အာဆီယံနှင့် နိုင်ငံတကာ က အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် ရှုတ်ချထားသော်လည်း လာမည့် ဧပြီလတွင် အစိုးရသစ်ဖွဲ့မည်ဟု စစ်ကော်မရှင် ပြော
စစ်ကော်မရှင်က လုပ်ဆောင်နေသည့် အပိုင်းလိုက်ရွေးကောက်ပွဲများအပြီး လာမည့် မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီလတွင် အစိုးရသစ်ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းကာ တာဝန်များစတင် ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင် သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း က ပြောကြားလိုက်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အာဏာလွှဲပြောင်းရေး အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုကို ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ထိုသို့ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်၏ ဝါဒဖြန့်သတင်းစာ များတွင် ဖော်ပြထားသည်။
“လွှတ်တော်ကတော့ မတ်လထဲမှာ ခေါ်ပြီးလုပ်ရမှာပဲ။ လုပ်ပြီးရင် အစိုးရသစ်တာဝန်တွေကတော့ ဧပြီလထဲမှာ ထမ်းဆောင်မှာပဲ။ ယခင်တုန်းက လုပ်ခဲ့တဲ့ ပုံမှန်ဇယားတွေအတိုင်းပဲ လုပ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ဆိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂ နှင့် အာဆီယံ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက စစ်ကော်မရှင် ပြုလုပ်နေသည့် ယခုရွေးကောက်ပွဲသည် “အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ” သာဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ထားသော်လည်း စစ်အုပ်စုက ရွေးကောက်ပွဲကိုအကြောင်းပြု၍ အစိုးရသစ်ဖွဲ့ရန် ပြင်ဆင်လာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအများစုက အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုများ မရှိဘဲ လုပ်ဆောင်နေသည့် ယခုရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းနိုင်မည်မဟုတ် ကြောင်းနှင့် ဘုံသဘောတူညီချက် ငါး ရပ်ကိုသာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
ထို့အတူ ကုလသမဂ္ဂက မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေမှာ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ယခုရွေးကောက်ပွဲသည် အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်ဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းသည့် “နိုင်ငံရေးလိမ်လည်မှု” သာဖြစ်ကြောင်း ရှုတ်ချထားသည်။
စစ်ကော်မရှင်ကမူ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နှင့် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ပထမပိုင်းနှင့် ဒုတိယပိုင်းတွင် ပြည်သူများ တက်ကြွစွာ မဲပေးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေခြင်းနှင့် မဲရုံများ တိုက်ခိုက်ခံရ ခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့နေရသည်။
အခြေစိုက်သံရုံး ကိုယ်စားပြုသူတွေကို နိုင်ငံတကာလေ့လာသူတွေအဖြစ် ပုံဖော်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်၍ အံ့ဩနေကြဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း မရှက်မရွံပြော …
ကုလအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲကို သတင်းယူခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေက စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲသည် အတုအယောင်သာဖြစ်ဟု ထုတ်ဖော်
ဘယ်လိုစံနှုန်းနဲ့ပဲတိုင်းတိုင်း အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အတုအယောင်သာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာက မှတ်ချက်ပြုနေချိန် စစ်ကော်မရှင်ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းဆိုသူကတော့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာလေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေက အောင်မြင်လွန်းလို့ အံ့ဩနေကြတယ်လို့ မရှက်မရွံ့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာရဲ့ အမြင်ကဘယ်လိုရှိလဲလို့ စစ်ကော်မရှင်ဝါဒဖြန့်မီဒီယာ ပေါ်ပြူလာနယူးစ်သတင်းဌာနက မေးမြန်းခဲ့တဲ့အပေါ် ဇော်မင်းထွန်းက အခုဖြေကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
“နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေ လာတယ်။ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့က သေချာလေ့လာခဲ့တယ်။ လေ့လာပြီးမှ သူတို့တွေ့ပြီးတာတွေကို ပြောခဲ့တာရှိတယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တာတွေရှိတယ်။ အနှစ်ချုပ်ပြန်ပြောရရင် နံပါတ်တစ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီလောက်အောင်အောင်မြင်မြင် လုပ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ သူတို့ထင်မထားဘူး။ ဒီလောက်လူများလိမ့်မယ်လို့လည်း သူတို့ထင်မထားဘူး” လို့ အကြမ်းဖက်စစ်တပ် ဝါဒဖြန့်ခေါင်းဆောင် ဇော်မင်းထွန်းက ခပ်တည်တည်နဲ့ ဆိုခဲ့တာပါ။
စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက် ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက်တဲ့သံရုံးတွေရဲ့ စောင့်ကြည့်ရေးကိုယ်စားလှယ် ၁၀၀ ကျော်ဟာ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လ မြိုင်၊ တောင်ကြီး နဲ့ စစ်ကိုင်းက နေရာအချို့မှာ သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ကြတာလို့ သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက်သံရုံးတွေရဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကို နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေအဖြစ် ပုံဖော်ပြီး ဇော်မင်းထွန်းက အခုလို ပြောဆိုခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
“သူတို့သွားကြည့်တဲ့အခါမှာ မဲရုံမှာတန်းစီပြီးတော့ လူတွေမဲပေးနေတာကို တွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်းအံ့ဩတယ်။ နောက်တစ်ခုက မဲပေးစက်ပေါ့။ မဲပေးစက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ မဲပေးစက်၊ ဘယ်လိုမှ လိမ်လို့မရတဲ့ မဲပေးစက်ဆိုပြီး ပြောသွားတယ်” လို့ မဲပေးစက် သမမာမှုလုပ်ဆောင်ထားတယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ တိုင်ကြားခံနေရတဲ့ စစ်ကော်မရှင် ပြောခွင့်ရ ဇော်မင်းထွန်းက ဆက်လက်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ လွတ်လပ်တရားမျှတပြီး တရားဝင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမဟုတ်ဘဲ လှည့်စားဖို့ ရည်ရွယ်ဖန်တီးထားတဲ့ ဟန်ပြလုပ်ရပ်တစ်ခုသာဖြစ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကို ပယ်ချဖို့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အင်ဒရူးက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်မှာ တိုက်တွန်းပြောကြားထားခဲ့သလို၊ အကျပ်ကိုင်ဖိအားပေးမှု ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မြန်မာပြည်သူတွေ ပါဝင်လာစေဖို့ စစ်ကော်မရှင်က လုပ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
“စစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တွေဟာ လူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းရမယ်ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကို အသုံးပြုပြီး မဲပေးဖို့ ဖိအားပေး စေခိုင်းခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါက နိုင်ငံရေးအရ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အတင်းအဓမ္မ ခြိမ်းခြောက် အကျပ်ကိုင်မှုသာ ဖြစ်တယ်” လို့ တွမ်အင်ဒရူးက ဆိုပါတယ်။
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖမ်းဆီး အကျဉ်းချထားပြီး ယုံကြည်အားကိုးရတဲ့ အတိုက်အခံပါတီ တွေကိုလည်း ဖျက်သိမ်းထားတဲ့အပြင် သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်မရှိ၊ အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်တွေကိုလည်း နင်းခြေဖျက်ဆီးထားတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ပြုလုပ်တဲ့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲက လွတ်လပ်တရားမျှတပြီး ယုံကြည် စိတ်ချရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်လာဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို လာရောက်သတင်းရယူခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေရဲ့ သတင်းတင်ဆက်မှုမှာလည်း စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အတုအယောင်သာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ဖော်တင်ဆက်ထားခဲ့ကြပြီး ၂၀၂၀ ရွေး ကောက် ပွဲနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါက မဲပေးသူ အရေအတွက် အလွန်နည်းပါးခဲ့တယ်လို့ ပြောဆိုနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
