Category: News

အထူးဒေသ ၁ တွင် ကိုးကန့်ဒေသနှင့်မုံးကိုးခရိုင်ကို MNDAA က အပြည့်အ၀ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အပြင် သိန္နီနှင့်ကွတ်ခိုင်ဒေသများတွင်ပါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦးမှ မရှိတော့ဘဲ လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီဟု ကြေညာ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးဒေသ ၁ တွင် ကိုးကန့်ဒေသနှင့်မုံးကိုးခရိုင်ကို MNDAA က အပြည့်အ၀ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အပြင် သိန္နီနှင့်ကွတ်ခိုင်ဒေသများတွင်ပါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦးမှမရှိတော့ဘဲ လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း MNDAA က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ MNDAA ၏ နန်ထင်မိန် (Nantingmen) တောင်ကုန်းကို အောင်မြင်စွာ ချီတက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်တွင် MNDAA က အထက်ပါအတိုင်း ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ကိုလည်း “ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနေ့” အဖြစ်ပါ MNDAA က တရားဝင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် အထူးဒေသနယ်မြေအတွင်း၌ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မရှိတော့ဘဲ ကိုးကန့်ဒေသနှင့် မုံးကိုးခရိုင်၏ သမိုင်းဝင်နယ်မြေများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ သိန္နီနှင့် ကွတ်ခိုင်စသည့် ဒေသများပါ ဆက်တိုက်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ ယခုအခါ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အထူးဒေသ ၁ တွင် “ခရိုင် ၄ ခု၊ မြို့တော် ၁ ခု” ပါဝင်သော ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကဏ္ဍသစ်သို့ ခြေလှမ်းစတင်နိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ၊ ၁၄ နှစ်ကြာ ဆင်နွှဲခဲ့ရသည့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကာလအလွန်တွင် အထူးဒေသ၏ မူလပိုင်နက်နယ်မြေအားလုံးကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း MNDAA က ဆက်လက် ကြေညာသည်။

MNDAA က အထူးဒေသပြန်လည်ထူထောင်ပြီးနောက်ပိုင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အဓိကအချက်အချာသည် “အထူးဒေသကို တည်ဆောက်ခြင်း (Establishing)” မှ “အထူးဒေသကို အုပ်ချုပ်ခြင်း (Governing)” ဟူသော သမိုင်းဝင်ပြောင်းလဲမှု လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း MNDAA က ဆိုသည်။

MNDAA က ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ရက်နေ့ စတင်ခဲ့သော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ အရှေ့ မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် လားရှိုးမြို့၊ လောက်ကိုင်၊ ချင်းရွှေဟော်၊ မုန်းကိုး၊ ဖောင်းဆိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်၊ ကွမ်းလုံ၊ သန္ဓီ၊ တာမိုးညဲ၊ ပန်ဆိုင်း မြို့များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

တရုတ်အစိုးရ၏ ဖိအားကြောင့် စစ်ကောင်စီနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲကာ သိမ်းပိုက်ထားသော လားရှိုးမြို့ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ထံသို့ ပြန်လည် ပေးအပ်ခဲ့သည်။

နတ်တလင်း၊ ဇီးကုန်းနှင့် မင်းလှမြို့နယ်ရှိ စစ်တပ် စခန်းများကို တပြိုင်တည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်မှု စစ်သား ၄၀ ဦး သေဆုံး

ပဲခူးတိုင်း၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်နှင့် မင်းလှမြို့နယ်ရှိ စစ်တပ် စခန်းများကို တပြိုင်တည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ရာ စစ်သား ၄၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အမှတ် ၃၈၀၁ တပ်ရင်း ၊ တပ်ရင်း ၃၈၀၁ တပ်ခွဲ ၁ (YOMA GBK PDF) နှင့် သာယာဝတီ ဂဠုန်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူများက ပြောဆိုသည်။

ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ နံနက် အစောပိုင်းတွင် နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်နှင့် မင်းလှမြို့နယ် အတွင်းရှိ အကြမ်းဖက် အထိုင်ချတပ်စွဲထားသော စစ်တပ်စခန်းများကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ အမှတ် ၂ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာ(၂၂) ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ပကဖ)များ၊ ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ACDF) တို့က တပြိုင်တည်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ညို မြို့သစ်ရဲစခန်းတွင် အထိုင်ချတပ်စွဲထားသည့် အကြမ်းဖက် စစ်သားများကို အမှတ် ၂ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာ ၂၂ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဗျူဟာရုံးတပ်ဖွဲ့၊ အမှတ် ၃၈၀၁ တပ်ရင်း၊ တပ်ရင်းရုံးအဖွဲ့၊ တပ်ခွဲ ၂ ၊ တပ်ခွဲ ၃ ၊ တပ်ခွဲ ၄ ၊ တပ်ခွဲ ၆ ၊ ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့၊ အမှတ် ၃၇၀၁ တပ်ရင်း၊ တပ်ခွဲ ၂ နှင့် ရန်ကုန်ပကဖ တပ်ဖွဲ့တို့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အကြမ်းဖက် စစ်တပ်ဘက် ၂၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူများကြောင်း သိရှိရသည်။

အလားတူ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ဘော်ဘင်ဆည်၊ မီးကောက်ပင်ရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကိုလည်း အမှတ် ၂ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာ ၂၂ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ၃၈၀၁ တပ်ရင်း၊ တပ်ခွဲ ၁ ၊ တပ်ခွဲ ၅ ၊ အမှတ် ၃၈၀၂ တပ်ရင်း၊ တပ်ခွဲ ၁ (BTZM GBK တပ်ဖွဲ့) ၊ သာယာဝတီခရိုင် ပကဖ ၊ ဇီးကုန်း ပကဖ တို့ကလည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အကြမ်းဖက် စစ်တပ်ဘက်မှ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ပျူစောထီး စခန်းကို သိမ်းပိုက် ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“မီးကောက်ပင်ကျေးရွာ ပျူစောထီးစခန်းကို ဝင်ရောင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲ ကြာချိန်က ၁ နာရီလောက်ပဲကြာတယ်။ ကျနော်တို့ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ခွေးနဲ့ပျူခွေး ၉ ကောင်သေပြီး ၅ ကောင်ကတော့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတယ်။ စစ်ခွေးတွေ အထိနာပြီး ထွက်ပြေးသွားတော့ ကျနော်တို့ သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို မီးရှို့ရှင်းလင်းပြီး ပြန်လည် ဆုတ်ခွာခဲ့တယ်” ဟု သာယာဝတီခရိုင်၊ တပ်ရင်း ၃၈၀၁ ၊ တပ်ခွဲ ၁ (YOMA GBK PDF) မှ တပ်ခွဲမှူး ကိုကရင်လေးက ပြောဆိုသည်။

ထို့ပြင် မင်းလှမြို့နယ်၊ ရန်ကုန် – ပြည် အမြန်လမ်းရှိ စစ်ကွင်းတာဆုံ ရဲကင်းစခန်း နှင့် တာဆုံဘုရား အနီးတပ်စွဲထားသော အကြမ်းဖက် စစ်တပ်စခန်းများကို အမှတ် ၂ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာ ၂၂ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ အမှတ် ၃၈၀၃ တပ်ရင်း၊ Alpha စစ်ကြောင်း၊ Bravo စစ်ကြောင်း၊ အမှတ် ၃၈၀၂ တပ်ရင်း၊ တပ်ခွဲ ၂ ၊ တပ်ခွဲ ၃ ၊ သာယာဝတီ ဂဠုန်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေတပ်ဖွဲ့၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ် (ပကဖ) အထူးတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၊ သာယာဝတီခရိုင် (ပကဖ) ရွှေတန်းမြေတပ်ဖွဲ့ (၁ ၊၂) ၊ ရန်ကုန်တိုင်း ပကဖ အထူးတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၃ ၊ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ACDF) တပ်ရင်း (၃) ၊ Spring Bees UAV Force၊ MDF UAV Force တို့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အကြမ်းဖက် စစ်သား ၁၀ ဦးခန့် သေ‌ဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦးထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“မင်းလှမြို့နယ် တိုက်ပွဲက စစ်ကွင်းတာဆုံ ရဲကင်းစခန်းနဲ့ တာဆုံဘုရားနား တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ခွေးတွေကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာက စစ်ခွေး ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးပါတယ်။ အဲထက်လည်း အရေအတွက် ပိုများနိုင်တယ်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာလည်း များပါတယ်” ဟု သာယာဝတီ ဂဠုန်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေတပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောဆိုသည်။

အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများ အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဘက်မှ ရဲဘော် ၁ ဦး မြင့်မြတ်စွာကျဆုံးခဲ့ပြီး ၅ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ၊ အမှတ် ၂ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာ ၂၂ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့များနှင့် မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များပူးပေါင်း၍ ဟန်ချက်ညီ စစ်ဆင်ရေးများဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ ပဲခူးတိုင်း စစ်ဌာန နယ်မြေအတွင်း စစ်ဆင်ရေးများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်၍ ပြည်သူများအနေဖြင့် အကြမ်းဖက် စစ်‌‌တပ်စခန်းများ အနီးဝန်းကျင်သို့ မလိုအပ်ဘဲ သွားရောက်ခြင်း မပြုကြရန်နှင့် စစ်ရေးသတိဖြင့် နေထိုင်သွားလာကြရန် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက အသိပေးပြောဆိုထားသည်။

နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း ၆၀ ကျော်ကနေ အမေရိကန် နုတ်ထွက်သွားမှုနဲ့အတူ ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့မှုတွေလည်း ရပ်ဆိုင်းမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေအပေါ် ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေရှိလာနိုင်သလို မြန်မာနိုင်ငံအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ လေ့လာသူတွေက သုံးသပ်ပြောပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်း ၃၁ ခု၊ တခြားအဖွဲ့အစည်း ၃၅ ခု၊ စုစုပေါင်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း ၆၆ ခုကနေ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနုတ်ထွက်ကြောင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က ဒေသစံတော်ချိန် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်နေ့ မှာ အမိန့်စာထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။

ဒီနုတ်ထွက်မှုကြောင့် ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အထောက်အပံ့နဲ့ရပ်တည်နေရတဲ့ မြန်မာအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်သလို သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်မှုတွေလည်း ရှိလာနိုင်တယ်လို့ လေ့လာသူတွေက ဆိုပါတယ်။

ကလေးသူငယ်၊ အမျိုးသမီးနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုအရေး၊ ပညာရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီအရေးတွေမှာ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပြီး တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေးလမ်းကြောင်းအသစ်တွေ အချိန်မီပြောင်းလဲနိုင်ဖို့ လိုအပ်နေပါတယ်။

မြန်မာ့ဒီမိုကစီအရေးမဟာမိတ်များအဖွဲ့မှ မခင်သီရိနန္ဒာစိုးက “အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားတ ခုတည်းကိုပဲ ကြည့်ပြီးတော့မှ ဒီလိုထွက်လိုက်မယ်ဆိုရင် အများကြီး ထိခိုက်နိုင်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စစ်ကောင်စီက မဟုတ်တာတွေ လုပ်တဲ့ဟာတွေကို ဖော်ထုတ်နိုင်နေတဲ့ကိစ္စတွေ၊ ဖိအားတွေပေးတာတွေက လျော့နည်းသွားမယ်။ ဒီကိစ္စတွေကိုကျူးလွန်နေတဲ့ ဒုစရိုက်ကောင်တွေက မကြောက်တော့ဘူးပေါ့။ ကျမတို့အနေနဲ့ဆက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုခရီးဆက်မလဲ၊ ရန်ပုံငွေတွေကို ဘယ်လိုရှာမလဲ။ ကျမတို့ တော်တော်လေးကို ပြင်ဆင်ပြီးတော့ ဆထက်ထမ်းပိုး ဆက်ကြိုးစားရမှာပေါ့နော်၊ အကျပ်အတည်းတွေ ဖြစ်သွားပါတယ်ရှင့်” လို့ ပြောပါတယ်။

အဓိကအလှူရှင်ဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်က နုတ်ထွက်လိုက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့တွေကို နည်းပညာနဲ့ ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း အများအပြားပါဝင်တဲ့အတွက် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနဲ့ တိုင်းရင်းသားအင်အားစုတွေရဲ့ တရားဝင်မှုဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ပိုပြီး ရုန်းကန်ရဖို့ဖြစ်လာပါတယ်။

သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်ရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ မြန်မာပြည်တွင်းက စစ်ဘေးရှောင်ကလေးတွေအတွက် ပညာရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီဆိုင်ရာနည်းပညာအကူအညီတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့ ကုလလုပ်ပိုင်ခွင့်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်သလို ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။

လေ့လာ-ဝေမျှအဖွဲ့မှ ဦးကိုကိုလေးက “မိုးကြိုးပစ် ထန်းလက်နဲ့ကာလို့မရတော့ဘူး၊ အခုဖြစ်နေတဲ့ အခင်းအကျင်းတွေက နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အားပြိုင်မှုဖြစ်တယ်။ စစ်ရေးအားပြိုင်မှုနေရာမှာ နယ်မြေစိုးမိုးရေးတွေ ပါလာတယ်။ စီးပွားရေးရပ်တည်ဖို့အတွက် တောင့်တင်းခိုင်မာမှုတွေ ပါလာတယ်။ နိုင်ငံတော်မှာရှိတဲ့စွမ်းရည်တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့တွေ ပါလာတယ်။ နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အားပြိုင်မှုဖြစ်တယ်။ ကျန်တဲ့နိုင်ငံလေးတွေရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ ဒါတွေကိုခေါင်းထဲမှာ မစဉ်းစားနိုင်တော့ဘူး။ အကောင်ကြီးဖြစ်ဖို့အတွက် အပြိုင်အဆိုင်ကြိုးစားကြတာပေါ့၊ ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်တွေရှိနေတာတွေက ဒီလို ပုံစံအတိုင်းသွားရင် American First မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါတွေအကုန်လုံးဟာ နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အားပြိုင်မှုဖြစ်တယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

၂၀၂၅ နှစ်ဆန်းပိုင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီးတဲ့နောက် အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီ (USAID) လုပ်ငန်းတွေကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့တာကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၀ က အေဂျင်စီရန်ပုံငွေကိုမှီခိုနေရသူတွေဟာ အခက်အခဲကြုံခဲ့ရပါတယ်။

အမေရိကန်ပြည်တွင်းရေးကို ဦးစားပေးပြီး ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၁ အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး အချက်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာကို ပေးနေတဲ့ ရန်ပုံငွေတွေ ရပ်တန့်လျော့ချရေး၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေအရေးဖော်ပြထားတဲ့ Project 2025 ပေါ်လစီနဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးပြီး သမ္မတထရမ့်ဟာ ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရခဲ့တာပါ။

အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ထရမ့်ပ်အစိုးရက အလွန်အကျွံသုံးစွဲတဲ့ ကိစ္စအများအပြားကြောင့် လွှတ်တော်နဲ့အဆင်မပြေဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာ ၁ ရက်က စတင်ပြီး ၄၃ သုံးရက်ကြာ အစိုးရယန္တရား စံချိန်တင်ရပ်ဆိုင်းထားရတဲ့ ဖြစ်စဉ်အပါအဝင် ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်တာတွေနဲ့ ဆက်တိုက်ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။

✍🏻သုတချမ်းသာ

စစ်ကောင်စီပြုလုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ပထမပိုင်းမှာ မဲပေးစက်ပြဿနာတွေ၊ ကြိုတင်မဲကိစ္စတွေနဲ့ မဲမသမာမှုတွေရှိခဲ့ပေမဲ့ စစ်တပ်ဩဇာခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြေလည်အောင်မဖြေရှင်းဘဲ ရွေးကောက်ပွဲနောက်အပိုင်းတွေကျမှ ပိုကောင်းအောင်ပြုလုပ်မယ်လို့ပြောဆိုတဲ့ အပေါ် ‌ဝေဖန်ခံနေရပါတယ်။

တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့က မဲရုံတွေထဲမှာလည်း မဲပေးစက်အခက်အခဲတွေနဲ့ စစ်တပ်ပါတီဖြစ်တဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးတပါတီတခုတည်းကိုပဲ ခလုပ်နှိပ်ပြီး မဲပေးခဲ့ရတဲ့ မသမာမှုတွေရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။

ဒီလိုမဲမသမာမှုရှိခဲ့တဲ့အပေါ် ကော်မရှင်က ဖြေရှင်းချက်မပေးဘဲ နောက်အပိုင်းတွေမှသာ အဆင်ပြေအောင် လုပ်ပေးမယ်ဆိုတာ မရိုးသားဘူးလို့ ထားဝယ်မြို့ ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားမှု သပိတ်ကော်မတီ (DDMSC)က ကိုမင်းလွင်ဦးက ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ နားလည်တာက သူတို့ မဲလိမ်မဲခိုးတာကို သူတို့စက်ချွတ်ယွင်းလို့ အားနည်းချက် တစုံတရာရှိသွားလို့ ဆိုတဲ့ဟာမျိုး ဖာထေးပြီးတော့ပြောတယ်လို့ နားလည်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အရမ်းကို ထင်သာမြင်သာရှိတာက မဲပေးရင်းနဲ့မှ စက်က USDP တခုတည်းကိုပဲ နှိပ်လို့ရအောင် လုပ်လိုက်တယ်ဆိုတာ စက်ချွတ်ယွင်းတာမဟုတ်ဘူး။ တမင်တကာ လုပ်ကြံဆယ်လီထားတဲ့ ဟာပဲလို့ ကျနော်တို့ကတော့မြင်တယ်။ အဲဒီတော့ သူတို့ရွေးကော်ပြောတဲ့ ပုံစံက ပထမပိုင်းမှာ USDP နိုင်ရတာက ရိုးရိုးသားသားအနိုင်ရတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာကို တဖက်က ကျနော်တို့ နားလည်လို့ရတဲ့အနေအထားပေါ့။”

ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် ရွေးကောက်ပွဲ ပထမပိုင်းမှာ မဲပေးစက်ပြဿနာတွေ၊ ကြိုတင်မဲကိစ္စတွေနဲ့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တဲ့ ပါတီတွေအကြား မကျေလည်မှုတွေနဲ့ တိုင်ကြားမှုတွေရှိခဲ့ပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌက ဂရုမစိုက်ဘဲ အပိုင်း ၂ နဲ့ ၃ မှာ အဆင်ပြေအောင်လုပ် ပေးမယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ ပါတီတွေက တာဝန်ရှိသူတွေ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်က နေပြည်တော်မှာ တွေ့ဆုံမှုမှာ ပါတီတွေက အခက်အခဲတွေကို တင်ပြခဲ့ကြပေမဲ့ နောက်လာမဲ့ အပိုင်းတွေမှသာ အကောင်းဆုံး အဆင်ပြေအောင်လုပ်ပေးမယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့အကြောင်း ပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ပါတီတခုရဲ့ တာဝန်ရှိသူက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

“ပါတီတွေက သူတို့ ကြုံနေရတဲ့ အခက်အခဲတွေကို တင်ပြကြတယ်။ တင်ပြကြတော့ နောက်လာမဲ့ အပိုင်း ၂ နဲ့ အပိုင်း ၃ ကို အပိုင်း ၁ ထက် အဆင်ပြေအောင် လုပ်ပေးမယ်လို့ ပြောတယ်။ အခုက မဲပေးတဲ့ စက်ကိစ္စတွေလည်း အခက်အခဲရှိတယ်။ ဒါကြောင့် နောက်ပိုင်းတွေမှာ အကောင်းဆုံးလုပ်မယ်လို့ ပြောပါတယ်။”

တရားမျှတမှုမရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တဲ့အလျှောက် မျှတတဲ့ မဲရေတွက်မှုစနစ်တွေက စစ်တပ် ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားတဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီအတွက် အသုံးဝင်မှာမဟုတ်သလို ပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၁ ပြဿနာတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကလည်း အသုံးချခံလို ဖြစ်နေတဲ့အကြောင်း လူ့ဘောင်သစ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီရဲ့ တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါ်နှင်းနှင်းမွှေးက ပြောပါတယ်။

“သေချာတာကတော့ အပိုင်း ၁ မဲရလဒ်ကို ဘယ်သူတွေက ဘယ်လောက်ပဲ စောဒကတက်တက်၊ အငြင်းပွားမှုတွေပဲရှိရှိ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ ပြန်ပြင်မပေးတော့ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲ။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်က အလွန်အကျွန်ထားခဲ့တဲ့ ကိစ္စလည်းဖြစ်တော့ သူတို့လိုချင်တဲ့ ရလဒ်ကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ကြိုးစားတာပေါ့။ အပိုင်း ၁ မှာတင် လိုသလောက်ကို ရပြီးသွားပြီ၊ သူတို့ လိုချင်တဲ့ အခြေအနေကို ရပြီးသွားပြီ၊ သူတို့အချင်းချင်း မဆလတပါတီစနစ်က အသွင်ပြောင်းထားတဲ့ တစညနဲ့တောင် သူတို့ အငြင်းပွား ရတယ်ဆိုတဲ့အခါကျတော့လေ၊ အပိုင်း ၂ အပိုင်း ၃ ဆိုတာက ကျမနားလည်တာကတော့ အရန် လုပ်တာ၊ နည်းနည်း ပါးပါးအနိုင်ရတယ်ဆိုရင်လည်း မထူးတော့ဘူး၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အပိုင်း ၁ မှာကတည်းက အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့လိုရ အောင် ဖန်တီးပြီးထားပြီလို့ ကျမတော့ နားလည်ပါတယ်။”

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ မှာတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ကြိုတင်မဲအရေအတွက် အပြတ်အသတ်နဲ့ အနိုင်ရရှိထားပြီး လာမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၂ ကိုတော့ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့ မြို့နယ် ၁၀၀ မှာ ကျင်းပမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ကြေညာထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်တဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ထုတ်ပြန်ထားသလို ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းကလည်း လွတ်လပ်တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။

အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါအီဘရာဟင်ကတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကနေ အနိုင်ရထွက်ပေါ်လာမဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အဆောတလျင် အသိအမှတ်ပြုတာတွေလုပ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

ဝေဝေ

ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်စည်းရုံးရာမှာ တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့ပါတီရဲ့ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးလွင်မြင့်ကို သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် တရားရုံးက အလုပ်နဲ့ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချလိုက်တယ်လို့ ပါတီဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၈ ရက် မနက် ၁၁ နာရီခွဲမှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးလွင်မြင့်ကို ရွေးကာဥပဒေပုဒ်မ ၅၈(ဂ) အရ အလုပ်နဲ့ ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချလိုက်တာလို့ ပါတီဝင်တယောက်က DVB ကို ပြောပါတယ်။

“ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်ကတည်းက တရားရင်ဆိုင်နေရတာ၊ အဲဒီကတည်းက အမိန့်ချလို့ရတယ်။ အမိန့်ချလိုက်ရင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်မှာစိုးလို့ ဝင်ပြိုင်ခိုင်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲပြီးမှ အမိန့်ချတာ။ ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ကို အလုပ်ကြမ်းပါ ထည့်ပြီးချတာ။”

သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးလွင်မြင့်ဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်က U Lwin Myint Tiktok Account ကနေ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှာ တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ စကားလုံး သုံးစွဲခဲ့တဲ့အတွက် စစ်တပ်သြဇာခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် UEC က ဖမ်းဆီး စစ်ဆေးခဲ့တာပါ။

ဒီလို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်ပေမဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးသတင်းထောက်တွေက ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပရိုဖိုင်မှာ NUG လိုဂိုတင်ထားတဲ့အတွက် ထပ်မံတိုင်ကြားလို့ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်မှာ စရဖအဖွဲ့က ထပ်မံဖမ်းဆီးပြီး ရွေးကာဥပဒေပုဒ်မ ၅၈(ဂ) နဲ့ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် တရားရုံးမှာ တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရားစွဲဆိုပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်မှာ ပထမအကြိမ် ရုံးထုတ်စစ်ဆေးခဲ့ပေမဲ့ အဲဒီနေ့က အမိန့်မချဘဲ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ခိုင်းကာ ဒီကနေ့မှ ဦးလွင်မြင့်ကို အလုပ်နဲ့ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချလိုက်တာပါ။

စစ်အုပ်စုရဲ့ ဝါဒဖြန့် ကြံ့ခိုင်ရေးသတင်းထောက်တွေရဲ့တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ပီသုံးလုံး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်၊ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးတင်ထူးအောင်နဲ့ လေဘာပါတီက အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးကျော်သူရ တို့ကို UEC က ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရပ်နားခဲ့ပါတယ်။