🔴 နီပါဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus)၏ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများနှင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်အတွင်း နီပါးဗိုင်းရပ်စ် ပြန်လည်ခေါင်းထောင်လာခြင်းကြောင့် လူထုအတွင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေပါသည်။ ကာကွယ်ဆေးမရှိသေးသော ဗိုင်းရပ်စ်အကြောင်း ကြားရသည့်အခါ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှာ သဘာဝဖြစ်သော်လည်း၊ ကြိုတင်သိရှိနားလည်
ထားခြင်းဖြင့် ဤအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်မည်
ဖြစ်သည်။
⚠️ အဓိကမှတ်သားရန်အချက်များ
▫️ နီပါးဗိုင်းရပ်စ်၏ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများသည် သာမန်တုပ်ကွေးနှင့် ဆင်တူသော်လည်း လျင်မြန်စွာပင် ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (Encephalitis) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်။
▫️ ရောဂါပိုးကို စစ်ဆေးရာတွင် သာမန်သွေးစစ်ချက်ဖြင့် မရနိုင်ဘဲ အထူးပြုလုပ်ထားသော RT-PCR စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်သည်။
▫️လက်ရှိတွင် သီးသန့်ကုသဆေး မရှိသေးသဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာပြသည်နှင့် ချက်ချင်းသီးသန့်ခွဲထားပြီး လိုအပ်သော ထောက်ပံ့ကုသမှုများ (Supportive Care) ကို ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
⚠️ ရောဂါဖြစ်စဉ် အဆင့်ဆင့်ကို နားလည်ခြင်း
▫️နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ချက်ချင်းလက္ခဏာမပြတတ်ပါ။ ရောဂါပျိုးချိန် (Incubation Period) မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ၄ ရက်မှ ၁၄ ရက် အတွင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ အချို့ဖြစ်ရပ်များတွင် ၄၅ ရက် အထိ ကြာမြင့်နိုင်သည်။
▪️အဆင့် (၁) – တုပ်ကွေးကဲ့သို့ လက္ခဏာပြခြင်း (Flu-like Stage)
ကနဦးတွင် သာမန်ဖျားနာခြင်းနှင့် မှားယွင်းနိုင်သဖြင့် အောက်ပါလက္ခဏာများကို ဂရုပြုပါ:
– ရုတ်တရက် အပြင်းဖျားခြင်း၊
– ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊
– ကြွက်သားများ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း၊
– လည်ချောင်းနာခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်း၊
▪️ အဆင့် (၂) – အန္တရာယ်ရှိ အာရုံကြောလက္ခဏာများ (Neurological Signs)
ဤအဆင့်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်သည် ဦးနှောက်ကို စတင်တိုက်ခိုက်လာသည်။
– မူးဝေခြင်းနှင့် အလွန်အမင်း အိပ်ငိုက်ခြင်း၊
– သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လူ၊ နေရာ၊ အချိန်တို့ကို ဝေခွဲမရဘဲ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊
– အသက်ရှူရ ခက်ခဲလာခြင်း၊
– အကြောဆွဲခြင်း သို့မဟုတ် အတက်ရောဂါကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း၊
– ပြင်းထန်ပါက ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း သတိမေ့မြောခြင်း (Coma) ဖြစ်သွားနိုင်သည်။
⚠️ ရောဂါပိုးကို မည်သို့ စစ်ဆေးသနည်း?
နီပါဗိုင်းရပ်စ်ကို –
အိမ်သုံးစစ်ဆေးကိရိယာ သို့မဟုတ် သာမန်သွေးစစ်ချက်ဖြင့် မသိနိုင်ပါ။
• ရောဂါဖြစ်ပွားနေစဉ်
နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း သို့မဟုတ် ဆီးနှင့် သွေးနမူနာများကိုယူ၍ RT-PCR နည်းဖြင့် စစ်ဆေးသည်။
• ပြန်လည်ကျန်းမာလာချိန်
ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ခုခံအား (Antibodies) ကို ELISA နည်းဖြင့် စစ်ဆေး၍ ယခင်က ကူးစက်ခံ
ခဲ့ရခြင်း ရှိ၊ မရှိ အတည်ပြုသည်။
🩺 ကာကွယ်ရေးလမ်းညွှန်ချက်များ (Do’s and Don’ts) ကုသဆေးမရှိသေးသဖြင့် ကာကွယ်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
• ထန်းရည်အစိမ်း မသောက်ပါနှင့်။
လင်းနို့များ ကိုယ်တွင်းအရည်များဖြင့် ညစ်ညမ်းနေနိုင်သဖြင့် မသောက်မီ သေချာကျိုချက်ပါ။
• သစ်သီးများကို သေချာဆေးပါ။
လင်းနို့ကိုက်ရာပါသော အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ အသီးများကို အခွံနွှာစားပါ။
• တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကင်းကင်းနေပါ။
အထူးသဖြင့် လင်းနို့နှင့် ဝက်များကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း ရှောင်ပါ။
• လူနာပြုစုသူများ သတိထားပါ။
Mask တပ်ပါ၊ လက်ကို မကြာခဏဆေးပါ။
လူအချင်းချင်း ခန္ဓာကိုယ်ထွက်ရည်များမှတဆင့် ကူးစက်နိုင်သည်။
အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် နောက်ဆုံးရသတင်း
၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ အစီရင်ခံစာအရ မြောက်ပိုင်း (North 24 Parganas) အပါအဝင် နယ်စပ်ခရိုင်များတွင် သံသယဖြစ်ဖွယ် ကူးစက်မှုများရှိနေသဖြင့် ကျန်းမာရေးဌာနများက အမြင့်ဆုံးသတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ပြင်းထန်သော တုပ်ကွေးလက္ခဏာနှင့်အတူ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့ တွဲဖြစ်လာပါက လုံးဝမပေါ့ဆပါနှင့်။
အချိန်မီ ဆေးရုံတက်ရောက် ကုသခြင်းဖြင့် အသက်အန္တရာယ်မှ ကယ်တင်နိုင်ပါသည်။
🇲🇲 မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် အကြံပြုချက်
အကယ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ (အထူးသဖြင့် ကာလကတ္တားနှင့် အနီးတဝိုက်) သို့ သွားရောက်ရန်ရှိပါက အထက်ပါအချက်များကို အထူးဂရုပြု လိုက်နာကြပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။
