လူပေါင်းများစွာ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရသည့် ငလျင်အတွင်း ပြိုကျခဲ့သည့် Sky Villa အဆောက်အဦမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသော မြေးအဖွားသုံးဦးအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် ‘မပြိုလဲနိုင်သော နှလုံးသားများ’ ရုပ်ရှင်ကို ပြသမည့်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ လူအများကြား ဝေဖန်မှုမြင့်တက်လျက်ရှိသည်။
“အခု ဇာတ်ကားက လူကျင့်ဝတ်မရှိသလိုခံစားရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဆိုလည်း ငလျင်အတော်ထိခဲ့တဲ့နေရာတွေမှာ ပါတာပဲမို့ အဲ့လိုအကြောင်းရာတွေက Memories (အမှတ်တရ) ကောင်းတွေတော့ ဟုတ်မနေဘူး။ Trauma (စိတ်ဒဏ်ရာ) တွေကို ပြန်တူးဆွပေးနေသလိုပဲ။ ပြီးကျ ဒီဇာတ်ကားက စီးပွားရေးသပ်သပ် ရုံတင်ဖို့ထွက်လာတာဆိုတော့ မဖြစ်သင့်တဲ့ကိစ္စမို့ ဘယ်လိုမှ နားလည်ပေးလို့မရဘူး” ဟု ငလျင်ဒဏ်ခံခဲ့ရသည့် ရမည်းသင်းမြို့မှ ဒေသခံတဦးက ပြောသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် မန္တလေးမြို့ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ရှိ Sky Villa ကွန်ဒို ပြိုကျခဲ့သည်။ ‘မပြိုလဲနိုင်သော နှလုံးသားများ’ ရုပ်ရှင်သည် ယင်းကွန်ဒိုအောက်မှ အသက် ၇၅ နှစ်အရွယ် အဖွား ဒေါ်အုန်းရီ နှင့် အသက် ၁၃ နှစ် နှင့် ၁၆ နှစ်အရွယ် မြေးဖြစ်သူတို့ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ကို ဇာတ်အိမ်တည်ကာ ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါဇာတ်ကားသည် ငလျင်အတွင်း လွတ်မြောက်လာသူများကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးခဲ့သော်လည်း ထိုဖြစ်စဉ်အတွင်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများစွာ ရှိသည့်အတွက် ယခုလိုအချိန်မျိုးတွင် ငလျင်အတွင်း မိသားစုဝင်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများအတွက် အပြစ်ရှိစိတ် ခံစားရစေသကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
“ငလျင်တောင်တစ်နှစ်မပြည့်သေးဘူး။ သူတို့ကရိုက်ပြီးလို့ရုံတင်တော့မယ်ဆိုတော့ မလွန်ဘူးလား။ ဖြစ်ရပ်မှန်တွေက သူများနိုင်ငံတွေလည်းရိုက်ကြတာပါပဲ။ ဖြစ်ရပ်မှန်ကိုပြန်ရိုက်ပြတာ လက်ခံပေမယ့် အချိန်တစ်ခုခြားပြီးမှ ရိုက်သင့်တယ်။ ပြသသင့်တယ်ထင်တယ်။ လူတွေက အိုးအိမ်မဲ့ထားရတာ။ မိသားစုတွေ သေကွဲကွဲထားရတာ။ ကိုယ်တိုင်ငလျင်ကြုံထားရတော့ ကျွန်မအနေနဲ့ဆိုကန့်ကွက်တယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအဆင်ပြေအောင် ပြန်တည်ဆောက်ဆဲကာလမို့ ငလျင်ဘေးသင့်ပြည်သူတွေအတွက် အချိန်လိုအပ်ပါတယ်” ဟု နေပြည်တော်ရှိငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသခံတစ်ဦးကပြောသည်။
“အနာမကျက်သေးတဲ့ ဒဏ်ရာအပေါ် ဆားထပ်ဖြူးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ဇာတ်ကားထဲက လွတ်မြောက်သွားတဲ့သူတွေအတွက် အမတို့တွေ အားလုံး ဝမ်းသာခဲ့ကြပေမယ့် မလွှတ်မြောက်ခဲ့တဲ့ လူတွေအတွက်တော့ ကာယကံရှင် မိသားစုတွေနဲ့ ထပ်တူအမတို့လည်း သူတို့လိုသာလွတ်မြောက်ခဲ့ရင် ဆိုတဲ့အတွေး ၊ ငါတို့လိုအပ်ချက်များရှိခဲ့လို့လားဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ ထပ်တူ စိတ်မကောင်းဖြစ်နေကြဦးမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ အခုချိန်မှာ ကာယကံရှင်တွေအနေနဲ့ကတော့ ဘယ်လိုမှ ခံစားနိုင်မှာမဟုတ်သေးပါဘူး။ အခုထိ Sky Villa လိုနေရာတွေ ပြိုပျက်နေတဲ့အဆောက်အဦးတွေမြင်တိုင်း ကာယံရှင်တွေနဲ့ထပ်တူ စိတ်မကောင်းဖြစ်မိနေတုန်းပါ” ဟု မန္တလေးမြို့မှ ဒေသခံတဦးက ပြောသည်။
ငလျင်ဖြစ်ပြီး တနှစ်နီးပါး လက်ရှိချိန်ထိ ငလျင်ကြောင့် ပြိုလဲခဲ့သည့် အဆောက်အဦများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အခြေတကျနေထိုင်နိုင်ရန်အတွက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ရန် ရုန်းကန်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
ထိခိုက်နစ်နာသူများ၏ ဆုံးရှုံးမှုများ အလုံအလောက် မရှိသေးသည့်အခြေအနေတွင် ရိုက်ကူးပြသသည့် ဇာတ်လမ်းကို ထိုအဖြစ်မှ လွှတ်မြောက်လာသူများ ပြန်လည်ကြည့်မိပါက ယခင်အကြောင်းအရာများ စိတ်ထဲတွင် ပြန်လည်တွေးမြင်ယောင်လာပြီး စိတ်ဒဏ်ရာ ကြီးကြီးမားမားရသူများအနေဖြင့် ပိုဆိုးသည့် ရောဂါလက္ခဏာများ တဖန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်ပတ်သက်သည့် ကျန်းမာရေးပညာရှင်တဦးက ထောက်ပြသည်။
“ဒီဇာတ်လမ်းမှာ အကြောင်းအရာတွေကို ပုံရိပ်တွေမြင်ရတာဖြစ်ဖြစ်၊ မြင်ကွင်းတွေမြင်ရတာဖြစ်ဖြစ် အာရုံငါးပါးမှာပေါ့နော် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာတွေကို မြင်လိုက်ကြားလိုက်ရတာက သာမာန်လူတွေအတွက် ဒါလေးမြင်တာဘာဖြစ်သွားမှာမို့လဲဆိုပေမယ့် တကယ်ထိခိုက်သွားတဲ့သူတွေအတွက် ဒီအကြောင်းအရာကို ထိလိုက် ၊ မြင်လိုက်ကြားလိုက်တာနဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေပေါ်လာတတ်တယ်”ဟု စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်ပတ်သက်သည့် ကျန်းမာရေးပညာရှင်က ပြောသည်။
အချို့သည် မိမိစိတ်ဒဏ်ရာရဖူးသည့် အကြောင်းအရာကို ပြန်လည်မြင်တွေ့ကြားမိပါက ညဘက် အိပ်မပျော်ခြင်း၊ အိပ်ပျော်ရန်ခက်ခဲခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု မြင့်တက်ခြင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင်လည်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောင့်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ကြောင်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေးပညာရှင်က ပြောသည်။
နိုင်ငံတကာတွင်လည်း ယခုကဲ့သည့် ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများခဲ့သည့် သဘာဝဘေးဖြစ်ရပ်မှန်များကို အခြေခံကာ ရုပ်ရှင်ပြန်လည်ရိုက်ကူးလေ့ရှိသည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဆူနာမီဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဆူနာမီ ဝင်ရောက်ချိန် ထိုင်းနိုင်ငံ ကမ်းခြေတခုသို့ ရောက်ရှိနေသည့် စပိန်မိသားစုတစု ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်ကို အခြေခံရိုက်ကူးထားသည့် ‘The Impossible’ ရုပ်ရှင်ကို ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ရှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မှ ပြန်လည်ပြသခဲ့သည်။
အလားတူ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဧဝရက်တောင်တက်ခရီးစဉ်အတွင်း မုန်တိုင်းကြောင့် လူသေဆုံးခဲ့ရသည့်ဖြစ်စဉ်ကို အခြေခံရိုက်ကူးထားသည့် “Everest” ရုပ်ရှင်သည် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ၁၉ နှစ်အကြာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်မှ ရုပ်ရှင်ပြန်လည်ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစသည်။
ထို့ပြင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အမေရိကန်ပင်လယ်အနီး ရေနံတူးဖော်ရေးပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားသောကြောင့် လူ ၁၁ ဦးသေဆုံးခဲ့ရသည့်ဖြစ်စဉ်ကို အခြေခံရိုက်ကူးထားသည့် ‘Deepwater Horizon’ ရုပ်ရှင်ကိုလည်း ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ခြောက်နှစ်အကြာ ၂၀၁၆ တွင်မှ ပြန်လည်ပြသခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်အတွင်း အဆောက်အဦပြိုကျမှုမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသည့် မြေးအဖွားသုံးဦးအကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသည့် ‘မပြိုလဲနိုင်သော နှလုံးသားများ’ ရုပ်ရှင် ပြသမည့်ရက်ကို အတိအကျမကြေညာသေးသော်လည်း မကြာခင် ရုံတင်ပြသတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင်လည်း အဆိုပါရုပ်ရှင်ကို ဇန်နဝါရီလအတွင်း ရုံတင်ပြသမည်ဖြစ်ကြောင်း ထိုရုပ်ရှင်ကို ထုတ်လွှင့်မည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် “Living Myanmar Media Production” က ကြေညာခဲ့သော်လည်း ရုပ်ရှင်မပြဖြစ်ခဲ့ပေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် မန္တလေးမြို့အနီး ဗဟိုပြုကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် Sky Villa တခုတည်းတွင် လူ ၂၀၅ ဦးသေဆုံးခဲ့ရကာ နိုင်ငံတဝန်း လူပေါင်း ၃,၇၆၃ ဦးသေဆုံးကာ ၁၁၀ ဦးပျောက်ဆုံးကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ထားပြီး United Nations University (UNU) သုတေသနအရ ငလျင်ကြောင့် လူ ၃,၆၀၀ မှ ၅,၃၀၀ ကျော် သေဆုံးကြောင်း ဆိုထားသည်။
