Author: Baby Yit Lone

ကျောက်ဖြူသို့ ထိုးစစ်ဆင်လာသည့် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်း ၂ ရက်ဆက် တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၂ ဒါဇင်ကျော် သေဆုံး
‎
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်း တပ်အပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်၍ ထိုးစစ်ဆင်လာသည့် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းနှစ်ခု နှစ်ရက်ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်ခံရသဖြင့် နှစ်ဒါဇင်ကျော် သေဆုံးကာ အထိနာသွားကြောင်း သိရသည်။

မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မင်းပြင်နှင့် သိုင်းချောင်ကျေးရွာကြားသို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာသည့် အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကော်မရှင်ဘက်မှ ၂၅ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းသည် ပြီးခဲ့သည့် မတ် ၁၆ ရက်နေ့ကလည်း အဆိုပါကျေးရွာများအနီးမှာပင် တိုက်ခိုက်ခံရသဖြင့် တပ်ပျက်ကာ ထွက်ပြေးခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

‎”ကျောက်ဖြူမြို့ရဲ့ တောင်ဘက် နေရာအစုံမှာ တိုက်ပွဲတွေကရှိနေတယ်။ စကခ ၅ရဲ့အခြေအနေကတော့ အဖွင့်လှတယ်ပေါ့နော်။ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် စစ်ကြောင်းပြုတ်အောင်တိုက်ခံလိုက်ရတယ်ပေါ့” ဟု စစ်ရေးသိရှိသူ ကျောက်ဖြူ ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။
‎
စစ်ကော်မရှင်သည် ကျောက်ဖြူတွင် ရှိနေသည့် တပ်မ (၁၁) ကို ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီးနောက်၊ တောင်ကုတ် ဘက်တွင် တပ်ပျက်သွားသည့် စကခ-၅ မှ အင်အား ၄၀၀ ခန့်ကို ကျောက်ဖြူစစ်မျက်နှာသို့ အစားထိုး ပို့ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ တိုက်ပွဲများတွင် အရေးနိမ့်နေသဖြင့် စစ်ကော်မရှင်က ဒိုးတောင်ကျေးရွာကို မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အသေခံဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အရပ်သား သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် သိုင်းချောင်း၊ မင်းပြင်၊ ချောင်းမြှောင်နှင့် ပျားချိန်ကျေးရွာများတွင် စစ်ကော်မရှင်က စစ်ကြောင်းထိုးလှုပ်ရှားနေသဖြင့် AA နှင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။

ပုံစာ-စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (ပုံဟောင်း)

စစ်ကိုင်းတိုင်းကနီမြို့၊ ဆူးလေကုန်းရွာက ဘုန်းကြီးကျောင်း နဲ့ စာသင်ကျောင်းကို ဒီနေ့ နေ့လည်ပိုင်းမှာစစ်တပ်ကဂျက်ဖိုက်တာ၇စီးနဲ့ ဗုံးကြဲလို့ သံဃာတော်တွေနဲ့ အရပ်သားတွေသေဆုံးထိခိုက်မှု​တွေရှိ​နေပါတယ်။

ချင်းတွင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းက ဆူးလေကုန်းရွာက ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ စာသင်ကျောင်းကို နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ မိတ္ထိလာလေတပ်‌တွေကနေ တက်လာတဲ့ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲရှေ့ဆင့်နောက်
ဆင့် ပစ်ခတ်တာလို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

“ဘုန်းကြီးတွေဆွမ်းစားပြီးချိန်မှာပစ်သွားတာ။ ထိတာတွေများတယ်။ ပိတ်မိနေတာတွေလည်းရှိတယ်။ ဒရုန်းတွေပါ ဆက်ဝဲနေတယ်”လို့ ဒေသခံကပြောပါတယ်။ စာသင်ကျောင်းကိုတော့ပိတ်ထားတဲ့အတွက်အရပ်သားထိခိုက်မှုမရှိခဲ့ဘူးလို့​ဒေသခံအချို့ကဆိုပါတယ်။

မတ်လ ၂၁ ရက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု​တွေ​ကြောင့် ထိခိုက်မှု အသေးစိတ်အခြေအနေကိုလတ်တလောမှာမသိရှိရသေးပါဘူး။

စစ်တပ်ကမတ်လ ၂၀ ရက်ကလည်းကသာမြို့ ရပ်ကွက်(၃)ထဲကစစ်ဘေးရှောင်တွေ ခိုလှုံနေတဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဖြစ်စဉ်မှာလည်း သံဃာတော်နဲ့အရပ်သား ၅၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးနိုင်တယ်လို့ ​ဒေသခံ​တွေက​ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်က မတ်လ ၁၅ရက်ကနေ ဒီနေ့ မတ်လ ၂၁ရက် မွန်းလွဲပိုပိုင်းအချိန်အထိ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက ကျွန်းလှ၊ ကသာ၊ ကနီမြို့တွေကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲလို့ အရပ်သားအစုလိုက်အ ပြုံလိုက်သေဆုံးမှုတွေရှိနေပါတယ်။

နေပြည်တော်မှာ စစ်တပ်ကလွှတ်တော်ခေါ်ယူနေစဉ်မှာပဲ အရပ်သားပြည်သူတွေကိုပစ်မှတ်ထားပြီး နေ့စဉ် ဗုံးကြဲနေတဲ့အတွက် လေကြောင်းရန်ကို ပိုမိုသတိပြုကြဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကသတိပေးနေပါတယ်။

စစ်ကောင်စီရဲ့ဝါဒဖြန့်ချိရေးဇာတ်ကားဖြစ်တဲ့ Battle Of Taung Hkam ခေါ် “တိမ်ပင်လယ်ခရီးကြမ်း”ရုပ်ရှင်ကို မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ရုံပေါင်း ၆၇ ရုံမှာ ပြသပေမဲ့ ကြည့်ရှုသူ နည်းပါးတာကြောင့် မြဝတီစင်တာမှာ အခမဲ့ပြသဖို့ စီစဥ်နေတယ်လို့ နေပြည်တော်သတင်းရင်းမြစ် ကနေ သိရပါတယ်။

မတ် ၁၃ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ ပုသိမ်၊ မော်လမြိုင်နဲ့ တောင်ကြီးမြို့က ရုပ်ရှင်ရုံပေါင်း ၆၉ ရုံမှာ ပြသခဲ့ပေမဲ့ ကြည့်ရှုသူနည်းတာကြောင့် မြဝတီစင်တာမှာ တပ်မိသားစုတွေနဲ့ ဌာနဆိုင်ရာတွေကို ပြသဖို့ စီစဥ်နေတာလို့ သတင်းရင်းမြစ်က DVB ကို ပြောပါတယ်။

“ဝါဒဖြန့်ဇာတ်ကားဆိုတော့ လူတိုင်းက ကိုယ့်ပိုက်ဆံနဲ့ကိုယ် အဆဲခံပြီး သွားမကြည့်ကြဘူး။ တပ်ထဲ က သူတွေတောင် လိုင်းပေါ်တက်လာတဲ့ အပိုင်းအစလေးတွေလောက်ပဲ ကြည့်ကြတာ။ တချို့ မြို့နယ်က ရုပ်ရှင်ရုံတွေမှာဆို လာကြည့်သူ မရှိလို့ မပြရဘူး။ အခုမြဝတီစင်တာမှာ ပြဖို့ တပ်က စီစဥ် နေတယ်။”

ရန်ကုန်မြို့ ရန်ကင်းမြို့နယ် မြဝတီမီဒီယာစင်တာမှာ မတ် ၁၂ ရက်က ပြုလုပ်တဲ့ခဲ့တဲ့ တိမ်ပင်လယ် ခရီးကြမ်း ဇာတ်ကားမိတ်ဆက်ပွဲမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဦးစိုးသိန်း ကိုယ်တိုင်တက်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း ဌာနဆိုင်ရာတွေကို ကြည့်ရှုဖို့ ဖိအားပေးတာလည်း ရှိတယ် လို့ Non CDM ဝတ်ထမ်းတယောက်က ပြောပါတယ်။

“စစ်အစိုးရလက်ထက်မှာ အဆိုးဆုံးပြဿနာက တပ်က ရိုက်တဲ့ ဝါဒဖြန့်ကားမှန်သမျှ ရုံတင်ရင် သွားကြည့်ရတာပဲ။ ကြိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ မကြိုက်သည်ဖြစ်စေ ရုံမှာလူများအောင် အလှည့်ကျ သွားကြည့် ရတယ်။”

ဒီဇာတ်ကားကို စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချိရေးဇာတ်ကားတွေ ရိုက်ကူးနေတဲ့ ဒါရိုက်တာ ဗိုလ်မှူးတင်အောင်စိုး (ပန်းမြို့တော်) က ရိုက်ကူးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ဝါဒဖြန်ချိရေးဇာတ်ကားတွေမှာ အမြဲပါဝင်သရုပ်ဆောင်တွေဖြစ်တဲ့ နက္ခတ်၊ ထူးခန့်ကျော်၊ အောင်ကျော်ထွန်း၊ နေနော်၊ နေလင်းရှိန်၊ စိုးသီဟ၊ နက်ရှိုင်းကို၊ ပိုင်အုပ်စိုးအောင်၊ ခိုင်ဇော်၊ ဉာဏ၊ မြယာနဲ့ မြနန္ဒာတို့ အဆိုပါဇာတ်ကားမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး ၂၀၂၂ ခုမှာ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့တဲ့ စောင်နီလေးတထည် ဝါဒဖြန့်ဇာတ်ကားနဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ဒါရိုက်တာ ဗိုလ်မှူးတင်အောင်စိုး (ပန်းမြို့တော်)က အကယ်ဒမီရရှိခဲ့ပါတယ်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို “ဖွင့်လှစ်ပေးရေး” ၌ ကူညီခြင်း မရှိတဲ့ နေတိုးမဟာမိတ်တွေကို “သူရဲဘောကြောင်သူတွေ” ဟု ပြောထားသည့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆီ စစ်သင်္ဘောသုံးစင်းနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာကို ထပ်မံ စေလွှတ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း သတင်းများအရ သိရသည်။

အီရန်အစိုးရအနေဖြင့် ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့် ပေးလာအောင် ဖိအားပေးရန် အီရန်၏ မဟာဗျူဟာ အရေးပါသော ခါ့ဂ်ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ရန် အစီအစဉ်ကို အမေရိကန်က စဉ်းစားနေကြောင်းလည်း သိရသည်။

ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်စစ်တပ်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအရာရှိများ၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်များကို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားနေရာများ အပါအဝင် ကမ္ဘာ့ မည်သုည့်နေရာမှာမဆို လိုက်လံ “ရှင်းလင်း” မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုသည်။

“အခုအချိန်ကစပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ အပန်းဖြေစခန်းတွေ၊ ကမ်းခြေတွေနဲ့ ဖျော်ဖြေရေးစင်တာတွေဟာ ခင်ဗျားတို့အတွက် လုံခြုံတော့မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဘော့ဖာဇီ ရှီကာချီက နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှတဆင့် ပြောသည်။

သမ္မတထရမ့်ကမူ သုံးပတ် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သော စစ်ပွဲ၌ အမေရိကန်က အသာစီးရနေသည် ဆိုကာ အီရန်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပယ်ချထားသည်။ “ကျွန်တော် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး မလုပ်ချင်ဘူး၊ တဖက်လူကို အပြတ်အသတ် ချေမှုန်းနေချိန်မှာ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး မလုပ်ကြဘူးဆိုတာကိုတော့ သိကြမှာပါ” ဟု ၎င်းက သတင်းထောက်များအား ပြောသည်။

ခါ့ဂ်ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ရေး အစီအစဉ်ကမူ ထရမ့် ယခင်က ပြောထားသည့် “မြေပြင်တပ်ဖွဲ့တွေ အသုံးမပြုလိုဘူး” ဆိုသော စကားနှင့် ဖီလာဆန့်ကျင်နေသည်။ ထို ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းက အန္တရာယ် အလွန်များပြီး အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား အီရန်၏ ဒရုန်းနှင့် ဒုံးကျည် တိုက်ခိုက်မှုများအောက် တိုက်ရိုက် ရောက်ရှိသွားစေနိုင်သည်။

ခါ့ဂ်ကျွန်းမှာ အီရန် ရေနံတင်ပို့မှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ထုတ်လုပ်နေသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် ဒေသကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားလာခြင်းအား အီရန်ဘက်က အပြင်းအထန် ခုခံလိမ့်မည်က မြေကြီးလက်ခတ် မလွဲပဲဖြစ်သည်။

ထရမ့်က နေတိုးကိုလည်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ရာတွင် “အမေရိကန်မပါရင် နေတိုးဆိုတာ စက္ကူကျားပဲ၊ အခု စစ်ရေးအရ နိုင်နေပြီ ဖြစ်ပေမဲ့ သူတို့က ရေနံ ဈေးတက်တာကိုပဲ ညည်းညူနေကြပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဖွင့်ဖို့တော့ အကူအညီ မရကြဘူး၊ လူကြောက်တွေပါ၊ ဒါကို မှတ်ထားမယ်” လို့ ရေးသားခဲ့သည်။