Author: Baby Yit Lone

ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းက စစ်ကောင်စီရဲ့ ရေနီမြို့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ ဖြတ်သန်းသွားလာသူ တယောက်ချင်းစီကို ဓာတ်ပုံရိုက်ယူပြီး စစ်ဆေးနေတယ်လို့ ကိုယ်တိုင်ကြုံခဲ့ရသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ရေနီမြို့မှာ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ မန္တလေးတိုင်း အစပ်မှာရှိသလို နေပြည်တော်နဲ့ နီးကပ်နေပြီး အဲဒီစစ်ဆေးရေးဂိတ်အနေနဲ့ အရင်က ဖြတ်သွားတဲ့ ကားတွေကို သာမန်စောင့်ကြည့်တဲ့ အနေအထားပဲ ရှိပေမဲ့ အခုရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်ဆေးမှု ပုံစံပြောင်းလဲလာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီ စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကနေ ဖြတ်သန်းအသုံးပြုတဲ့ ကားပေါ်လိုက်ပါသူတွေကို ဆင်းခိုင်းပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်ကာ စစ်ဆေးလာသလို လူငယ်ပိုင်းတွေကို အဓိကထား စစ်ဆေးမေးမြန်းနေတာလို့ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းကနေ ပုံမှန်ဖြတ်သန်းသွားလာနေသူတယောက်က ပြောပါတယ်။

“ကားပေါ်က ဆင်းပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ ပြင်ထားတဲ့အခန်းထဲ ဝင်ရတယ်။ ပြီးရင် တယောက်ချင်း ကင်မရာရှေ့မှာ ဓာတ်ပုံရိုက်ခံရတယ်။ မှတ်ပုံတင် စမတ်ကတ် လုပ်ရင် ရိုက်တဲ့ပုံစံမျိုးပဲ။ ဒီလမ်းက အမြဲသွားနေတာ။ တခြားဂိတ်တွေမှာ ဒီလိုမရှိဘူး။ စစ်လည်း မှတ်ပုံတင်လောက်ပဲ ပြရတာ။”

အဲဒီလို ဓာတ်ပုံရိုက် စစ်ဆေးတာ သိပ်မကြာသေးဘဲ အစပိုင်းမှာ ယာဥ်မောင်းသူကို စစ်တာလောက်နဲ့ ပြီးပြတ်ပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်း ကားပေါ်ပါသူအားလုံး အစစ်ခံရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာ လုံခြုံရေး အကြောင်းပြချက်နဲ့ ပိုမိုစစ်ဆေးလာပြီး မှတ်ပုံတင်ကို PSMS စနစ်သုံးကာ နိုင်ငံရေး ပြစ်မှုနဲ့ ဝရမ်းထုတ်ခံထားရသူ၊ CDM လုပ်ထားသူတွေကို ဖော်ထုတ် ဖမ်းဆီးတာတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

အခုလို ဓာတ်ပုံရိုက်ယူတာက နည်းပညာအသုံးပြုပြီး ဖမ်းဆီးအရေးယူဖို့ အလိုရှိသူရဲ့ မျက်နှာပုံရိပ်နဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတဲ့သဘော ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ နည်းပညာပိုင်း အကျွမ်းဝင်သူတယောက်က ပြောပါတယ်။

“PSMS လိုမျိုး သုံးတာလို့ ယူဆရတယ်။ စကစ ဘက်က အလိုရှိသူတွေရဲ့ မျက်နှာပုံရိပ်နဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတဲ့ သဘောဖြစ်ဖို့ များတာ။ ဒီနည်းပညာက တရုတ်မှာ အသုံးပြုနေတာ ကြာပြီ။ အာဏာဖီဆန်ရေး လုပ်နေသူတွေအတွက် သတိတော့ထားရမှာ။”

ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းတလျှောက်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဂိတ်တွေ ခပ်စိပ်စိပ်ရှိနေပြီး အဲဒီလမ်းပိုင်းကို အဓိက အသုံးပြုသွားလာတဲ့ ကုန်ကားတွေဆီက ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ပိုက်ဆံတောင်းယူတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဝေဖန်မှုတွေရှိနေတဲ့ လမ်းပိုင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလမ်းပိုင်းအချို့နေရာတွေမှာ တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေက မကြာခဏ တက်ရောက် စိုးမိုးတာ၊ စစ်တပ် ကင်းစခန်း၊ ရဲကင်းတွေကို စီးနင်းပစ်ခတ်တာတွေ ရှိလို့ လုံခြုံရေး အဆင့်မြှင့်လာတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ စစ်ရေးနဲ့ နီးစပ်သူတွေက ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကလည်း ပဲခူးတိုင်းအတွင်း ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းမှာရှိတဲ့ အောင်မြင်မြို့က စစ်တပ်စခန်း အပါအဝင် အရေးပါတဲ့ နေရာတွေကို PDF တွေက စီးနင်းပစ်ခတ်ကာ မြို့ကို ယာယီ ထိန်းချုပ်ခဲ့ပါတယ်။

အခုနောက်ပိုင်းမှာ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းအပြင် အမြန်လမ်းအသစ်ရဲ့ လမ်းပိုင်းအချို့အထိ တက်ကာ ကားတွေကို စစ်ဆေးတဲ့အထိ လုပ်လာသလို ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းပိုင်းမှာလည်း တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်တာတွေ ခပ်စိပ်စိပ် ရှိနေပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ပြည်ပသံရုံးတရုံးမှ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ရက်က လျှို့ဝှက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်နှင့် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထက်ထက်နိုင်ကို အရေးယူမည်ဟု စစ်ကော်မရှင်က ယနေ့ညပိုင်း သတင်းထုတ်ပြန်သည်။

၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ရန်ကုန်မြို့ နတ်မောက်လမ်း စားသောက်ဆိုင်တွင် ပြည်ပသံရုံးတရုံးက ပုဂ္ဂိုလ်တချို့နှင့် နှာခေါင်းစည်း တပ်ကာ တရားမဝင် လျှို့ဝှက်စွာ တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ တိုင်ကြားသူရှိသဖြင့် ခေါ်ယူစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့ကလည်း ဝန်ခံကြောင်း ပါရှိသည်။

နိုင်ငံရေးပါတီများ အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၇(ဂ)၊ ၄၀၈နှင့်နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၆(စ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်တခုခု အစိုးရ(သို့) ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်း(သို့) အခြားအဖွဲ့အစည်း တခုခု (သို့) လူပုဂ္ဂိုလ် တဦးဦးထံမှ ငွေကြေး၊ ပစ္စည်း၊ အခြား အထောက်အပံ့ကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက် ဖြစ်စေ ရယူသုံးစွဲခြင်း(သို့) ယင်းတို့ ဩဇာခံခြင်း မပြုရေးကို စောင့်ထိန်းလိုက်နာရန် တာဝန်ရှိပြီး ပျက်ကွက်ပါက နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကိုပယ်ဖျက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၁၁-၈-၂၀၂၂ ရက်စွဲဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီ အားလုံးသို့ အကြောင်းကြားပြီးဖြစ်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကထုတ်ပြန်ထားသည်။

သို့ဖြစ်၍ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်နှင့် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထက်ထက်နိုင်ကို ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြသည်။

ပြည်ပသံရုံးတစ်ရုံးမှ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့နှင့်လျှို့ဝှက်စွာတွေ့ဆုံခဲ့သည့် PPPပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နှင့် CECအဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ကို အရေးယူမည်ဟု ထုတ်ပြန်

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နဲ့ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ကို ပြည်ပသံရုံးတစ်ရုံးမှ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့နဲ့ လျှို့ဝှက်စွာတွေ့ဆုံခဲ့မှု‌နဲ့ပတ်သက်ပြီး အရေးယူသွားမယ်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးပါတီတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တစ်ခုခုရဲ့ အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ရှိရင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ကြိုတင်တင်ပြပြီး ခွင့်ပြုချက်ရရှိမှသာ တွေ့ဆုံဖို့နဲ့ သင့်လျော်တဲ့အစီအမံနဲ့ စိစစ်ခွင့်ပြုပေးမဲ့အကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၃ရက် ရက်စွဲပါစာနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံးကို အကြောင်းကြားပြီး ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီအနေနဲ့ သံရုံးတွေ/အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ လျှို့ဝှက်စွာတွေ့ဆုံနေတယ်လို့ သိရတဲ့အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို တင်ပြခွင့်ပြုချက်ယူပြီးမှသာ တွေ့ဆုံဖို့နဲ့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲတွေ့ဆုံရင် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ၁၂နဲ့အညီ ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၂၂ရက် ရက်စွဲပါစာနဲ့ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီဥက္ကဋ္ဌကို လိပ်မူပြီး သတိပေးအကြောင်းကြားခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နဲ့ ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ဟာ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ခွင့်ပြုချက်တင်ပြခြင်းမရှိဘဲ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၁၈ရက် မွန်းလွဲ၂နာရီကနေ ၃နာရီခန့်အထိ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ နတ်မောက်လမ်းက စားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ ပြည်ပသံရုံးတစ်ရုံးမှ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့နဲ့ Maskတပ်ဆင်ပြီး တရားမဝင်လျှို့ဝှက်စွာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့တိုင်ကြားမှုရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှာ မှန်ကန်ကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နဲ့ ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ကလည်း မှန်ကန်ကြောင်း ဝန်ခံထွက်ဆိုခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒါကြောင့် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နဲ့ ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ကို ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

အဲဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဇန်နဝါရီ၁၃ရက် ညနေပိုင်းက သက်ဆိုင်ရာရဲ့ ခေါ်ယူမေးမြန်းမှုကိုခံရတဲ့ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်နဲ့ ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့ဟာ ဇန်နဝါရီ၁၄ရက် ညပိုင်းမှာ နေအိမ်ကိုပြန်လည်ရောက်ရှိကြပြီဖြစ်တယ်လို့ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) ဦးစောဟန်အေးက ပြောကြားထားပါတယ်။