Author: Baby Yit Lone

🌾 “ကျေးဇူးရှင် တောင်သူဦးကြီး” ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်နဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ ဘဝတွေ ရှိရဲ့လား? ​”စပါးတွေအကုန်ရောင်းလည်း ဆီတစ်ပေပါတောင် ဝယ်မရတော့ဘူး…” 💔 ​ဒါဟာ လယ်သမားတစ်ယောက်ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ရင်နင့်စရာ ရင်ဖွင့်သံပါ။ ကျွန်တော်တို့ ထမင်းတစ်လုပ် စားနိုင်ဖို့ ရုန်းကန်ပေးနေတဲ့ တောင်သူဦးကြီးတွေဟာ အခုတော့ သူတို့ရဲ့ စိုက်ပျိုးစရိတ်၊ စက်သုံးဆီစရိတ်တွေကြားမှာ အရှုံးနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါပြီ။ ​တောင်သူတွေရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေ ​ကုန်ဈေးနှုန်း မမျှတမှု: စပါးဈေးက တက်မလာပေမဲ့ စိုက်ပျိုးရေးသုံး စက်သုံးဆီနဲ့ မြေသြဇာဈေးတွေက အဆမတန် မြင့်တက်နေပါတယ်။ ​အရင်းအနှီး ပျောက်ဆုံးခြင်း: စပါးခင်း တစ်ခင်းလုံး ရောင်းလိုက်မှ ဆီတစ်ပေပါတောင် မရတော့တဲ့အခါ နောက်ထပ် စိုက်ပျိုးဖို့ အင်အားတွေ ကုန်ခမ်းကုန်ပါပြီ။ ​”ငါတို့ စပါးမစိုက်တော့ဘူး… မင်းတို့လည်း ထမင်းငတ်ဖို့သာ ပြင်ထားတော့”…

အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တွေကို ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်နေတယ် လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောပါတယ်။ အီရန်ရဲ့ ရေတပ်နဲ့ လေတပ်ဟာ အခုဆိုရင် လုံးဝကို “အမြစ်ပြတ်” သွားပြီဖြစ်သလို ဒီအခြေအနေ တွေကြောင့်ပဲ တီဟီရန်အစိုးရဟာ ညှိနှိုင်းဖို့ ဖြစ်လာတာလို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ဖို့ သဘောတူညီချက်မရရင်တော့ အမေရိကန်ဟာ အီရန်အတွက် “အဆိုး ဝါးဆုံး အိပ်မက်ဆိုး” ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့လည်း ၎င်းက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ကြာသပတေးနေ့က ပြုလုပ်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးမှာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ညှိနှိုင်းမှုအခြေအ နေတွေကို ရှင်းပြခဲ့တာပါ။ အမေရိကန်က ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့မှာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဝှစ်ကော့ဖ်၊ ဒေါ် နယ်ထရမ့်ရဲ့ သမက် ဂျာရတ်ကက်ရှ်နာ နဲ့ ဒုသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်တို့ ပါဝင်ပါတယ်။ အီရန်က ညှိနှိုင်းမှုတွေကို ဂျေဒီဗန့်ဟ်…

“စစ်အာဏာရှင် ပြုလုပ်တဲ့ တပ်မတော်နေ့ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲမှာ ‌တက်ရောက်ခဲ့ပြီး လက်ခုပ်လက်ဝါးတီး အားပေးဂုဏ်ပြုခဲ့သူ ချမ်းမြမြသော်” တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရောက် မြန်မာနွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများ နဲ့ တောင်ကိုရီးယားအရပ်ဘက်အဖွဲ့အ စည်းများက အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက ကျင်းပဖို့စီစဉ် ထားတဲ့ ဆိုးလ်မြို့ရှိ Mondrian ဟိုတယ်ရှေ့မှာ တပ်မ တော် နေ့ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲကိုဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြတာကို လူအများသိရှိကြပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၁ အစောပိုင်းက မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တောင်ကိုရီးယားမီဒီယာ ကနေ အသံများ စွာ Speak Out လုပ်ပေးခဲ့ဖူးသူ ချမ်းမြမြသော်တယောက် အဲဒီ ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲကို ‌တက်ရောက်ခဲ့ပြီး လက်ခုပ်လက်ဝါးတီး အားပေးဂုဏ်ပြု နေခဲ့တာကိုမြင်တွေ့ခဲ့ရမှုဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၃ အစောပိုင်း နှစ်ကာလတွေမှာ ချမ်းမြမြသော် တယောက် အာဏာ သိမ်းစစ်အုပ်စုထံ ခံ၀န်ထိုးလိုက်ပြီလို့ သတင်းတွေထွက်ခဲ့ပေမဲ့ သက်သေ ပြနိုင်တဲ့ Evidence အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ မရှိခဲ့တာကြောင့်…

မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် စက်သုံးဆီအကြပ်အတည်းကြောင့် ဆီဆိုင်ကြီးများတွင် တန်းစီဝယ်ယူကြသူများ အပူဒဏ်ကြောင့် မူးလဲခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်သည်မှာ လေးကြိမ်ထက်မနည်းရှိပြီဖြစ်သည်။ စစ်ကော်မရှင်က စက်သုံးဆီဝယ်ယူနိုင်ခွင့်ကို စုံ၊ မ ရက်ခွဲခြင်း၊ QR ကုတ်ဖြင့်သာ ဝယ်ယူခွင့် ပေးခြင်းအပြင် ယာဥ်အင်ဂျင်ပါဝါအလိုက် ဝယ်ယူနိုင်မည့် ဆီပမာဏကို ကန့်သတ်ထားပြီး အများဆုံး တပတ်လျှင် နှစ်ကြိမ်သာ ဝယ်ယူခွင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ နိုင်ငံတဝန်းရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် လူကြီး၊ လူငယ်မရွေး ယာဉ်အစီးရေ ရာနှင့်ချီသည် စက်သုံးဆီ ရရှိရေး နေ့စဉ်တန်းစီနေကြပြီး နွေရာသီအပူဒဏ်ကို အမိုးအကာမဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရခြင်းဖြစ်သည်။ “လူကြီးတွေ မပြောနဲ့ ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေတောင်မခံနိုင်ဘူးဗျ။ ဆိုင်ကယ်နဲ့လူတွေဆို ပိုခံရတာပေါ့။ ပြီးတော့ဗျာ နာရီနဲ့ချီ တန်းစီပြီး ရရင်ကျ အကန့်အသတ်နဲ့၊ တော်တော်ဆိုးဆိုးပဲ” ဟု လူငယ်တဦးက မဇ္ဈိမကို…

မန္တလေးမြို့ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်က မီးလောင်မှုမှာ သူမမောင်လေး လင်းခန့်မောင် သေဆုံးသွားခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းအမှန်ကို ဖွင့်ဟပြောလာတဲ့ အစ်မဖြစ်သူ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့မနက်က မန္တလေးမြို့ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်ရှမ်းဝိုင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မီးလောင်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရင်းနှီးသူတွေ အနီးအနားကသူတွေက သူတို့သိထားကြားထားတဲ့ အကြောင်းအရာတချို့ကို ပြောခဲ့ကြတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့မှာတော့ သေဆုံးသွားသူ မောင်လင်းခန့်မောင်ရဲ့ အဲဒီနေ့က အကြောင်းအရင်း အဖြစ်မှန်ကို ထုတ်ဖော်ပြောပြလာခဲ့တာပါ။ သူမက ” သူမမောင်လေးမွေးနေ့လည်း မဟုတ်သလို သူမမောင်လေးက အိပ်နေတာလည်း မဟုတ်ကြောင်း၊ အမေဖြစ်သူက သောကြာနေ့တိုင်း အလှူလုပ်နေကျမို့ ဆီလှူဖို့လုပ်နေတာသာဖြစ်ပြီး ဆီသိုလှောင်ထားတာလည်း မဟုတ်ကြောင်း မောင်လင်းခန့်မောင်က အမေဖြစ်သူကို ခေါင်မိုးအထိ တွန်းတင်ပြီး ကယ်တယ်ဆိုတာလည်း မဟုတ်ကြောင်း သူမရဲ့မောင်လေး လင်းခန့်မောင်က ကြောက်တတ်လို့ အပေါ်တက်ပြေးရင်း နဲ့ လွတ်လမ်းမရှိ…