Tag: News

အကြမ်းဖက် မင်းအောင်လှိုင်က မြထွန်းဦးကို ဖယ်ရှားပြီး ညိုစောကို နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှု ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်

ဒေါ်လာအဝင်နည်းပါး၍ ပြည်ပသွင်းကုန်များအားလုံးနီးပါး တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်ထား

အကြမ်းဖက် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က မြထွန်းဦးကို ဖယ်ရှားပြီး ညိုစောကို နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှု ကော်မ တီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။

ယခင်က နိုင်ငံခြားသုံးငွေ ကြီးကြပ်မှု ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် မြထွန်းဦးကို ခန့်အပ်ခဲ့သော်လည်း ဇူလိုင် လ ၃၁ ရက်နေ့ စစ်ကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြထွန်းဦး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှု ကော်မတီကိုပါ ဖျက်သိမ်းခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းနောက် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ညိုစောကို ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး ဝန်ကြီးအဆင့် ၆ ဦးပါဝင်သော နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှု ကော်မတီကို အသစ်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း သိရှိရသည်။

ယင်းနိုင်ငံခြားသုံးငွေ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ထားသော ညိုစောက ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဝါဝါမောင်၊ စီးပွား/ကူးသန်းဝန်ကြီး ချစ်ဆွေ၊ စာရင်းစစ်ချုပ် ခင်နိုင်ဦး၊ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ သန်းသန်းဆွေ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီး ကံဇော်တို့ ပါဝင်သည်။

နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များအနေဖြင့် ၆ ခုသတ်မှတ်ပေးထားပြီး အဓိက အားဖြင့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေကို စိစစ်တင်းကျပ်ရန် ဖြစ်ကြောင်း၊ အဓိက လိုအပ်သော စက်သုံးဆီ၊ ဆေးဝါး၊ စားသုံးဆီ၊ ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ပြည်တွင်းတွင် ဝယ်ယူရရှိခြင်းမရှိသော တည်ဆောက်ရေးသုံးပစ္စည်းများ ရာတွင် လိုအပ်သော နိုင်ငံခြားငွေများ စိစစ်ခွင့်ပြုရေးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

လတ်တလော စစ်တပ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဝင်ငွေ ရရှိမှု အလွန်နည်းပါးနေသဖြင့် ဒေါ်လာ အသုံးပြုများကို အလွန် စိစစ်ပိတ်ပင်လျက်ရှိရာတွင် ပြည်ပမှ လူသုံးကုန်၊ ဆေးဝါး များအပါအဝင် သွင်းကုန်များအားလုံးနီးပါးကို တင်းကျပ် ပိတ်ပင်လျက်ရှိကြောင်း UMFCCI မှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ပြောဆိုသည်။

“လူသုံးကုန်နဲ့ ဆေးဝါးကတော့ တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ထားသလောက်ကို ဖြစ်နေတာ။ အဓိက ဒေါ်လာ အဝင်နည်းတော့ ဒေါ်လာ အသုံးများမယ့်ဟာတွေကို လိုက်ပိတ်နေတဲ့သဘောပါ။ လူသုံးကုန်ကတော့ ပြည်တွင်းထုတ် အစားထိုးလို့ရနိုင်ပေမယ့် ဆေးဝါးလိုဟာမျိုးကတော့ အစားထိုးရဖို့ခက်တယ်။ အခု ပြည်တွင်းမှာ ဆေးဝါးတွေ အတော်ကို ရှားပါးလာတယ်။ ဆီးချိုဆေး မက်ဖော်မင်တောင် စျေးက တရှိန်ထိုးတက်သွားတယ်။ ပြီးတော့ ကွာလတီကောင်းတဲ့ ဆေးအကောင်းတွေလည်း သိပ်မရတော့ဘူး” ဟု အဆိုပါ UMFCCI မှ လုပ်ငန်းရှင်က ပြောဆိုသည်။

ထို့ပြင် စစ်တပ်က ယခုအခါ ပြည်ပနိုင်ငံများမှ တင်သွင်းသော လေကြောင်းကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးများကိုပါ ပိတ်ပင်ထားပြီး ပြည်တွင်းသို့ သွင်းကုန်ဝင်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းများအားလုံးကို ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

KAJIKI(ကာဂျီကီ)မုန်တိုင်း အားလျော့သွားသော်လည်း မိုးဆက်ကောင်းနေပြီး နေပြည်တော်၊ ရှမ်းတောင်နှင့် ရှမ်းအရှေ့တို့ရှိ မြို့နယ်အချို့၌ ရေကြီးနေကာ တောင်ကျရေကြောင့် လူနှစ်ဦး မျောပါသွားကာ တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို ရရှိထားကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

နေပြည်တော်တွင် တပ်ကုန်းမြို့နှင့် ဇေယျာသီရိမြို့နယ်မှ ရွာအချို့ ယနေ့ နံနက်ပိုင်းမှစ၍ ရေကြီးနေသည်။ တပ်ကုန်းမြို့၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာ၊ မကျီးပင်ကျေးရွာ၊ ဗျိုင်းအင်းကျေးရွာ၊ ရှောက်ကုန်းကျေးရွာများ၌ ရေကြီးနေပြီး ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ဆောင်နေကြောင်း နေပြည်တော်မှ လူမှုရေးအသင်းတာဝန်ခံတစ်ဦးက‌ ပြောသည်။

လူသေဆုံးမှုမှာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပေါင်းလောင်းမြို့သစ်၊ ဧဒင်ကျေးရွာ၌ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ယမန်နေ့ညနေပိုင်းတွင် တောင်ကျရေဆင်းလာပြီး လူနှစ်ဦးမျောပါသွားပြီး တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းသာ ပြန်လည်ရရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

“ရှမ်းရိုးမနဲ့ ဆက်တဲ့ရွာတွေမှာ တောင်ကျရေ ဘေးကြုံနေတယ်။ ဧဒင်ရွာက နှစ်ယောက်မှာ တစ်ယောက်ပဲ ရုပ်အလောင်းပြန်တွေ့သေးတယ်”ဟု ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၌ အင်းလေး၊ ညောင်ရွှေဒေသတွင် ရေများနေပြီး အင်းလေးဒေသတွင် လေပြင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် ၁၀၀ကျော် ပျက်စီးသွားသည်ဟု ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့အချို့ထံမှသိရသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်မြို့၌ မယ်ဆိုင်ချောင်းရေလျှံနေပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များ ရေဝင်နေသည်။

တောင်တရုတ်ပင်လယ်၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် KAJIKI မုန်တိုင်းသည် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းအဆင့်ဖြင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို ဝင်ရောက်ပြီးနောက် သြဂုတ်၂၆ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် လာအိုနိုင်ငံကုန်းတွင်းကိုဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မုန်တိုင်းမှ လွင့်စင်လာသည့် ကြွင်းကျန်တိမ်တိုက်များကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဩဂုတ် ၂၅ရက်မှ ၃၁ရက်အတွင်း မိုးကြီးနိုင်ပြီး ရေဘေးနှင့်အတူ မြေပြိုခြင်း၊ တောင်ပြိုခြင်းများ သတိပြုရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန(MOHADM)က သတိပေးထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာလကလည်း တောင်တရုတ်ပင်လယ်မှ Yagi(ရာဂီ)မုန်တိုင်းသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မုန်တိုင်းမှ အကြွင်းအကျန်တိမ်တိုက်များကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဆိုးရွားသည့်ရေဘေးကြုံတွေ့ခဲ့သည်။ နေပြည်တော်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ကရင်နီပြည်တို့တွင် ရေဘေးကြုံခဲ့ပြီးသေဆုံးသူနှင့် ပျောက်ဆုံးသူ ၁,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး လူဦးရေ ၇၀၀,၀၀၀ ထိခိုက်ခဲ့သည်ဟု MOHADMထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

KAJIKI မုန်တိုင်းသည် အားပျော့သွားပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုင်း၊ လာအို၊ မြန်မာတို့တွင် မိုးသတိပေးချက်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ထားသည်။ မုန်တိုင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် လူသုံးဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး လူဦးရေထောင်ချီ၍ ဘေးလွတ်ရာရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဩဂုတ်လကုန်အထိ မိုးကြီးမည့်သတိပေးချက် ရှိနေသည်။

(တာချီလိတ်မြို့ပေါ် ယမန်နေ့ မြင်ကွင်း။ ဓာတ်ပုံ – ရှမ်းအရှေ့မဏ္ဍိုင်)

ဗန်းမော်တိုက်ပွဲမှာ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် KIA နဲ့ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေ နေရာယူထားတဲ့ဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးတိုက်ခိုက်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ စစ်ကြောင်းတစ်ခုကို KIA ဘက်က ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက် ရှင်းလင်းနိုင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ အမှတ် ၅၀၁၄ သံချပ်ကာတပ်ရှိတဲ့ဘက်ကနေ ခလရ ၂၃၆ တပ်ရင်ဘက်ကို စစ်အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်လာခဲ့ရာမှာ တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် စစ်ကြောင်းနှစ်ခုကွဲသွားပြီး တစ်ကြောင်းကို KIA ဘက်က တစ်ဦးမကျန် ရှင်းလင်းခဲ့တယ်လို့ KIA ရှေ့တန်းသတင်းအရင်းအမြစ်တစ်ဦး KNG ကိုပြောပါတယ်။

“၅၀၁၄ တပ်ချပ်ကာတပ်ရှိတဲ့ ဘက်ကနေ ဖောက်ပြီး ထိုးလာတာ KIA ဘက်ကပြန်တိုက်တော့ စစ်ကြောင်းနှစ်ခုကွဲသွားတယ်။ စစ်ကြောင်းကို ထွက်လို့မရအောင် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ထားပြီး၂ ရက်တောင်ပစ်တာ ရှေ့တစ်ရက်ကမှ တစ်ယောက်မကျန် အကုန်ရှင်းလိုက်တယ်။ အဲ့လိုပဲ မနေ့ကလည်း နောက်စစ်ကြောင်းတစ်ခုကိုလည်း ပြန်ပစ်တော့ စကခ ၂၁ ထဲကို ပြန်ဝင်သွားတယ်”လို့ပြောပါတယ်။

KIA ပူးပေါင်းတပ်တွေ နေရာယူထားတဲ့ ခလရ ၂၃၆ တပ်နေရာဘက်ကို ထိုးစစ်တိုက်ခိုက်လာတဲ့စစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ကြောင်းခွဲသွားတဲ့ စစ်ကြောင်တးစ်ခုကို KIA ဘက်က ဩဂုတ်လ ၂၄၊ ၂၅ ရက်နေ့ နှစ်ရက်တိတိပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာလည်း နောက်ထပ်စစ်ကြောင်းတစ်ခု ထပ်မံထိုးတက်လာတဲ့အတွက် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ဗန်းမော်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ အဓိက နေရာယူထားတဲ့ စကခ ၂၁ ထဲကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားတယ်လို့ KIA စစ်ရေးအရင်းအမြစ်တွေပြောပြပါတယ်။

ဗန်းမော်တိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ စစ်ကြောင်းတစ်ခု ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသွားတဲ့ ရုပ်လောင်းတွေကို ကားပေါ် စုပုံတင်ထားတဲ့ သတင်းဓါတ်ပုံတွေလည်း လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာပေါ်မှာ ဖော်ပြနေတာကိုလည်း မြင်တွေ့ရပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့အထိ ဗန်းမော်တိုက်ပွဲဟာ အမတ ၃၆၆၊ ခလရ ၂၃၆ နဲ့ သံချပ်ကာတပ်ဖြစ်တဲ့ ၅၀၁၄ နေရာတွေမှာ အဓိကဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဗန်းမော်မှာ ဇူလိုင်လအတွင်း ၂ ကြိမ်တိတိ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်လက်နက်၊ စစ်ရိက္ခာသယ်ယူတဲ့ စစ်သင်္ဘောတွေ ဝင်ရောက်သွားပြီးနောက် ဩဂုတ်လဆန်းပိုင်းကနေ ဗန်းမော်တိုက်ပွဲပြန်လည် ပြင်းထန်နေတာ ရက်ပေါင်း ၂၀ ခန့်ကြာမြင့်လာပြီဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ပွဲပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာတဲ့ ဩဂုတ်လအတွင်းကနေ ဗန်းမော် မြို့မရပ်ကွက်အတွင်းရှိတဲ့ မြစ်ဆုံဟိုတယ်၊ ဝင်းလိုက်ဟိုတယ်၊ စုပေါင်းရုံး၊ ဗန်းမော်တက္ကသိုလ်ဝင်းနေရာနဲ့ တာမိုင်းလုံ ၊ မင်းလှ စတဲ့ နေရာတွေမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဩဂုတ်လ ဆယ်ရက်ကျော်အတွင်းဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲမှာလည်း စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်တိုက်ခိုက်ရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ အမြှောက်တင့်ကားတစ်ဦးကို KIA နဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေပစ်ခတ်လို့ ပျက်စီးသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်လက်မလွတ်ရေးအတွက် စစ်သင်္ဘောတွေ ဝင်ရောက်သွားပြီးနောက် လေကြောင်းအပါ Sucide ဒရုန်းတွေကို အဓိက အသုံးပြု တိုက်ခိုက်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

By – နော်ထွယ့်(ဟူးကောင့်)

ဂုတ်ထိပ်တံတားကျိုးမှုမှသာ အသံထွက်လာသည့် လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်နှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့ အစည်း ၂၁ ဖွဲ့တို့ ဝေဖန်ခံရ

အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က အရပ်သားများကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် နေ့စဉ် သတ်ဖြတ်နေသော်လည်း လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်နှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၂၁ ဖွဲ့တို့က ဂုတ်ထိပ်တံတားကျိုးမှသာ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်ကိုသာ အရေးတယူဖြင့် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ အမျိုးသားလူ့အခွင့် အရေးကော်မရှင်က နှစ်ပေါင်း ၁၂၅ နှစ်ရှိ ဂုတ်ထိပ်တံတားကိုဖျက်ဆီးခြင်းသည် အရေးကြီးအဆောက်အအုံကို ဖျက်ဆီးမှုဖြင့် ဥပဒေပုဒ်မ၂(ဂ) ဖြင့်အကြမ်းဖက်မြောက်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာကလည်း အကြမ်းဖက်မှုများကို ရှုတ်ချကြောင်း စစ်ကော်မရှင်ဝါဒဖြန့်မီဒီယာမှတစ်ဆင့် ယမန်နေ့ဩဂုတ် ၂၆ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အလားတူ စစ်ကော်မရှင် လက်ဝေခံ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသည့် မြန်မာသတင်း မီဒီယာကောင်စီ၊ မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝအသင်း(YMBA) အပါအဝင် အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်း ၂၁ ခုကလည်း တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များက စစ်ရေးနှင့်မသက်ဆိုင်သည့် သမိုင်းဝင်ဂုတ်ထိပ် တံတားကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခြင်းအပေါ် ရှုတ်ချကန့်ကွက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။

“မရယ်ရတဲ့ ဟာသပေါ့။ စစ်အုပ်စုရဲ့ လက်အောက်ခံအဖွဲ့တွေနဲ့ သူတို့ ခြိမ်းခြောက်ပြီး လိုသလို ပုံဖော် စာထုတ်ပြန်ခိုင်းတဲ့အဖွဲ့ တွေဟာလည်း အကြမ်းဖက် စစ်အုပ်စု လိုသလိုအသုံးချ‌နေတဲ့ အဖွဲ့တွေပါပဲ။ အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စု လူသတ်မီးရှို့ ဗုံးကြဲ စစ်ရာဇဝတ်မှု နေ့စဉ်ကျူးလွန်နေတာ တကမ္ဘာလုံး သိပါတယ်” ဟု လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

နောင်ချိုမြို့နယ်နှင့် ကျောက်မဲမြို့နယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် နှစ် ၁၀၀ ကျော်သက်တမ်းရှိ ဂုတ်ထိပ်တံတားမှာ ပြီးခဲ့သည့် ဩဂုတ် ၂၄ ရက်နေ့က ကျိုးကျပျက်စီးခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်ဘက်မှ TNLA တပ်ဖွဲ့ကို စွပ်စွဲထားကာ TNLA မှလည်း တံတားကျိုးကျချိန်တွင် အနီးဝန်းကျင်၌ စစ်တပ်သာရှိကြောင်း ချေပပြောဆိုထားသည်။

စစ်ကော်မရှင်သည် လက်ရှိတွင် ရွေးကောက်ပွဲကိုအကြောင်းပြု၍ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာ ဒေသများကို အပြင်းအထန်ထိုးစစ်‌‌ဆင်နေပြီး နောင်ချို၊ ကျောက်မဲ၊ မိုးကုတ်၊ မော်ချီး၊ မြောက်ဦး စသည့်မြို့များရှိ အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားကာ လေကြောင်းမှဗုံးကြဲနေသည့်အတွက် အစုလိုက် အပြုံလိုက် သေဆုံးခြင်းများလည်း ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။

ထို့ပြင် စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များတွင် အစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ကာ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အဓမ္မပြုကျင့်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လက်နက် ကြီးများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ လေကြောင်းမှဗုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌နေအိမ်မီးရှို့ ဖျက်ဆီးခြင်းများ စသည့် တို့ ပါဝင်နေသည်။

နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်နေသည့် စစ်ကော်မရှင်၏ လုပ်ရပ်များအပေါ်တွင်မူ အသံမထွက်ခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်နှင့် အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်း ၂၁ ဖွဲ့အပေါ်တွင် အရပ်သားပြည်သူများ၏ ဝေဖန်မှုများကလည်း မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။

“နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အရပ်သားတွေ သတ်ဖြတ်ခံနေရတာ၊ ရွာတွေ မီးရှို့ခံနေရတာကို ဒီအဖွဲ့အစည်းတွေက ဘာလို့အသံမထွက်ခဲ့တာလဲ။ လူတွေရဲ့အသက်နဲ့ တံတားရဲ့တန်ဖိုးကို ဘယ်လို နှိုင်းယှဉ်ရမလဲ။ အခုလို အသံထွက်လာတာဟာလည်း တကယ်တမ်း လူ့အခွင့်အရေးကို တန်ဖိုးထားတာလား၊ လိုအပ်လို့ အသုံးချခံလိုက်တာလားဆိုတာ အရမ်းကို ရှင်းပါတယ်” ဟု ရန်ကုန်မြို့ခံ လူငယ်တစ်ဦးက ပြောသည်။

ဂုတ်ထိပ်တံတား ကျိုးသည့်အပေါ် ရှုတ်ချကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည့် အဖွဲ့အစည်းများမှာဘာသာပေါင်းစုံ ချစ်ကြည်ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံဧဝံဂေလိခရစ်ယာန်မဟာမိတ်အဖွဲ့ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံမက်သဒစ်အသင်းတော် (အောက်မြန်မာပြည်)၊ ယုံကြည်ခြင်း ဧဝံဂေလိအသင်းတော်၊ လွတ်မြောက်ခြင်းအသင်းတော်(ရန်ကုန်)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာဟိန္ဒူ ဘာသာရေးဗဟိုအဖွဲ့ချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တမီလ်ဟိန္ဒူဖောင်ဒေးရှင်း၊ သနန္တဓမ္မပါလက (ဟိန္ဒူ) အဖွဲ့ချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဖွဲ့ကြီး၊ ပိန္နဲကုန်းရခိုင်ဂျာမေဗလီ တို့ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

ထပ်မံ၍ မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျော့ချရေးအဖွဲ့၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာအပြည် ပြည်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအသင်း၊ ဘူးသီးတောင်မောင်တောဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံပန်းချီပန်းပု အစည်းအရုံး၊ မြန်မာနိုင်ငံ သဘင်အစည်းအရုံး၊ မြန်မာနိုင်ငံဟာသပညာရှင်များ အစည်းအရုံး၊ မြန်မာ-ရှိအာဟ် မွတ်စ်လင်စ် ဘာသာရေးအဖွဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံအားကစားမီဒီယာများအဖွဲ့ချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်းနှင့် မြန်မာ နိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံးစသည့် အဖွဲ့အစည်းများကလည်း ရှုတ်ချကန့်ကွက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

လေး နှစ်ကျော် ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်း စစ်တပ်၏ လုပ်ရပ်များကြောင့် ပြည်သူပေါင်း ၇,၁၄၉ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ဩဂုတ် ၂၇ ရက်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) အစီရင်ခံစာအရသိရသည်။

ဓာတ်ပုံ – လူမှုကွန်ရက်

“ဦးဦး သမီးကိုကယ်ပါဦး”

မကွေးတိုင်း၊ နတ်မောက်မြို့ရဲ့အရှေ့ဘက် မိုင် ၂၀ လောက်အကွာမှာလဲဘူးဆိုတဲ့ ရွာလေးတစ်ရွာ တည်ရှိတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဇာတိ နတ်မောက်မှာ လဲဘူးကျေးရွာကို လူသိများကြပါတယ်။ရွာက တောင်သူလုပ်တယ်။ ဖျာလုပ်ငန်းတွေလုပ်တယ်။

ရောင်းရေးဝယ်တာ ဖြစ်ထွန်းတော့ မြို့အသေးလေးတခုလိုဖြစ်နေတယ်။ ဘာပဲလိုလို ဝယ်ချင်တာမှန်သမျှ မြို့လောက်နီးနီးစုံတယ်။ အနီးနားဝန်းကျင်ရွာတွေက ကျောင်းလာတက်ကြတယ်။ အလှူအတန်းပေါတယ်။ ပညာတတ်တွေများတယ်။ ဒါ့ကြောင့် လဲဘူးရွာလေးဟာ နတ်မောက်တခွင်မှာ ကောင်းသတင်းတွေနဲ့ မွှေးနေခဲ့တယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့လဲဘူးရွာလေးဟာတခြားအညာဒေသကရွာတွေလိုပါပဲ။စစ်တပ်ရဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကြောင့်ညနေတိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ ရွာကလေးဟာ မီးမှိတ်တိတ်ဆိတ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့တာတွေ၊ သတ်ဖြတ်တာတွေ၊ ပေါ်တာဆွဲတာတွေကြောင့် မိုးချုပ်ပြီဆို အပြင်မထွက်ရဲကြဘူး။

အသက် ၃၇ နှစ်အရွယ် မလွမ်းပိုက လဲဘူးရွာကပါ။ ညဂုတ် ၂၄ ရက်ညက မလွမ်းပိုတို့အိမ်မှာ မလွမ်းပိုရဲ့ သမီးလေး အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်ရယ်၊ မလွမ်းပိုနဲ့ ညီအမတော်တဲ့မသီတာခိုင်ရယ်၊ မသီတာခိုင်ရဲ့ ၃ နှစ်အရွယ်သမီး​လေးနဲ့ ၈ နှစ်နဲ့ ၁၂ နှစ်အရွယ် သားက​လေးရယ် စကားတွေပြောနေခဲ့ကြတယ်။

ညီအမအရင်းနှစ်ယောက်နဲ့ သူတို့သားသမီး ကလေး ၄ ယောက်ရယ်ပါ။ သူတို့ညီအမနှစ်ယောက်ရဲ့ လင်သားတွေကတော့ တိုင်းတပါးမှာ အလုပ်သွားလုပ်နေကြလို့ အိမ်မှာ ယောကျာ်းသားမရှိဘဲ ကလေးတွေနဲ့ စုအိပ်ကြတာပါ။

ည ၈ ခွဲလောက်မှာ နိုင်ငံခြားက မသီတာခိုင်အမျိုးသားဖုန်းခေါ်တယ်။ အိမ်ပေါ်မှာလိုင်းမကောင်းတာနဲ့ မသီတာခိုင်က ၂ နှစ်သမီးလေးပွေ့ချီပြီး အိမ်ရှေ့လမ်းပေါ်ထွက်ဖို့ဆင်းလာတယ်။

အိမ်ပေါ်မှာတော့ သူ့ညီမနဲ့ ကလေးတွေတသိုက် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ဝုန်းကနဲဆို အသံနက်ကြီးထွက်ပေါ်လာပြီး အိမ်တွေဝုန်းဒိုင်းကြဲကာ ပျက်စီးသွားတော့တယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဖျက်အားပြင်းဗုံး ၂ လုံးကိုအိမ်​တွေ​ပေါ် ကြဲချလိုက်တာပါ။

ပထမတစ်လုံးက မလွမ်းပိုတို့ အိမ်ပေါ် တည့်တည့်ကျတယ်။ စုတ်ပျက်သက်သွားတယ်။ အိမ်ရှေ့က မသီတာခိုင်လည်း လွင့်စင်သွားတယ်။

သူချီပိုးထားတဲ့ ၂ နှစ်အရွယ်သမီးလေးလည်း ဒဏ်ရာဗရပွနဲ့ သေဆုံးသွားခဲ့တယ်။ မသီတာခိုင်လည်း သတိလစ်သွားတယ်။

“သူ့ယောကျာ်းနဲ့ဖုန်းပြောမယ်ဆိုပြီး လိုင်းကောင်းတဲ့လမ်းဘက်အထွက် အိမ်ပေါ် ကျတာ။ ၂ နှစ်သမီးလေးချီပိုးရင်း ဖုန်းပြောနေတုန်းဖြစ်တာ။”လို့ ရွာခံတဦးက ပြောပြတယ်။

အိမ်အပေါ်မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ မလွမ်းပို ဆိုအောက်ပိုင်းတစ်ပိုင်းလုံးရှာမရခဲ့ဘဲ သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ ၁၂ နှစ်အရွယ်သူ့သမီးလေးမချိုဇင်ဇင်ကျော်ကတော့ သွေးတွေသံတွေနဲ့။ လာကယ်ထုတ်ကြသူတွေကို သူပြောတာက “ဦးဦး သမီးကိုကယ်ပါဦး သမီးနာနေပြီ”တဲ့။

လာကူသူတွေကလည်း သမီးဘာမှမဖြစ်ဘူးနော် အားတင်းထားနော် အားပေးခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီ သမီး​လေးကို ဆေးရုံတော့ အရောက်ပို့ခဲ့ကြတယ်။

အားကိုးတကြီး အကူအညီတောင်းခဲ့တဲ့ သမီးလေးဟာ ဆေးရုံအရောက်မှာဆုံးပါးခဲ့ပါတယ်။

အိမ်အနီးနားက အသက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသားကြီး ၂ ဦးလည်းဆုံးတယ်။ ခြေပြတ်လက်ပြတ်မို့ တခုစီလိုက်ကောက်ကြရတယ်။ “ရုပ်အလောင်းဆင်မရလို့ ဖျာနဲ့လိပ်ထားရတယ်”လို့ဒေသခံတဦးကပြောပြတယ်။

စုစုပေါင်း ကလေး ၂ ဦးနဲ့ လူကြီး ၃ ဦး၊ ၅ ဦးသေဆုံးခဲ့ရတယ်။ နောက်ထပ် ၉ ဦးလည်း ဒဏ်ရာရတယ်။ “ခြေထောက်ကျိုးတာ၊ လက်ကျိုးတာတွေအများကြီးပဲ။”လို့ ကူညီနေသူတဦးက ပြောပြတယ်။

၂ နှစ်သမီးဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့မသီတာခိုင်ကတော့ ခေါင်းတွေရော။ လည်ပင်းမေးရိုးကျိုးတယ်။ ဒဏ်ရာတွေ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးပွလို့။ အခုထိ ဆေးရုံပေါ်မှာ အသက်လုနေရတုန်းပါ။

သူ့သားကလေးနှစ်​ယောက်လည်းဒဏ်ရာ​တွေကိုယ်စီနဲ့။ အသက် ၁၂ သားက ဘယ်ဘက်မျက်လုံး ခိုက်မိတယ်။ သူကတော့ မျက်လုံးမကွယ်ဘူး။ ငယ်တဲ့ကောင်လေးက ကျတော့ ညာဘက်မျက်လုံး ခိုက်မိတယ်။ မျက်စိက သိပ်မသေချာဘူး။ ​”ဆရာဝန်ပြောတာက မြင်ရမယ်၊မမြင်ရဘူး မသေချာဘူးပြောတယ်။”လို့ သားချင်းတော်စပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

နေအိမ် ၈ လုံးလောက်က တော်တော်များများ ပျက်စီးသွားတယ်။ ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း အသက်လုနေရတုန်းပဲ။

တိုက်ပွဲလည်းမရှိဘူး။ အားလုံး အေးအေးချမ်းချမ်း လုပ်ကိုင်စားသောက်နေကြတာ။

ထိခိုက်သူတွေဟာ နွမ်းပါးကြသူတွေမို့ အဝေးရောက်လဲဘူးသူ ၊လဲဘူးသားတွေရော အနီးက ရပ်ဆွေရပ်မျိုးတွေကပါ ကူညီကြ ဝိုင်းကြဝန်းကြတယ်။ သေဆုံးသူတွေအတွက် ရည်စူးပြီး လဲဘူးရွာက တစ်အိမ်ဆွမ်းတစ်ပွဲဖိတ်လို့ ဆွမ်းသွတ်ကုသိုလ်ပွဲပြုလုပ်ဖို့လည်း စီစဥ်နေကြတယ်။

အခုလိုတိုက်ပွဲမရှိဘာမရှိနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတာကို ဒေသခံတွေ အံ့သြနေကြပါတယ်။ ပြည်သူတွေမှာ စားဖို့တောင်မနည်းရုန်းကန်နေရတဲ့အချိန် အသက်လုနေရတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောတယ်။

“ပြည်သူကို သက်သက်မဲ့ အညှိုးထားပြီး သတ်သလိုဖြစ်နေတယ်။ မခံချိမခံသာဖြစ်တယ်။ ရင်ထဲလည်း မကောင်းပါဘူး။”လို့ ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပြတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတာ ၃ ညမြောက်ခဲ့ပါပြီ။ လဲဘူးရွာသူရွာသားတွေ ထိတ်လန့်နေတုန်းပဲ။

“ညဆိုလည်း အိပ်ရမှာလိုလို ပုန်းရမှာလိုလို စိုးရိမ်စိတ်ကြီးနဲ့”လို့ ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ။

✍Scorpio

(လဲဘူးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် တွေ့ရစဥ်နဲ့ မိခင်​ပေါ်မှာပဲ ဗုံးကြံခံရပြီး ​သေဆုံးခဲ့တဲ့ အသက် ၂ နှစ်​ကျော်အရွယ်သာရှိ​သေးတဲ့က​လေးငယ်/လာကယ်ပါဦးလို့အကူအညီ​တောင်းခဲ့​ပေမယ့် ​ဆေးရုံမှာကွယ်လွန်ခဲ့တဲ့ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်မချိုဇင်ဇင်ကျော်။ဓာတ်ပုံ-CJ )