Author: Admin-501

ညှိမယ်ဆို အနည်းဆုံး ကျပ်သိန်း ၁,၀၀၀ တောင်း

ယခင်က KBZ Pay အပိတ်ခံထားရသူတွေကို PSMS နည်းပညာနဲ့ ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးနေပြီး ဖမ်းဆီးခံရပြီးမှ ညှိုနှိုင်းမယ်ဆိုပါက အနည်းဆုံးကျပ်သိန်း ၁‌‌,၀၀၀ က စတင်တောင်းရမ်းနေတယ်လို့ ‌‌ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

မန္တလေးမြို့ကနေ ပြင်ဦးလွင်မြို့ကို အလုပ်ကိစ္စနဲ့သွားတဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ယခုရက်ပိုင်းမှာ ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးပုဒ်မ၅၀(ည)နဲ့ အမှုဖွင့်ခံလိုက်ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီအမျိုးသမီးဟာ သာမန်စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ က ကမ္ဘောဇဘဏ်အကောင့်အပိတ်ခံထားရတာ ဧည့်စာရင်းကို PSMS နည်းပညာနဲ့ စစ်တပ်က တိုက်စစ်ပြီး ပြင်ဦးလွင်မြို့ကဟိုတယ်တစ်ခုမှာ စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးသွားတာလို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိ မြို့ တွေပေါ်မှာဖမ်းဆီးတဲ့ အမှု ၁၀၀ မှာ ၈၀ ဟာ KBZ ဘဏ်အကောင့်အပိတ်ခံရသူတွေဖြစ်ပြီး အားလုံးကို ပုဒ်မ ၅၀(ည) တပ်ထားတယ်လို့ တရားရုံးအသိုင်းဝိုင်းက သိရပါတယ်။

ဒီအမှုကို အမှုပွဲစားနဲ့ လိုက်မယ်ဆိုပါက ကြာချိန် တလကျော်ကြာနိုင်ပြီး ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ ကနေ စတင်ပေးရတယ်လို့ တရားရေး အသိုင်းဝိုင်းကသိရပါတယ်။

“ဒီအမှုဟောင်းတွေက စစ်ကြောရေးမဖြတ်ရဘူး။ ရဲစခန်းကနေတဆင့် အိုးဘိုရောက်တာ။ပြီးရင်ရုံးထုတ်ပေါ့။ အဲဒီမှာ အမှုပွဲစားတွေ က တဆင့်အမှု စစ်တွေကို ကပ်ပြီး ပြန်ထုတ်မယ်ဆိုရင် အဆင့်ဆင့်ပေးရတာ အနည်းဆုံး သိန်း ၁,၀၀၀ က စတယ်။ ၁,၀၀၀ နဲ့ ၁,၅၀၀ ကြားကုန်တယ်။ အမှုစစ်ကပဲ အကုန်ပြတ်တဲ့အထိတာဝန်ယူသွားတာ။ ဈေးကွက်ကြီးရှိတယ်”လို့ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင် နေဆဲတရားရုံးဝန်ထမ်းတဦးက ပြောပါတယ်။

ပုဒ်မ ၅၀ (ည)အတွက် ပြစ်ဒဏ်ဟာ ခရိုင်ရုံးအထိ အမှုရောက်မယ်ဆိုရင် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်အထိချပြီး မြိုနယ်ရုံးမှာဆို ၅ နှစ်ချတယ်လို့သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြိုနယ်ရုံးမှာပဲ အမှုပြတ်ဖို့တရားစွဲတင်ဖို့အတွက်လည်းရဲစခန်းကို လာဘ်ငွေပေးရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

(စစ်တပ်အာဏာသိမ်းအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီအတွင်း မန္တလေးမြို့ခံတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသည်ကိုတွေ့ရပုံ။ ဓာတ်ပုံ − AFP)

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအနေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂရုံးကို နှစ်စဉ်ပေးသွင်းရတဲ့ နှစ်စဥ်ကြေးပမာဏကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)က ပေးသွင်းနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက PVTV သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

ဦးကျော်မိုးထွန်းရဲ့အပြောအရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ မဲပေးခွင့် မဆုံးရှုံးရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂရုံးအဖွဲ့ထံကို တစ်ကြိမ်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ သိန်းနဲ့ သုံးကြိမ် ပေးသွင်းထားတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

ပထမတကြိမ် ပေးသွင်းချိန်က အဖွဲ့ရုံးရဲ့ရန်ပုံငွေအောက်မှာရှိတဲ့ငွေကြေးကို ပေးသွင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ နဲ့ ၂၀၂၅ မှာ NUG က တဆင့် ပေးလာတဲ့ငွေကြေးကို မြန်မာအဖွဲ့ရုံး နယူးယောက်ကတဆင့် ကုလသမဂ္ဂရုံးကို ပေးသွင်းထားတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။

ဒီလိုပေးသွင်းထားတဲ့အတွက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အနေနဲ့ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်အထိ ကုလသမဂ္ဂမှာ မဲပေးခွင့်ကို ဆက်ရရှိတယ်လို့လည်း ဦးကျော်မိုးထွန်းက PVTV သတင်းကို ပြောထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့စည်းမျဉ်းတွေအရ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက ၂ နှစ်ဆက်တိုက် ပေးသွင်းရမယ့် အနည်းဆုံး ပမာဏကို မပေးသွင်းနိုင်ဘူးဆိုရင် မဲပေးခွင့်ဆုံးရှုံးမှာ ဖြစ်တာကြောင့် တော်လှန်ရေးကာလမှ မဲပေးခွင့် မဆုံးရှုံးရလေအောင် အဖက်ဖက်က စဉ်းစားပြီးတော့ လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်တယ်လို့ သံအမတ်ကြီးက ပြောထားပါတယ်။

တချိန်တည်းမှာပဲ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်ကနေ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်မှာ ကျင်းပနေတဲ့ လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင် (Commission for Social Development – CSocD) အစည်းအဝေးရဲ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှု ကဏ္ဍမှာ ဦးကျော်မိုးထွန်းက ကုလသမဂ္ဂရဲ့ပံ့ပိုးကူညီမှုက မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် အထူးအရေးပါတဲ့ အကြောင်း ထပ်လောင်းပြောသွားပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကုလသမဂ္ဂအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုအပေါ်မှာ ဆက်လက်ပျက်ကွက် မနေသင့်တော့ကြောင်းနဲ့ ကုလသမဂ္ဂက အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးသင့်တဲ့အချိန်ထက် ကျော်လွန်နေပြီဖြစ်ပေမဲ့ မြန်မာ့အရေးကိစ္စကို ပြတ်ပြတ်သားသား ထိထိရောက်ရောက်လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ဆိုပြီး သူက အဲဒီအစည်းအ၀ေးမှာ တောင်းဆိုသွားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာကို တရားဝင်ကိုယ်စားပြုခွင့်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပြီးကတည်းက နေပြည်တော်ရော၊ NUG အစိုးရကပါ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ကိုယ်စားပြုသူ ကိုယ်စားလှယ်အရည်အချင်းစိစစ်ရေး ကုလကော်မတီဟာ မြန်မာကိုယ်စားပြုသူနေရာကို ယတိပြတ် မဆုံးဖြတ်တာကြောင့် NLD အစိုးရလက်ထက်က ခန့်အပ်ခံထားရတဲ့သံမတ် ဦးကျော်မိုးထွန်းက ကုလအစည်းအဝေးပွဲတွေကို ဆက်လက်တက်ရောက်ခွင့်ရနေပါတယ်။

ဧရာဝတီတိုင်း၊ သာပေါင်းမြို့နယ်ထဲက တိုက်ပွဲတွေမှာ ကာကင်းစခန်းတွေ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ သာပေါင်းတပ်က အရာရှိတချို့ကို စစ်ကောင်စီက စစ်ဆေးနေတယ်လို့ တပ်ရင်းနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နဲ့ ၃၁ ရက်အတွင်း သာပေါင်းမြို့နယ်ထဲက တိုက်ပွဲတွေမှာ ကာကင်းစခန်း ၃ ခုထက်မနည်း လက်လွှတ်ခဲ့ရတဲ့ အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ခလရ ၃၀၈ သာပေါင်းတပ်ရင်းမှာ စစ်ဆင်းရေးကွပ်ကဲနေတဲ့ ဗိုလ်မှူးတယောက်နဲ့ တပ်ရင်းမှူးတယောက်ကို စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေတာလို့ သိရပါတယ်။

သာပေါင်းခလရ ၃၀၈ တပ်ရင်းနဲ့ နီးစပ်သူက “သာပေါင်းဘက်မှာတော့ အစည်းအဝေးတက်ဖို့ သွားတာလို့ သတင်းဖြန့်ထားတယ်။ အမှန်တော့ သာပေါင်းတိုက်ပွဲမှာ ကာကင်းစခန်းတွေ လက်လွှတ်ရပြီး နောက်ရက်ဆို ပုသိမ်က တိုင်းမှူးက စစ်ဆေးဖို့လို အပ်တာကြောင့်ဆိုပြီး ခေါ်ထားတာ။ ပုသိမ်မှာ အဖမ်းခံရထားတာ။ လက်လွှတ်ရမဲ့အခြေအနေမဟုတ်ဘဲ ဆုံးရှုံးရလို့ စစ်ဆေးခံထိတာ” လို့ ပြောပါတယ်။

အဲဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့ အရာရှိ ၂ ယောက်ကို စစ်တပ်က ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်လောက်က စတင်ကာ ပုသိမ် အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) မှာ ထိန်းသိမ်းစစ်ဆေးနေတာဖြစ်ပြီး စစ်ဆေးခံနေရတာ အချိန်တပတ်လောက်အထိရှိပြီလို့ သိရပါတယ်။

အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) နဲ့ နီးစပ်သူက “ပထမ သာပေါင်းတပ်ထဲမှာပဲ စစ်ဆေးဖို့၊ တိုက်ပွဲတွေက ပြင်းထန်နေတော့ ပုသိမ်ဘက်ကို ပြောင်းစစ်ဆေးနေတာလို့ သိရတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အဲဒီ သာပေါင်း ခလရ ၃၀၈ က တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် ကွပ်ကဲရေးအရာရှိတွေကို စစ်ကောင်စီ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဒု-တိုင်းမှူးက ကွင်းဆင်းကာ ကိုယ်တိုင်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ပုသိမ်မှာ တိုင်းမှူးက စစ်တာလို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိအခြေအနေမှာ သာပေါင်းမြို့နယ်ထဲက ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) မဟာမိတ်တပ်တွေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အကြမ်းဖက်မှုတွေ မရပ်တန့်မချင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုမှာမဟုတ်သလို အာဆီယံရဲ့ ရပ်တည်ချက် ပြောင်းလဲမှာမဟုတ်ဘူးလို့ လက်ရှိအာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာ ထရက်ဆာပရဲညို လာဇာရိုက ပြောပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်က စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ ISEAS – Yusof Ishak Institute ကစီစဉ် ကျင်းပတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အာဆီယံအဥက္ကဋ္ဌရဲ့ အထူးကိုယ်စားလှယ် လည်းဖြစ်တဲ့ မစ္စလာဇာရိုကပြောကြားခဲ့တာလို့ The Straits Times စင်ကာပူ သတင်းစာမှာဖော်ပြပါတယ်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) အနေနဲ့ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို မူဝါဒအခြေခံအဖြစ် ဆက်လက်ကိုင်စွဲထားတယ်လို့လည်း သူက ထပ်လောင်းအတည်ပြုပါတယ်။

မစ္စလာဇာရိုက “ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဆက်ဆံရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် ဆက်ရှိနေမှာပါ” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီကတော့ သူတို့ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ အခြေအနေတွေ ပိုကောင်းလာနိုင်တယ်လို့ ရှုမြင်ပေမဲ့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကတော့ အပြောင်းအလဲတွေကို လက်တွေ့မမြင်ရမချင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အသိအမှတ်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အာဆီယံရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြန်လည်စဉ်းစားဖို့ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေက တွန်းအားဖြစ်စေနိုင်မလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းကိုတော့ လာဇာရိုက အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်သွားခြင်းက အဓိကအချက်ဖြစ်တယ်လို့ ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှာတော့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အရပ်သားပြည်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာ၊ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုး ရွာမီးရှို့ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုတွေ ဆက်လက်ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စလာဇာရိုဟာ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်က နေပြည်တော်ကို သွားရောက်ကာ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့သလို တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကိုလည်း ဖိလစ်ပိုင်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတချို့က စစ်ကောင်စီနဲ့ ပိုမိုလက်တွေ့ကျကျ ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ ချဉ်းကပ်မှုတွေ ရှိနေပေမဲ့ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌဖြစ်တဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကတော့ လက်ရှိ ရပ်တည်ချက်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသွားမှာဖြစ်ကြောင်း လာဇာရိုက အခိုင်အမာပြောထားပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း မြန်မာစစ်ကောင်စီဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ပျက်ကွက်တာကြောင့် အခုနှစ်မှာ ရရှိရမဲ့ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခွင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အာဆီယံအနေနဲ့ စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်တွေကို အစည်းအဝေး တက်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားပြီး နိုင်ငံရေးနဲ့ မသက်ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေး အရာရှိတွေပဲ တက်ရောက်ခွင့်ပြုထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာ ၂၈၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ နဲ့ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တို့မှာ ၃ ကြိမ်ခွဲ ကျင်းပခဲ့တဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ တဖက်သတ် ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ စစ်တပ်ကျောထောက် နောက်ခံပြု ကြံ့ဖွံ့ပါတီက အနိုင်ရပြီး အစိုးရဖွဲ့ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါအီဘရာဟင်ကတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကနေ အနိုင်ရထွက်ပေါ်လာမဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အဆောတလျင် အသိအမှတ်ပြုတာတွေလုပ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်တဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ထုတ်ပြန်ထားသလို ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းကလည်း လွတ်လပ်တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။

Source: The Straits Times

ကုလသမဂ္ဂနှင့်လက်အောက်ခံအဖွဲ့များက မြန်မာစစ်တပ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကလည်း သစ္စာဖောက်သွား၍ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ နိုင်ငံရေးစင်မြင့်တွင် ပြောရေးဆိုခွင့် ဆုံးရှုံးနေရဟု မင်းအောင်လှိုင် ထုတ်ပြော

အာဆီယံကလည်း မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များကို နိုင်ငံရေးအရ ဘေးဖယ်ထားဟု စစ်ခေါင်းဆောင် ညဉ်းတွား

ကုလသမဂ္ဂနှင့်လက်အောက်ခံအဖွဲ့များက မြန်မာစစ်တပ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စား လှယ် (သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း)ကလည်း သစ္စာဖောက်သွား၍ အထွေထွေညီလာခံနိုင်ငံရေးစင်မြင့်တွင် ပြော ရေးဆိုခွင့်ဆုံးရှုံးနေရကြောင်း အကြမ်းဖက် မင်းအောင်လှိုင်က ထုတ်ပြောပြောဆိုသည်။

ယမန်နေ့ ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စွဲဆိုထားသော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုနှင့်ပတ်သက၍ သွားရောက် တရားရင်ဆိုင်ခဲ့သည့် ကိုကိုလှိုင်နှင့်အဖွဲ့ကို ဂုဏ်ပြုပွဲတွင် မင်းအောင်လှိုင်က အထက်ပါအတိုင်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ICJ တရားရုံးက ဆက်သွယ်လာကြောင်း၊ စစ်တပ်အနေဖြင့် အမှုကို ဆက်လက် ဆက်ခံ ဆောင်ရွက်သင့်၊ မသင့် အကျေအလည် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ဆက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းအချိန်ကာလ နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး အခြေအနေကို ပြန်ပြောင်း လေ့လာမည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပဖိအားများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ များပြားနေခဲ့သည့်အချိန်ဖြစ်ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က ဆိုသည်။

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးနှင့် လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းများတွင် မိမိတို့အစိုးရကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုရန် တွန့်ဆုတ်နေခဲ့ကြပြီး ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၌ပါ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်(သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း) အနေဖြင့် သစ္စာဖောက်ဘက်ပြောင်းသွားသည့်အတွက် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်၌ ပြောရေးဆိုခွင့် ဆုံးရှုံးနေရသည့်အချိန်ဖြစ်ကြောင်း၊ အလားတူ အာဆီယံတွင်လည်း မြန်မာအစိုးရ ခေါင်းဆောင်များကို နိုင်ငံရေးအရ ဘေးဖယ်ထားခြင်းခံရသည့် အချိန်လည်းဖြစ်ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က ဆက်လက်​ ပြောဆိုသည်။

ပြည်တွင်း၌လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ပြင်းထန်ပျံ့နှံ့နေသကဲ့သို့ မင်းမဲ့စရိုက် ဆန်သည့်ဆူပူမှုများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြင်းထန်နေခဲ့သည့်အချိန်လည်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့အချိန်ကာလတွင် ယင်းအမှုကိုဆက်ခံပြီး ဆောင်ရွက်ပါက ဖြစ်လာနိုင်သည့် အလားအလာကို အကောင်းအဆိုးအကျိုးအပြစ်များကို လေ့လာချိန်ဆပြီးမှ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့ဆုံးဖြတ်ရသည့် အဓိက အကြောင်းအရင်းမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးအနေဖြင့် မြန်မာဘက်က ဆက်ခံဆောင်ရွက်သည်ဖြစ်စေ၊ မဆောင်ရွက်သည်ဖြစ်စေ အမှုကိစ္စကို တရားပြိုင်ဘက်က မပါဝင်ဘဲလည်း တစ်ဖက်သတ် စစ်ဆေးသွားနိုင်ပါကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့ တစ်ဖက်သတ်စစ်ဆေးခဲ့ပါက တစ်ဖက်သတ်အချက်အလက်များကိုသာ ရယူစစ်ဆေးမည်ဖြစ်၍ မလိုလားအပ်သည်များဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ ထိုသို့ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဖျောက်မရသည့် ဂုဏ်သိက္ခာအမည်းစက်ကြီး စွန်းထင်းသွားမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် အခြားမလိုလားအပ်သည့်ကိစ္စများ ဆက်လက်တွဲပါလာနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ယင်းအချိန်ကာလအခြေအနေများအရ အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းချက်အဖြစ် အဆိုပါနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း အကြမ်းဖက် မင်းအောင်လှိုင်က ရှင်းလင်း ပြောဆိုသည်။

အမှန်ဆိုပါက ICJ တရားရုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံက ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းခဲ့ရသည့် ယခုအမှုသည် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက် တစ်သင်းတစ်ဖွဲ့ကိုစွဲဆိုခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို စွဲဆိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံ၊ ပြည်သူလူထုနှင့် နိုင်ငံအစိုးရတို့အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးကို တရားပြိုင်အဖြစ် စွဲဆိုတာဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံ၏ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး မိမိတို့နိုင်ငံအတွက် အထူးအရေးပါသည့် ကိစ္စတစ်ရပ်လည်းဖြစ်ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က ဆက်လက်ပြောကြားသည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် စွဲဆိုခဲ့သော အမှုမှာ ယခုအခါ မြန်မာနှင့်ဂမ်ဘီယာတို့ နှစ်နိုင်ငံလျှောက်လှဲချက်များ အဆုံးသတ်သွားပြီးနောက် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်မှု ရှိ၊ မရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် အချိန်ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။

ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့ နယ်သာလန်နိုင်ငံ ၊ သည်ဟိတ်မြို့ရှိ ICJ တရားရုံးတွင် နှစ်နိုင်ငံ အပြီးသတ် လျှောက်လှဲချက်များ ကြားနာတင်ပြကြပြီးနောက် ICJ တရားရုံး အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လုပ်ရပ်များမှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု (genocide) အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်၊ မသတ်မှတ်နိုင် ဆိုသည့် အလွန်အရေးပါသော စီရင်ချက်ကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရမည့် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

လများစွာကြာ ဆွေးနွေးကြားနာမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ယင်းအမှုကို ယခုအခါ လူထုရှေ့မှ ဖယ်ရှားကာ ICJ တရားသူကြီးများအကြား ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်မှု အဆင့် သို့ ပို့ဆောင်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။