက် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းပြီး ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို တွေ့ရ၏။

    ဩဂုတ်လဆန်း နောက်ဆုံးသတင်းများအရ AA က လေးမျက်နှာမြို့နယ်တွင်းရှိ ပန်းတောကြီး၊ စက်စက်ယိုနှင့် ရွာအချို့၊ ပုသိမ်-မုံရွာ ကားလမ်းမ တစိတ်တပိုင်းတို့ကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်သော်လည်း တိုးမပေါက်ဟုသိရသည်။

    ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော စစ်မျက်နှာ

    ၂၀၂၄ ခုနှစ် မောင်တောကျပြီးနောက် စစ်တပ်နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည့် စစ်တပ်လက်အောက်ခံ မွတ်စလင်ပျူစောထီးအဖွဲ့များဖြစ်ကြသည့် အာရကန် ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ် (ARSA)၊ ရိုဟင်ဂျာသွေးစည်းညီညွတ်ရေးအဖွဲ့(RSO)၊ အာရကန် ရိုဟင်ဂျာတပ် (ARA) စသည့် မွတ်စလင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်နှင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများသို့ ဆုတ်ခွာပြီး လူသူလက်နက်စုဆောင်းကာ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောဒေသ မယူတောင်တန်းကို အခြေပြု၍ AA အား တိုက်ခိုက်ရန် ကြံစည်ကို တွေ့ရသည်။

    လက်တွေ့တွင်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မွတ်စလင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် နယ်စပ်တလျှောက်မှ စိမ့်ဝင်ခြင်း၊ ဒေသခံအရပ်သားများကို တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရ၏။

    သို့ဖြစ်ရာ AA သည် မောင်တောတိုက်ပွဲပြီးကတည်းက ထိုဖြစ်လာနိုင်ခြေကို တွက်ဆပြီး မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်ဒေသ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျှောက်တွင် လုံလောက်သည့် စစ်အင်အားကို ချထားပြီး နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် ရှင်းလင်းရေးအား မပြတ်လုပ်ကိုင်နေရသည်ကို တွေ့ရသည်။ တိုက်ပွဲငယ်များ ဖြစ်ပွားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုစစ်မျက်နှာတွင် တိုက်ပွဲကြီးများ မတွေ့ရသော်လည်း AA သည် လုံလောက်သည့် စစ်အင်အားကို ချထား၏။ AA အတွက် အလေးထား အာရုံစိုက်ရသည့်၊ ပေါ့ဆမရသည့် စစ်မျက်နှာတခုဖြစ်သည်။

    အခြားစစ်မျက်နှာများ

    ရခိုင်သည် ကီလိုမီတာ ၅၀၀ ကျော် ရှည်လျားသော ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိရာ စစ်တပ်အနေဖြင့် ရေတပ်ကမ်းထိုးရေယာဉ်များ အသုံးပြု၍ မောင်တောမှ ဂွအထိ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် ထိုးစစ်ဆင်နိုင်သည်။ လက်ရှိတွင်လည်း သံတွဲ၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း ကျောက်နီမော်၊ ပေါက်တော၊ မင်းပြား၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ မောင်တောတို့ကို ထိုးစစ်ဆင်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

    စစ်တပ်သည် လက်တွေ့ စစ်ဆင်မည်ထက် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးကို ယခုတလော ပိုလုပ်နေကြောင်း တွေ့ရ၏။ ကျောက်ဖြူတွင် တိုးမပေါက်သည့်အချိန်၌ ရမ်းဗြဲကျွန်းအနောက်ဘက်ရှိ ကျောက်နီမော်ဘက်မှ ကမ်းတက် ထိုးစစ်ဆင်မည်ဟုလည်းကောင်း၊ သံတွဲအား ထိုးစစ်ဆင်မည်ဟုလည်းကောင်း ခြိမ်းခြောက်ဝါဒဖြန့်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဩဂုတ်လ ၂ ရက် ညနေက သံတွဲရှိ ဂျိတ္တောအား ရေတပ်မှ လက်နက်ကြီးနှင့် အယောင်ပြပစ်ခတ် အာရုံစိုက်မှု ရယူပြီး ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ဖြူထိုးစစ် ပြန်လည်စတင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

    စစ်တပ်သည် လောလောဆယ်တွင် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း ကမ်းတက်စစ်ဆင်ရေးကို ဝါဒဖြန့်စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်နေသကဲ့သို့ တချိန်တွင် တကယ်တမ်း ပြုလုပ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် AA အနေဖြင့် ကမ်းတက်လာနိုင်သည့် နေရာများကို ‌‌မှန်းဆသုံးသပ်၍ သတ်ကွင်းပြင် ချေမှုန်းနိုင်သည့် အခွင့်အရေးရှိ၏။

    ယခင် ပင်လယ်မှ ရေကြောင်းနှင့် လေကြောင်းပစ်ကူ ပေးသော်လည်း ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ရှိ စစ်တပ်၏ အခိုင်အမာစခန်းများကိုပင် ချေမှုန်းခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခု ကမ်းတက်ထိုးစစ်ဆင်မည့်ဆိုသည့်တပ်များ အခြေမကျမီ၊ အခိုင်အမာခြေကုပ်မယူနိုင်မီ ချေမှုန်းနိုင်သည့် အခွင့်အရေးက ပိုကောင်းသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

    ကမ်းတက်ထိုးစစ်ဆင်မည့် စစ်တပ်အဖို့ ဆုတ်လမ်းမရှိရာ တပ်သားသစ်များပြားသည့် စစ်တပ်အတွက် အမှားမခံပေ။ AA အနေဖြင့် ကောင်းစွာပြင်ဆင်ခြင်း၊ သတင်းထောက်လှမ်းခြင်းတို့ဖြင့် လက်ဦးမှု ရယူချေမှုန်းနိုင်မည်။ အလွယ်တကူ ချေမှုန်းရန် အခွင့်အလမ်းသာမည်။ စစ်တပ်အတွက် ကမ်းတက်စစ်ဆင်ရေးသည် အပြောလွယ်၍ ဝါဒဖြန့်ရန် ကောင်းသော်လည်း လက်တွေ့တွင် ခက်ခဲ၏။ တတပ်လုံး ပြုတ်သွားနိုင်၏။

    AA ၏ တိုက်စွမ်းရည်

    လက်ရှိတွင် စစ်တပ်သည် ကျောက်ဖြူတွင် စစ်မျက်နှာ သုံးခုဖွင့်၍ AA အား ထိုးစစ်ဆင်နေသကဲ့သို့ အမ်းတောင်ကြား၊ တောင်ကုတ်တောင်ကြားနှင့် ဂွတောင်ကြား စစ်မျက်နှာသုံးခုတွင် စစ်အင်အား အများအပြားသုံး၍ ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို တွေ့ရ၏။

    ထို့ပြင် AA သိမ်းပိုက်ထားသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များအားလည်း လေကြောင်းဖြင့်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ကြည်းတပ်နှင့် ရေတပ်မှ လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်နေ၏။ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောဒေသတွင် စစ်တပ်လက်ဝေခံ မွတ်စလင်ပျူစောထီးအဖွဲ့များအား ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရ၏။ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ရှိ မြို့များအား ရေကြောင်းအသုံးပြု၍ ကမ်းတက်ထိုးစစ်ဆင်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

    ယခု စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်‌နေသည့်အထဲတွင် AA သည် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ပို၍များပြားသည့် စစ်မျက်နှာများ၊ ပို၍ရှည်လျားသည့် စစ်မျက်နှာများတွင် ပို၍များပြားသည့် ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရ၏။

    စစ်တပ်က တပ်မတခုလုံး အသုံးပြုပြီး ထိုးစစ်ဆင်နေသည်ကို AA အား ထိုးစစ်ဆင်ရာတွင်သာ တွေ့ရ၏။ သို့သော် AA သည် ရန်သူ့ထိုးစစ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံ ရင်ဆိုင်ထားနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ သိမ်းပိုက်ထားသည့် စခန်းများ၊ မြို့များ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရမှု လုံးဝမရှိသေးပေ။

    သို့ဖြစ်ရာ စစ်တပ်၏ လေကြောင်းပစ်ကူကြောင့်၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူကြောင့်၊ ခေတ်မီဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စသည့် မည်သည့်အကြောင်းပြချက်ကမှ AA အား အနိုင်ယူနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ စစ်မြေပြင်များတွင် စစ်တပ်၏ ဒရုန်းများကိုပင် ပစ်ချသည်ကို တွေ့နေရသည်။

    ဤအချက်သည် AA စနစ်ကျ လေ့ကျင့် စည်းရုံးစုဖွဲ့ထားနိုင်မှု၊ အမိန့်နာခံမှု အားကောင်းမှု၊ အခြေပြုစခန်းချရာ နေရာတိုင်းတွင် ကတုတ်ကျင်း၊ ဘန်ကာ၊ လိုဏ်ခေါင်းတူးရာတွင် မခိုမကပ်ဘဲ အပင်ပန်းခံနိုင်မှု၊ တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ကောင်းမှု၊ စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှု၊ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိမှုတို့အပြင် ပြီးခဲ့သည့်ကာလများအတွင်း AA ၏ တိုက်စွမ်းရည်ကို ကိုယ်တွေ့ကြုံခဲ့ရသည့် စစ်တပ်၏ တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားနေမှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပါမည်။

    ✍အေးချမ်းဆု