Category: News

ရန်ကုန်တိုင်း၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ ဝါးတရာစက်မှုဇုန်ရှိ True Green City ကော်စေ့ စက်ရုံတွင် တရုတ်နိုင်ငံသား နည်းပညာကျွမ်းကျင်အလုပ်သမားက စက်ရုံအလုပ်သမားသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူး အမျိုးသမီးကို ရိုက်နှက်ခဲ့မှုအပေါ် တရားဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရေး လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သွေးစည်းညီညွတ်သော သမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် မြန်မာ STUM မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့ တရုတ်နိုင်ငံသား ကျွမ်းကျင် နည်းပညာ Technician ဝန်ထမ်း က မြန်မာအလုပ်သမားကို ရိုက်နှက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရိုက်နှက်ခံရသူ မြန်မာအမျိုးသမီး အလုပ်သမားကို တရုတ်အလုပ်သမားက မာကျောသော အရာဝတ္ထုဖြင့် ရိုက်နှက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် ရိုက်နှက်ခံရ၍ လှည့်ကြည့်ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံသားက ထပ်မံဆောင့်တွန်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

“အခုအခြေအနေက တရားရုံးရောက်နေပါပြီ။ STUM က Legal Aid ပိုင်း ကူညီပေးနေပါတယ်။မတ် လ ၁၂ ရက်နေ့ ရုံးချိန်းပါ” ဟု STUM မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဥပဒေအရ နိုင်ငံခြားသား မန်နေဂျာများက မြန်မာနိုင်ငံသား အလုပ်သမားများကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခွင့် မရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် ရိုက်နှက်မှုမှာ EC စာချုပ်ပါ ပုဒ်မ ၁၇ အပိုဒ် က ပါ ပိုဒ်ခွဲ ၂ နှင့် ၃ ကို ချိုးဖောက်မှု ရှိ၍ ဥပဒေအတိုင်း အရေးယူပေးရန် ရိုက်နှက်ခံရသူမြန်မာအလုပ်သမားက တောင်းဆိုထားကြောင်း သိရှိရသည်။

“နိုင်ငံခြားသား မန်နေဂျာတွေ က မြန်မာနိုင်ငံက အလုပ်သမားကို တိုက်ရိုက် အုပ်ချုပ်ခွင့်မရှိဘူး။ အဲ့ဒါကိုတိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်တော့ ပြဿနာတက်တာပေါ့။ ဒါလေးကိုစက်ရုံတွေ သတိထားဖို့လိုပါမယ်” ဟု STUM မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောဆိုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထည်ချုပ်စက်ရုံများ၊ သစ်အချောထည်စက်ရုံများအပါအဝင် ကုန်ထုတ်စက်ရုံအများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားများက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားခြင်းဖြစ်ပြီး အဆိုပါစက်ရုံများတွင် တ ရုတ်များက မြန်မာ အလုပ်သမားများကို လုပ်ခလစာသက်သာစွာဖြင့် ခေါ်ယူအသုံးပြုကြောင်း၊ သို့ရာတွင် အလုပ်သမားအခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ မကြာခဏဖြစ်ပွားနေကြောင်း အလုပ်သမားအရေးလှုပ်ရှားသူတချို့က ပြောဆိုသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေကြောင့် ဒီနေ့ တနင်္လာနေ့ (မတ်လ ၂ ရက်) ဈေးကွက်ဖွင့်ချိန်မှာ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းတွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပြီး စတော့ဈေးကွက်တွေလည်း အထိနာခဲ့ပါတယ်။

ရေနံစိမ်း ဈေးနှုန်းဟာ ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး တစ်စည်ကို ၇၇ ဒသမ ၅၇ ဒေါ်လာ ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဈေးကွက်အဖွင့်မှာဆိုရင် ခေတ္တခဏအတွင်း ၈၂ ဒေါ်လာအထိတောင် ရောက် သွားခဲ့ပါသေးတယ်။ အမေရိကန်ရေနံစိမ်း ဈေးနှုန်းကလည်း ၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းတက်ပြီး တစ်စည်ကို ၇၁ ဒသမ ၁၇ ဒေါ်လာ ဖြစ်လာပါတယ်။

နိုင်ငံတကာမှာ စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေကြောင့် လူတွေက စိတ်ချရတဲ့ ရွှေကိုပဲ ဝယ်စုလာကြလို့ ရွှေဈေးဟာလည်း ၁ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းတက်ပြီး တစ်အောင်စကို ၅,၃၆၀ ဒေါ်လာအထိ ဖြစ်သွားပါတယ်။

အခုအချိန်မှာ အားလုံးက ကမ္ဘာ့ရေနံကုန်သွယ်မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ စီးဆင်းရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို စိုးရိမ်တကြီး စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။

ရေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ထားတာမျိုး မရှိသေးပေမဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှာကို စိုးရိမ်တာကြောင့် ရေနံတင် သင်္ဘောတွေဟာ ရေလက်ကြားရဲ့ ဟိုဘက်ဒီဘက်မှာ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အဆိုအရ လက်ရှိမှာ တစ်နေ့ကို ရေနံစည်ပေါင်း ၁၅ သန်းလောက် ဈေးကွက်ထဲကို မရောက်နိုင်ဘဲ ပိတ်မိနေသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ပြန်လည်ဦးမော့လာဖို့ ခက်ခဲသွားမှာကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ စင်ကာပူ စတော့ရှယ်ယာစျေးကွက်(STI)ကတော့ အာရှမှာ အကျဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁ ဒသမ ၇၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။

ဂျပန် (Nikkei)ရှယ်ယာစျေးကွက်က လည်းအကျဘက်ကို ထိုးဆင်းနေပါတယ်။ ဂျပန်ဟာ သူတို့သုံးတဲ့ ရေနံ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းကနေ ရနေတာဖြစ်လို့ ဂျပန်စတော့ဈေးကွက်ဟာလည်း ၁ ဒသမ ၃၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားပါတယ်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကတော့ ဒီစစ်ပွဲဟာ နောက်ထပ် ၄ ပတ်လောက်အထိ ကြာနိုင်ပြီး အမေရိကန်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေ မပြည့်မချင်း ဆက်တိုက်သွားမယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒီအတိုင်းသာ ရေနံဈေးတွေ ဆက်တက်နေမယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှု (Inflation) တွေ ပြန်ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ စီးပွားရေးပညာရှင်တွေက သတိပေးနေကြပါတယ်။

စစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးတွင် ပြည်သူလူထု ယုံကြည်မှု ပျက်ယွင်းလျှင် တော်လှန်ရေး ဆက်လုပ်၍ မရသည်ကို သတိပြုကြရန် NUG ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက သတိပေးပြောဆိုလိုက်သည်။

ယနေ့ ကျရောက်သော ၇၇ နှစ်မြောက် ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားတက်ရောက်စဉ် NUG ယာယီ သမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက အထက်ပါအတိုင်း ပြောဆိုသွားခြင်းဖြစ်သည်။

နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာ ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေး ဘက်တော် သားများအတွက် အကန့် အသတ်များ တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာနေကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် လူထုကို ဝန်ပိစေသည့် ကိစ္စရပ်များကို သတိထားရမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု ယုံကြည်မှု ပျက်ယွင်းလျှင် တော်လှန်ရေး ဆက်လုပ်၍ မရသည်ကို သတိထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း သူက သတိ ပေးပြောဆိုသည်။

“လက်ရှိ အချိန်မှာ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ၅ နှစ်တာ ကာလကို ရောက်ရှိလာနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ တော်လှန်ရေးအချိန်ကြာ ညောင်း လေလေ၊ လူထုအတွက်ရော တော်လှန်ရေးဘက်တော်သားတွေအတွက်ပါ အထွေထွေ အကန့်အသတ်က၊ တဖြည်း ဖြည်း ကြီးထွား လာတတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဖော်ဆောင်တဲ့နေရာမှာ၊ လူထုကို ဝန်ပိစေတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေ မဖြစ်ဖို့ အထူးသတိထားစေချင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူထုအကျိုး စီးပွားနဲ့ တော်လှန်ရေးထိရောက်မှု ယှဉ်လာရင်၊ လူထုကို ပိုမိုဦးစားပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အနေနဲ့ လူထုယုံကြည်မှု / ပြည်သူ့ ယုံ ကြည် မှုဟာ အသက်ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူ့ယုံ ကြည်မှု ပျက်ယွင်းသွားရင်၊ တော်လှန်ရေးဆက်လုပ်လို့ မလွယ်ကူနိုင်ဘူးဆိုတာ သတိချပ်စေချင်ပါတယ်” ဟု NUG ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက သတိပေးပြောဆိုသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း အကြမ်းဖက်စစ်ကော်မရှင်က အစိုးရသစ်ဟု နာမည်တပ်ပြီး နိုင်ငံရေးအသက်ရှုပေါက်ချောင်စေရေး ပြည်သူများကို လှည့်စားရန် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း၊ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်အတွက် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ပြုလုပ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေး အသက်ရှုချောင်စေရန် လုပဆောင်နေကြောင်း၊ မကြာမီ အစိုးရသစ်ဟု အမည်တပ်ပြီး ပြည်သူကို ထပ်မံလှည့်စားရန် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း၎င်းက ဆိုသည်။

“အခုဆိုရင် စစ်ကော်မရှင်ဟာ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်အတွက် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ပြုလုပ်ပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအသက်ရှုပေါင်း ချောင်အောင် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ သိပ်မကြာခင် အုပ်ချုပ် မှုဖွဲ့စည်းမှုပုံစံတစ်ခုကို ပြောင်းလဲပြီး၊ “အစိုးရသစ်” လို့ နာမည်တပ်ပြီး၊ ပြည်သူကို ထပ်မံ လှည့်စားဖို့ လုပ်နေပြန်ပါတယ်။ ဒါတွေ အားလုံးဟာ စစ်အာဏာရှင်အတွက် အာဏာသက်ဆိုးရှည်စေတဲ့ လုပ်ရပ် တွေဖြစ်သလို၊ နိုင်ငံရေးအသက်ရှုပေါက် ချောင်စေဖို့ လှည့်စားလုပ်ဆောင်တဲ့ကိစ္စတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု NUG သမ္မတက ဆိုသည်။

လက်ရှိအခြေအနေတွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ် ဖျက်သိမ်းရေးမှာ အလွန်အရေးကြီးပြီး တိုင်း ရင်းသားအချင်းချင်း လူမျိုးရေးပဋိပက္ခ မဖြစ်စေရေး ထိန်းကျောင်းနိုင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း NUG ယာယီသမ္မတက ဆက်လက် သတိပေးသည်။

အလောင်းများကို ပုတ်ပွပြီးမှ မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်

ရခိုင်ပြည် စစ်တွေမြို့အနီးရှိ ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်း (ချောင်းနွယ်မင်းဂံ) က စစ်စခန်းများကို အာရက္ခတပ်တော် AA မှ ပြီးခဲ့သည့်အပတ်အတွင်း လက်နက်ကြီးများအပြင် ဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

AA ဒရုန်းဗုံးကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးသွားပြီး အများစုက တပ်သားငယ်များဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် နီးစပ်သော စစ်တွေသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောသည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂, ၂၃ ရက်လောက် ဖြစ်မယ်။ AA က ဒရုန်းတွေနဲ့ ရွှေမင်းဂံ ရေတပ်စခန်းငယ် အနီးက စစ်စခန်းတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးသွားတယ်လို့ ပြောတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်လောက်က ဘုန်းကြီးတွေ သွားပြီး အလောင်းတွေကို မြေမြှုပ်ဖို့ သရဏဂုံတင် လုပ်ပေးခဲ့ရသေးတယ်။ အလောင်းတွေ ပုပ်ပွနေကြပြီ။ ဘုန်းကြီးတွေ သရဏဂုံ တင်တာ အနံ့တောင် မခံနိုင်ဘူးလို့ ပြောတယ်” ဟု ပြောသည်။

ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းငယ်မှ စစ်ကောင်စီ အရာရှိများမှာ သေဆုံးတပ်သားများကို AA မှ ဆက်တိုက် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ချက်ချင်း မသင်္ဂြိုဟ်နိုင်ဘဲ ရက်ပိုင်အကြာမှ အနီးအနားရှိ ကျေးရွာသင်္ချိုင်းတစ်ခု၌ မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုလ်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“သေတာက တပ်သား ၂၀ ။ သင်္ဂြိုဟ်တာက ၆ လောင်းပဲ။ ကျန်တဲ့အလောင်းတွေက ပုပ်ပွနေလို့ ကောက်လို့မရလို့ မသင်္ဂြိုဟ်လိုက်ရဘူး။ ၆ လောင်းပဲ ကောက်လို့ရတယ်ပြောတယ်။ အနီးအနားက ကျေးရွာသင်္ချိုင်းတစ်ခုမှာ မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြတယ်။ စခန်းအနီးအနားမှာ လူမနေတဲ့ ကျေးရွာတွေရှိတယ်။ အဲကျေးရွာက ပြည်သူတွေကို စစ်ကောင်စီက ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က နှင်ထုတ်ထားတာ” ဟု အဆိုပါ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။

ချောင်းနွယ်မင်းဂံ ချောင်းတစ်လျှောက်ကနေ ကုန်လားတန်မြစ်ထဲ ထွက်ပေါက် (ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်း) အထိ စစ်ကောင်စီမှာ စစ်စခန်းငယ် အများအပြား ချထားပြီး ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ပေါက်တော ဒေသများကို လက်နက်ကြီးများဖြင့် နေ့စဉ် ပစ်ခတ်နေကြောင်း သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းကလည်း အာရက္ခတပ်တော် AA က စစ်တွေမြို့ထဲရှိ စစ်ကောင်စီ အမှတ် ၁၂ ရဲတပ်ရင်းထဲသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သိရပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှု အခြေအနေကို မသိရကြောင်းလည်း သတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။

စစ်တွေမြို့ထဲရှိ အမှတ် ၁၂ ရဲတပ်ထဲတွင် စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီး အများအပြားဖြင့် တပ်စွဲအထိုင်ချထားပြီး ရသေ့တောင်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းနှင့် ပေါက်တောမြို့နယ်ဘက်သို့ နေ့စဉ် ပစ်ခတ်နေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင်လည်း စစ်တွေမြို့ စစ်ရေးအခြေအနေမှာ တင်းမာလျက်ရှိနေပြီး စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် AA တို့ကြား အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှု နေ့စဉ် ရှိနေကြောင်း စစ်တွေမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ပစ်ခတ်သံတွေက နေ့တိုင်း ကြားရပါတယ်။ ဒီနေ့ မနက်ကလည်း စစ်ကောင်စီဘက်က လှမ်းပစ်ခတ်နေပါတယ်။ ဘယ်ဘက်ကို ပစ်လဲတော့ မသိဘူး။ လက်နက်ငယ် အသံတွေပါ ကြားနေရပါတယ်။ ပြောကြတာက ရွှေမင်းဂံဘက်မှာ ဖြစ်နေကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ တိုက်ပွဲက ပြင်းထန်လာတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ မြို့ထဲမှာတော့ ဘာမှ ထူးထူးခြားခြား မရှိဘူး။ တိုက်ပွဲနဲ့ နည်းနည်း လှမ်းပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

သတင်းရင်းမြစ်များ၏ ပြောဆိုချက်အရ စစ်တွေမြို့အနီးက ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းကို အာရက္ခတပ်တော် AA က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေကြောင်း သိရပြီး နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုမှာ ယခင်ကထက် ပိုမိုပြင်းထန်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

အာရက္ခတပ်တော် AA က ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်းမှာ စစ်တွေမြို့အနီးတွင်ရှိသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ) တပ်ဌာနချုပ်ကို ဦးတည် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းကိုပါ တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်နေကြောင်း သိရသည်။