ရုရှားက နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟုဆိုသော ခါကိဗ်မြောက်ပိုင်းဒေသရှိ မြို့ငယ် ကူးပ်ယန့်စ်၏ နယ်မြေအစိတ်အပိုင်းများကို ယူကရိန်းက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။
သမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇယ်လန်းစကီးသည် သောကြာနေ့က ကူးပ်ယန့်စ်မြို့သို့ သွားရောက်ကာ ကာကွယ်ရေးတပ်များကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ယူကရိန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တဦးက မြို့တွင်းရှိ ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များ လုံးဝပိတ်ဆို့ခံထားရပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒီနေ့မှာတော့ မြို့ထဲက ရုရှားတွေကို ပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက်လိုက်ပြီလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဘာတွေဖြစ်နေလဲဆိုတာ အချိန်အတော်ကြာတဲ့အထိ သူတို့ မသိခဲ့ကြဘူး။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ သူတို့ အဝိုင်းခံထားရမှန်း သိသွားကြပြီ” ဟု Khartiia ပြည်စောင့်တပ်အကြီးအကဲ အီဟော အိုဘိုလီယန်စကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။
မြို့၏ မြောက်ပိုင်းဒေသများကို လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်က ကူးပ်ယန့်စ်မြို့သည် “ရုရှားတပ်ဖွဲ့များလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိနေပြီ” ဟု နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့တွေက လူသူကင်းမဲ့တဲ့ ရပ်ကွက်တွေနဲ့ လမ်းတွေကို ရှင်းလင်းရေးလုပ်နေကြပါပြီ။ အဲဒီအချိန်ကတည်းက မြို့ရဲ့အနာဂတ်ကို သတ်မှတ်ပြီးသားပါ” ဟု ပူတင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ရုရှားရဲ့ လိမ်ညာမှုအတိုင်းအတာဟာ ရုရှားတပ်တွေ တကယ့်ချီတက်မှု အရှိန်ထက်ကို အများကြီး ပိုပါတယ်။ ယူကရိန်းကို တိုက်တဲ့ ဗျူဟာအစုံသုံးစစ်ပွဲမှာ ရန်သူတွေဟာ သတင်းအမှားတွေနဲ့ မြေပုံအတုတွေကို ထုတ်ပြန်ကြပါတယ်။” ဟု ယူကရိန်း စစ်ဦးစီးချုပ် အိုလက်ဆန္ဒား ဆာစကီးက တယ်လီဂရမ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
ရုရှားက အရှေ့ပိုင်းရှိ ပိုကရော့ဗ်စ်မြို့ကို လုံးဝသိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု ပြောဆိုနေသော်လည်း ယူကရိန်းက ယခုအပတ်တွင် ထိုမြို့တွင် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်နေဆဲဖြစ်သည်။
“ပိုခရော့ဗ်စ်မြို့ ကာကွယ်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေဟာ မြို့ရဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ ၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာနီးပါး (စတုရန်းမိုင် ငါးမိုင်) ကို ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ အဆင့်ပါပဲ” ဟု ဆာစကီက အင်္ဂါနေ့က ပြောခဲ့သည်။
ရုရှားက ပိုကရော့ဗ်စ်မြို့အပေါ် လုံးဝထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။
ဆာစကီးက ယူကရိန်းတပ်များသည် ပိုကရော့ဗ်စ်မှ ဗျူဟာအရ ဆုတ်ခွာခဲ့သော်လည်း တကျော့ပြန် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ။
“ဆောင်းဦးရာသီ တချို့အချိန်မှာ စွမ်းရည်အကန့်အသတ်တွေကြောင့် ပိုကရော့ဗ်စ်မြို့မှာ ကျွန်တော်တို့တပ်တွေ မထားခဲ့တာပါ” ဟု ဆာစကီးက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ယူကရိန်းမီဒီယာများကို ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့၏အနောက်ဘက် ၅၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၁ စတုရန်းမိုင်) ကို ထိန်းချုပ်ထားဆဲဟု ဆိုသည်။
ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များသည် ပိုကရော့ဗ်စ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မင်နရက်ဒ်မြို့တွင်လည်း ရုရှား၏ထိုးစစ်များကိုလည်း ခုခံနေသည်ဟု ဆာစကီးက ပြောခဲ့သည်။
မြို့နှစ်မြို့စလုံးသည် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ၏ ဝိုင်းရံခြင်းကို ခံနေရပြီး ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလမ်းကြောင်းများသည် အနောက်ဘက်ရှိ လမ်းကျဉ်းမှသာ ဖြတ်သန်းသွားနေရသည်။
ယူကရိန်းစစ်ဦးစီးချုပ်ရုံးက ၎င်းတို့၏တပ်များသည် ပိုကရော့ဗ်စ်နှင့် မင်နရက်ဒ်အပြင် မြို့နှစ်မြို့အနီးရှိ အစွန်အဖျားရွာများတွင် တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်ခုခံနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ကြာသပတေးနေ့က ပြောသည်။
လွန်ခဲ့သည့်လက အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် တင်ပြခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ကို ယူကရိန်းလက်မှတ်ရေးထိုးစေရန် ဖိအားပေးစစ်ဆင်ရေး၏ တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ရုရှားက နယ်မြေများသိမ်းပိုက်ထားပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် စစ်ပညာလေ့လာရေးဌာန (Institute for the Study of War – ISW) က ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားက ပိုကရော့ဗ်စ်နှင့် ဒိုးနက်စ်ဒေသအရှေ့ပိုင်းရှိ “ခံတပ်ခါးပတ်” မြို့များအားလုံးကို ယူကရိန်း လက်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ယူကရိန်းသည် ထိုဒေသကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဒေါ်လာ တဘီလီယံခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။
“ယူကရိန်းက အခိုင်အမာခံတပ်ဆောက်ထားသည့် ခံတပ်ခါးပတ်မြို့များအပါအဝင် ဒိုးနက်စ်ဒေသ၏ ကျန်ရှိနေသည့်နေရာများကို သိမ်းပိုက်မည့် ရုရှားစစ်ဆင်ရေးသည် အနည်းဆုံး နှစ်နှစ်မှ သုံးနှစ်ကြာမြင့်နိုင်ပြီး သိသာထင်ရှားသည့် စိန်ခေါ်မှုဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းနှင့် ရုရှားအနေဖြင့် ဆက်ထိန်းရန် မတတ်နိုင်သည့် ခက်ခဲပြီး ကုန်ကျစရိတ်များသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်” ဟု ISW က ပြောသည်။
ဇယ်လန်းစကီးက ယူကရိန်းသည် မူရင်းငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်ပါ နယ်မြေတောင်းဆိုချက်များကို သဘောမတူသေးကြောင်းနှင့် အဆိုပါအဆိုပြုချက်ကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးနေကြောင်း ပြောနေသော်လည်း လေ့လာသူအများအပြားက လမ်းဆုံးနေပြီဟု ယူဆထားကြသည်။
“လက်ရှိ အမေရိကန် ဦးဆောင်တဲ့ ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ဟာ လေးနက်တယ်လို့ ကျွန်တော်မထင်ဘူး။ ထရမ့်က ကိစ္စကို အမြန်ဖြတ်ချင်တာ။ ပဋိပက္ခဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို သိဖို့ သူစိတ်မဝင်စားဘူး။” ဟု အောက်စဖို့ဒ်သမိုင်းပညာရှင် တီမိုသီဂါတန်အက်ရှ်က Substack သတင်းလွှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
ပူတင်က ဒိုးနက်စ်ကို သိမ်းပိုက်ရန် အပါအဝင် ရုရှား၏ စစ်ပွဲရည်မှန်းချက်များ မပြောင်းလဲသေးကြောင်း ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့က ပြောကြားခဲ့သဖြင့် ရုရှားအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှုများကို အလေးအနက်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ သံသယဖြစ်စရာ ဖြစ်သည်။
ရုရှားက ကျေးရွာများနှင့် ကျေးလက်ဒေသများအား သိမ်းပိုက်မှုအကြောင်းများကို အများသိအောင် ကြေညာနေသော်လည်း လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်တာကာလအတွင်း ရုရှား၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ နှေးကွေးနေကြောင်း ကိန်းဂဏန်းများက ပြသနေသည်။
ရုရှားသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ယူကရိန်းပိုင်နက် ၀ ဒသမ ၆၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ညီမျှသော ၄,၁၆၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၆၀၉ စတုရန်းမိုင်) ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်တွင်မူ ယူကရိန်း၏ ၀ ဒသမ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည့် ၄,၆၆၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၈၀၂ စတုရန်းမိုင်) ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု ISW က ခန့်မှန်းသည်။ ထိုကာလအတွင်း ရုရှားသည် သေဆုံးနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၈၂၀,၀၀၀ ခန့် ရှိလောက်သည်။
ရုရှား ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဒန်းနစ် မန်တူရော့ဗ်က ရုရှား၏ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင် လုပ်သား ၂ ဒသမ ၃ သန်းခန့် လိုအပ်နေကြောင်း ယခုအပတ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်ပွဲ၏ ပထမသုံးနှစ်ကို အောင်မြင်စွာကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ရုရှားစီးပွားရေး နှေးကွေးသွားပြီး ဘဏ္ဍာရေး၊ ဗဟိုဘဏ်နှင့် စွမ်းအင်ကော်ပိုရေးရှင်းများတွင် ဘဏ္ဍာငွေပြန်လပ်ကာ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်များကို လျှော့ချရမည့်အခြေအနေရှိသည်။
ဥရောပသမဂ္ဂသည် ရုရှား၏ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပိုင်ဆိုင်မှု ယူရို ၂၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ၂၄၆ ဘီလီယံ) ကို သောကြာနေ့က အကန့်အသတ်မရှိ ထိန်းချုပ်လိုက်ကာ ထိုငွေများကို ယူကရိန်း စစ်ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေအဖြစ် အသုံးပြုရန် ခြေလှမ်းတရပ်စတင်ခဲ့သည်။
ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်နက်အင်အား နည်းသော်လည်း တိုက်ပွဲဝင်လိုစိတ် မပျောက်ဆုံးသေးကြောင်း ရုရှားတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ခွဲမှ တပ်မှူး ဗလာဒီမီယာက ပြောသည်။
“အခက်ခဲဆုံးကတော့ နှစ်ထပ်အဆောက်အအုံတွေကို ရှင်းတဲ့ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲပါပဲ။ ရန်သူက လက်မလျှော့ဘူး။ အညံ့ခံဖို့ ပြောတာကိုလည်း ငြင်းခဲ့တယ်။ သူတို့စခန်းကို မခွါဘူး။ သူတို့ အရေးနိမ့်ခဲ့တယ်။ တချို့က ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ထွက်ပြေးသွားတဲ့လူတွေကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ လိုက်ရှင်းတယ်။” ဟု ရုရှားတပ်မှူးက ပြောသည်။
Aljazeera မှ Russian forces ‘completely cut off’ from Kupiansk, says Ukrainian commander အား Brownie ဘာသာပြန်သည်။
