ကျွန်မကလေးကို သူတို့က အရှ-/င်လတ်² 🔥 T-တ်ခဲ့တယ်

“ကျွန်မကလေးကို သူတို့က အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့သတ်ခဲ့တယ်” ဟု မြန်မာစစ်တပ်၏ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု ၉ နှစ်အကြာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများက ပြန်လည်ပြောပြ

၂၀၁၇ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာစစ်တပ်၏ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးစစ်ဆင်ရေးများအတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် သတ်ဖြတ်မှု၊ မီးရှို့မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ ၉ နှစ်ကြာမြင့်လာပြီဖြစ်သော်လည်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် ထိုဖြစ်ရပ်များ၏ နာကျင်ဖွယ်မှတ်ဉာဏ်များနှင့်အတူ တရားမျှတမှုရရှိရေးကို ဆက်လက်မျှော်လင့်နေကြကြောင်း သြစတြေးလျနိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေသည့် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များက ပြောဆိုကြသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တူလာတိုးလီကျေးရွာကို မြန်မာစစ်တပ်က မီးရှို့တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ် ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီး ရိုကေးယားဘီဂမ်၏ အသက် ၁၈ လအရွယ်သား မိုဟာမက်ဆာဒက်ကို စစ်သားများက သူမ၏လက်ထဲမှ ဆွဲယူကာ မီးထဲသို့ ပစ်ချခဲ့ကြောင်း သူမက ပြန်လည်ပြောပြသည်။

“ကျွန်မကလေးအတွက် အော်ငိုနေခဲ့တယ်။ ငိုနေတာကို သူတို့က သေနတ်နဲ့ပစ်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ပြီး ရွာဘက်ကို ဆွဲခေါ်သွားတယ်” ဟု ရိုကေးယားဘီဂမ်က ပြောသည်။

ထိုနေ့တွင် စစ်သားများက အမျိုးသားများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် ယောက်ျားလေးများကို ရွေးထုတ်ကာ သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ ဓားဖြင့်ထိုးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အချို့ကို လယ်ယာလုပ်ငန်းသုံး ရှည်လျားသည့် သစ်သားလက်နက်များဖြင့် ထိုးသတ်ခဲ့ကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကို မြစ်ကမ်းဘေးတွင် စုပုံထားခဲ့ပြီး မြင်နိုင်သမျှနေရာတိုင်းတွင် အလောင်းများရှိနေခဲ့ကြောင်းလည်း သူမက ပြန်လည်ပြောပြသည်။

ထို့နောက် အမျိုးသမီးများကို မီးလောင်နေသည့် ရွာဘက်သို့ တွန်းပို့ခဲ့ပြီး ရိုကေးယားဘီဂမ်၏ ကလေးကို လက်ထဲမှ ဆွဲယူကာ မီးထဲသို့ ပစ်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

စစ်သားများက အမျိုးသမီးများကို အဆောက်အအုံတစ်ခုအတွင်း ထည့်သွင်းပြီးနောက် ထိုနေရာကိုပါ မီးရှို့ခဲ့ပြီး သူမအနေဖြင့် အဆိုပါဖြစ်ရပ်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ထပ်မံမပြောလိုတော့ဟုဆိုသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို စစ်တပ်က ဆက်တိုက်မီးရှို့ခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ကာ ရိုဟင်ဂျာ ၇ သိန်းကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။

အဆိုပါ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ဖြစ်ရပ်များနှင့် ယခင်နှစ်များက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ ၁ သန်းကျော်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး ကော့စ်ဘဇားဒေသရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။

ထိုသို့ ထွက်ပြေးလာသူများအနက် ဆဒမ်ဟူစိန်သည်လည်း မြန်မာစစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေနတ်ဒဏ်ရာ ၃ ချက်ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် မက်ရှ်ဖာရာကျေးရွာ၌ နွားများကို လွှတ်ပေးရန် ကြိုးစားနေစဉ် သေနတ်ဖြင့် ၃ ကြိမ် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး ဒဏ်ရာများကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ဘဲ နောက်ပိုင်းတွင် မိသားစုနှင့်အတူ ရေလမ်းမှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

သူ၏ ဇနီး ရာရှီဒါဘီဂမ်မှာ ထိုစဉ်က ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေပြီး အသက် ၁ နှစ်အရွယ် သမီးငယ်တစ်ဦးလည်း ရှိခဲ့သည်။

လူများပြည့်ကျပ်နေသည့် လှေတစ်စီးမှ ရေထဲသို့ ပြုတ်ကျပြီးနောက် ဆဒမ်ဟူစိန်သည် သေနတ်ဒဏ်ရာများကြောင့် ရေထဲတွင် မရွေ့လျားနိုင်တော့ကြောင်း သိရသည်။

“ကျွန်တော့်ခန္ဓာကိုယ်က သွေးအများကြီးဆုံးရှုံးထားလို့ ဖြူဖျော့လာတယ်။ ကျွန်တော့်ဇနီးက အားကုန်ဆွဲပေမယ့် ကျွန်တော့်ကို မရွှေ့နိုင်ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြန်လည်ပြောပြသည်။

နောက်ဆုံးတွင် ဇနီးနှင့်ကလေးကို ရှေ့ဆက်သွားရန် ပြောခဲ့ပြီး မိမိသေဆုံးသွားနိုင်ကြောင်းလည်း ပြောခဲ့ရသည်။

“အလင်းရောင်တွေ မြင်နေရတယ်။ အဲဒါတွေက လှေတွေဖြစ်မယ်လို့ ထင်တယ်။ ကျွန် တော်သေသွားရင် ကလေးကို ခေါ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် စောင့်ရှောက်ဖို့၊ အဲဒီအလင်း ရောင်ဘက်ကို သွားဖို့ ဇနီးကို ပြောခဲ့တယ်” ဟု ဆဒမ်ဟူစိန်က ဆိုသည်။

နောက်တစ်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရိုဟင်ဂျာနှစ်ဦးက သူ့ကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တောင်ပိုင်းရှိ ရှားပိုရီဒွိပ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့နောက် ကုတုပလောင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းရှိ Médecins Sans Frontières ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ချစ်တဂေါင်းမြို့တွင် နောက်ထပ်ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်ရှိ သေနတ်ဒဏ်ရာအမာရွတ်များကို ပြသနိုင်သေးပြီး ဒဏ်ရာဟောင်းများမှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြည်ထွက်ခဲ့ကြောင်းလည်း ပြန်လည်ပြောပြသည်။

ရိုကေးယားဘီဂမ်သည်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ် တူလာတိုးလီကျေးရွာတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း မိခင်နှင့် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ် မောင်လေးအပါအဝင် မိသားစုဝင် ၇ ဦးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

သူမသည် ထိုစဉ်က အသက် ၂၁ နှစ်သာရှိသေးပြီး စစ်သားများ မီးရှို့ခဲ့သည့် အဆောက် အအုံမှ နောက်ဘက်တံခါးကို အသုံးပြု၍ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့ကာ အခြားအသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများနှင့်အတူ နတ်မြစ်သို့ လမ်းလျှောက်ထွက်ပြေးပြီး လှေဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ ကူးခဲ့ရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ဆေးရုံတစ်ခုတွင် သူမ၏ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သည့် အစ်ကိုဖြစ်သူနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ခင်ပွန်းဖြစ်သူလည်း အသက်ရှင်လျက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ရောက်ရှိနေကြောင်း ၆ ရက်ကြာပြီးမှ သိရှိခဲ့ရသည်။

ရိုကေးယားဘီဂမ်နှင့် ဆဒမ်ဟူစိန်တို့သည် ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် ၈ နှစ်ခန့် နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဗီဇာများဖြင့် ယခုနှစ်အတွင်း သြစတြေးလျနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်နေရာချထားခံခဲ့ရသူများ ဖြစ်ကြသည်။

သြစတြေးလျနိုင်ငံတွင်လည်း လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ၃,၀၀၀ ကျော်ကို လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များဖြင့် ပြန်လည်နေရာချထားပေးခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့် ၂ နှစ်အတွင်း ကွင်းစလန်ပြည်နယ်သို့ ရိုဟင်ဂျာ ၅၀၀ မှ ၆၀၀ ခန့် ရောက်ရှိလာကြောင်း ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းက ပြောသည်။

ဘရစ္စဘိန်းမြို့ရှိ Rohingya United Youth Network ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရိုဘီအလမ်က ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားနှင့် ဘာသာစကား ပျောက်ဆုံးသွားမည်ကို စိုးရိမ်ရကြောင်း ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အခြေအနေမှာလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ရိုဟင်ဂျာအပေါ် နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် စုံစမ်းခဲ့သည့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သူ သြစတြေးလျရှေ့နေဟောင်းနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်နာဟောင်း ခရစ္စတိုဖာ စီဒိုတီက ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ၅ သိန်းမှ ၆ သိန်းခန့် ကျန်ရှိနေသေးသည်ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်အများစုကို အာရက္ခတပ်တော်က ထိန်းချုပ်ထားပြီး စစ်တပ်နှင့် အာရက္ခတပ်တော်တို့ကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများ ထပ်မံထွက်ပြေးရသည့် ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

စီဒိုတီက ရိုဟင်ဂျာများသည် တစ်ဖက်တွင် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် တစ်ဖက်တွင် အာရက္ခတပ်တော်တို့ကြားတွင် ပိတ်မိနေသည့်အခြေအနေမျိုးကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ပြောသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် ရိုဟင်ဂျာသတ်ဖြတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းမှုများက နောက်ပိုင်းတွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) တွင် တရားစွဲဆိုသည့်အထိ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယခုနှစ်အတွင်း တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ်လာရန် မျှော်လင့်ထားသည်။

ရိုကေးယားဘီဂမ်အတွက်မူ တရားမျှတမှုရရှိရေးသည် ယနေ့အချိန်အထိ မျှော်လင့်စရာတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

“ကျွန်မ မိသားစုဝင်အများကြီး ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။ ဒီမှာ သြစတြေးလျက သာမန်လူတွေလို နေချင်ပေမယ့် အဲဒီလို မနေနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် တရားစွဲဆိုမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတာကို ကြားရတဲ့အခါ ကျွန်မအတွက် မျှော်လင့်ချက်ရှိလာတယ်” ဟု သူမက ပြောသည်။

“ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ကျွန်မတို့ကို ရိုဟင်ဂျာလို့ ခေါ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မတို့ရဲ့ မူလဇာတိမြေ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ရိုဟင်ဂျာလို့တောင် မိတ်ဆက်လို့မရဘူး။ သူတို့က ကျွန်မတို့ကို နိုင်ငံမဲ့သူတွေ ဖြစ်အောင်လုပ်ခဲ့တယ်။ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ပြစ်မှုတွေအတွက် တရားမျှတမှု လိုချင်တယ်” ဟု ရိုကေးယားဘီဂမ်က ပြောဆိုခဲ့သည်။

(‘They burned my child alive’: Survivors remember horrors of Myanmar nine years on သတင်းကို ဘာသာပြန်ဆိုထားပါသည်။)