Category: News

စစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ ICC ရဲ့စွဲချက်နဲ့ ကမ္ဘာ့ဝရမ်းပြေးဖြစ်နေပြီဆိုတဲ့အမြင်မျိုး တပ်တွင်းမှာရိုက်ခတ်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ CDM တပ်မတော်အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ဖို့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) ရှေ့နေချုပ် ကရင်မ်ခန်းက ICC ကို နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့တာပါ။

ICC က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်မယ့်ကိစ္စဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်က နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကတရားစွဲတုန်းက အခြေအနေနဲ့မတူတော့ဘဲ တပ်တွင်းမှာ ရိုက်ခတ်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ CDM တပ်မတော်အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

ICJ မှာ တရားစွဲခံရတုန်းက နိုင်ငံတကာက ဘာသာရေးလူမျိုးရေးအကြောင်းပြပြီး စစ်တပ်ကို မတရားစွပ်စွဲတာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက ဝါဒဖြန့်ခဲ့ပြီး တပ်တွင်းမိသားစုတွေဟာ သတင်းမှန်မရခဲ့ကြဘူးလို့ CDM တပ်မတော်အရာရှိ ဗိုလ်ကြီး လင်းထက်အောင်က ပြောပါတယ်။

“စစ်တပ်ထဲက လက်ရှိထွက်လာတဲ့ သတင်းစကားအရတော့ အရင်တုန်းကနဲ့ မတူတော့ဘူးပေါ့နော်။ ICJ မှာ တရားစွဲခံရတဲ့အခြေအနေနဲ့ မတူတော့ဘဲနဲ့ ICC မှာ ဝရမ်းထုတ်ခံရတာသည် မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ဝရမ်းပြေးဖြစ်လာပြီဆိုတဲ့အသံတွေ စစ်တပ်ထဲမှာ ထွက်နေတာကတော့ တပ်တွင်းဖရဲသီးတွေဆီကနေ ကျနော်တို့ သိရတယ်ပေါ့။ အဲ့ဒီတော့ စစ်တပ်အပေါ် အရင်ကနဲ့မတူ ရိုက်ခတ်မှုက တော်တော်လေးရှိတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေအပေါ် လက်အောက်အရာရှိ စစ်သည်တွေအနေနဲ့ မေးခွန်းတွေ ပြန်ထုတ်လာတာတွေရှိတယ်။ ဒါက မှန်လား မှားလားဆိုတဲ့ ဝေဖန်မှုတွေ ပြန်လုပ်လာတာတွေလည်းရှိတယ်။ ချုပ်ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ICC ရဲ့ ဖမ်းဝရမ်းသည် စစ်တပ်အပေါ်ရိုက်ခတ်မှုတွေအများကြီးရှိတယ်။ လက်ရှိခေါင်းဆောင်နေတဲ့ မင်းအောင်လှိုင်သည် ကမ္ဘာ့ဝရမ်းပြေးဖြစ်သွားပြီဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးက စစ်တပ်ထဲမှာပိုပြီး များလာတယ်ဆိုတာကတော့ ကျနော်တို့ သိထားရပါတယ်ဗျ။”

ကုလသမဂ္ဂမှာဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) မှာ CDM တပ်မတော်အရာရှိတချို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို စွဲချက်တင်နိုင်ဖို့ သက်သေထွက်ဆိုချက်တွေ ပေးထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

IIMM တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့လူချင်းတွေ့ဆုံပြီး အချက်အလက်တွေနဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေ ပေးခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ CDM တပ်တော်အရာရှိတွေဟာ ပြည်တွင်းကတိုက်ပွဲတွေမှာ သတင်းအချက်အလက်နဲ့ စစ်ရေးနည်းပညာတွေ ပြန်ဝေမျှခဲ့ကြသလို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေရဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို နည်းလမ်းစုံ နဲ့ အရေးယူနိုင်ရေးကိစ္စတွေမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြတာပါ။

NUG သမ္မတရုံးပြောခွင့်ရှိသူ ဦးကျော်ဇော်က “မင်းအောင်လှိုင်လို အကြမ်းဖက်စစ်အာဏာရှင်လည်း ထွက်ပြေးတာထက် တရားဥပဒေအရ တရားစီရင်မှုကို ခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အရှုံးနဲ့ထွက်ပြေးတဲ့ဟာ ရှိကောင်းရှိမယ်၊ ဒါပေမဲ့ တရားဥပဒေအရစီရင်မှုကတော့ ဘယ်တော့မှပြေးလွတ်မှာမဟုတ်ဘူး။ သူ့တသက်မှာ ဝရမ်းပြေးအနေနဲ့ နေပြီးတော့ အဖမ်းခံရတဲ့ကဏ္ဍတော့ တချိန်မဟုတ်တချိန်ရောက်လာမှာပါ” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဆီးမှုလျှောက်ထားတာကနေ စစ်ကောင်စီထိပ်တန်းအရာရှိတွေ သိနားလည်ထားသင့်တာက ဥပဒေဟာ အားလုံးရဲ့အထက်မှာရှိပြီး စစ်ခေါင်းဆောင်တွေဟာ တရားဥပဒေကို လိုက်နာရမှာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) ရှေ့နေချုပ် ကရင်မ်ခန်းက DVB နဲ့တွေ့ဆုံရာမှာ ပြောဆိုထားပါတယ်။

မြန်မာပြည်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ဘာတွေပြုမူခဲ့တယ်ဆိုတာကို တကမ္ဘာလုံးကစောင့်ကြည့်နေပြီး စစ်တပ်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တွေကို ဖမ်းဆီးမိန့်တွေ နောက်ထပ်တင်သွင်းနိုင်ဖို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ သူကပြောဆိုထားပါတယ်။

ICC ရှေ့နေချုပ်ရဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချက်ကို ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ (SAC-M)၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (AI)၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံ စမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM)၊ Burma Campaign UK၊ မြန်မာရိုဟင်ဂျာအသင်း (BROUK) စတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ကြိုဆိုကြောင်း ကြေညာချက်တွေ ထုတ်ပြန်ထားကြပါတယ်။

အမ်းမြို့နယ်ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် “စောစောစီစီး အလံဖြူထောင် လက်နက်မချလျှင် ပျော်ရွှင်စရာနှစ်သစ် ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်”ဟု AA က အလံဖြူထောင်လက်နက်ချသူများ၏ ရုပ်သံနှင့်တကွ ထုတ်ပြန် သတိပေး (ရုပ်/သံ)

ရခိုင်ပြည် အမ်းမြို့နယ်တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိနေသော အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) တပ်ရင်းအနေဖြင့် အမြန်ဆုံး လက်နက်ချရန် အာရက္ခတပ်တော် AA က ဗီဒီယိုဖိုင်နှင့်တကွ ထုတ်ပြန် သတိပေးသည်။

ယနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် AA သည် အမ်း နပခ ပကတိ မြေပြင်အခြေအနေဟု ဆိုကာ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ ရာနှင့်ချီ လက်နက်ချ အလင်းဝင်၊ အလံဖြူထောင် မြင်ကွင်းကို ဗီဒီယိုနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

“စောစော အလံဖြူထောင်လျှင် စောစော အသက်ရှင်ကျန်ရစ်စေမယ်၊ မိသားစု ဆွေမျိုးတို့နှင့် စောစောတွေ့ဆုံရလိမ့်မယ်” ဟု အာရက္ခတပ်တော် AA က မြန်မာလိုရေးသားထားပြီး အင်္ဂလိပ်လိုအားဖြင့် No Early Surrender in White Flag , No Happy New Year “စောစောစီစီး အလံဖြူထောင် လက်နက်မချလျှင် ပျော်ရွှင်စရာနှစ်သစ် ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်”ဟု သတိပေးထားသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၆) ရက်နေ့ အမ်းမြို့နယ်၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) ၏ ပကတိ မြေပြင်အခြေအနေ

ပခုက္ကူမြို့ပေါ်တွင် တပ်မ ၁၀၁ မှ အိမ်စီးကားဖြင့် ထွက်လာသော စစ်ကောင်စီ တပ်သားများကို ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်မှု ၄ ဦးသေဆုံး(ရုပ်/သံ)

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့ပေါ်တွင် တပ်မ ၁၀၁ မှ အိမ်စီးကားဖြင့် ထွက်လာသော အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ တပ်သားများကို ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ရာ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း Shwe Nyar Myae PDF မှ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောဆိုသည်။

ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီခန့်တွင် ပခုက္ကူမြို့ တပ်မ ၁၀၁ မှ ထွက်လာသော စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅ ဦးလိုက်ပါလာသည့် အိမ်စီးကား ၁ စီးကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက သီတာလမ်းနှင့် မြို့ရှောင်လမ်းအနီးတွင် အနီးကပ် ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ယင်း ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်မှု အတွင်း အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၄ ဦးသေဆုံးပြီး ၁ ဦးပြင်းထန်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက လက်နက်များ ကောက်ယူနိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ကားမှာ အရှိန်လွန်ပြီး စစ်တပ်ဂိတ်အနီး ထိုးရပ်သွားကြောင့် ရဲဘော်များ ပြန်လည် ဆုတ်ခွာခဲ့ရကြောင်း သိရှိရသည်။

“ပခုက္ကူမြို့ပေါ်ထိ တက်ပစ်ခဲ့တာပါ။ လက်နက်တွေတော့ မရခဲ့ဘူး။ ကားကအရှိန်လွန်ပြီး ခွေးဂိတ်နား သွားရပ်လို့ ဂိတ်နားလေးမှာပဲ အနီးကပ် ပစ်တာဆိုတော့ သွားမကောက်ခဲ့ရဘူး။ ကားပေါ်ပါလာတဲ့ အကြမ်းဖက် စစ်ခွေး ၄ ကောင်သေတယ်။ ၁ ကောင်ကတော့ ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ သိရတယ်” ဟု Shwe Nyar Myae PDF မှ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောဆိုသည်။

တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ တပ်သားများ စီးနင်းလာသည့် အိမ်စီးကားကို ကရိန်းကားဖြင့် လာရောက်ဆွဲယူသွားပြီး စစ်ကောင်စီ တပ်သားများက ရမ်းသမ်း ပစ်ခတ်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေး ရဲဘော်များ အထိအခိုက်မရှိ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို မြိုင် ပကဖ တပ်ရင်း ၃ တပ်ခွဲ (၄) နှင့် Shwe Nyar Myae PDF တို့က ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

စစ်ခေါင်းဆောင်က အမောင်းသင်အတွက်သာအသုံးပြုနိုင်သည့် လေယာဉ် ၂ စင်းကို ၎င်း၏ စစ်သည်များ စမ်းသပ်တီထွင် ထုတ်လုပ်ထားသည်ဟုဆိုကာ တပ်တော်ဝင် ထုတ်ကြွား

စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က (၇၇)နှစ်မြောက် လေတပ်နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် တရုတ်ပညာရှင်များဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော အမောင်းသင်အတွက်သာ အသုံးပြုနိုင်သည့် လေယာဉ် နှစ်စင်းကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ထုတ်ကြွားပြသခဲ့ကြောင်း CDM အရာရှိများထံက သိရသည်။

မိတ္ထီလာတပ်နယ်ရှိ လေကြောင်းအတတ်သင် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ် (ရှမ်းတဲ)တွင် ယမန်နေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော အဆိုပါလေတပ်နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် စစ်ရေးအသုံးပြုတိုက်ခိုက် လေယာဉ်များကို ချန်လှပ်၍ MTX-1A နှင့် MTX-1B တို့ကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ယူ ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“အခုလေယာဉ်တွေကို မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားစွာ ကိုင်တွယ်အသုံးပြု ပျံသန်းပြီး တပ်မတော်ရဲ့ဂုဏ်ကို မြှင့်တင်သွားဖို့၊ စွမ်းရည်မြင့်မားတဲ့ ခေတ်မီတပ်မတော် (လေ)အဖြစ် အစဉ်ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ကြိုးစား အားထုတ် တည်ဆောက်သွားဖို့ တိုက်တွန်းမှာကြားလိုတယ်” ဟု စစ်ခေါင်ဆောင်က ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။

ထိုလေယာဉ်များသည် တပ်မတော် (လေ)မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်များကိုယ်တိုင် စမ်းသပ်တီထွင် ထုတ်လုပ် ထားသော ကင်းထောက် လေယာဉ် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး Reverse Engineering နည်းလမ်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာနှင့် အတွေ့အကြုံများရရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

“အဲဒါက အမောင်းသင်အတွက်ပဲ အဓိကအသုံးပြုနိုင်မယ်။ မျက်မြင်ကင်းထောက်ရုံလောက်ပဲရနိုင်မယ်။ သူ့မှာကင်းထောက် တဲ့ပစ္စည်း ဘာမှမတပ်ထားဘူး။ သူတို့က လေယာဉ်တွေ ထုတ်လုပ်နိုင်တယ် ဆိုပြီးတော့ ကြွားတာပေါ့” ဟု လေတပ် CDM တပ်ကြပ်ကြီးဇေယျက ပြောသည်။

အဆိုပါ MTX-1A နှင့် MTX-1B ကို တရုတ်ပညာရှင်များဖြင့် တပ်မတော်အကြီးစားစက်ရုံ (တကစ)၊ လေယာဉ်ထုတ်လုပ် ပြင်ဆင်ရေးဌာနချုပ် (မိတ္ထီလာ) နှစ်ခုပေါင်း၍ ထုတ်လုပ်တပ်ဆင်ခြင်းဖြစ်ပြီး အင်ဂျင်အပါအဝင် အချို့အရာများကို ပြည်ပမှ ဝယ်ယူရကြောင်း CDM အရာရှိများထံက သိရသည်။

“လေတပ်က ရှင်းရှင်းပြောရရင် လေယာဉ်တစ်စီးလုံးကို ထုတ်ဖို့ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်‌ခြေ အရမ်းနည်းပါတယ်။ ဒီလေယာဉ်က အမောင်းသင်တွေ၊ ယခင် PT 6 နဲ့ PC 9 လေယာဉ်ပုံစံတွေပါ။ MTX-1A က PT 6 ပုံစံဖြစ်ပြီး MTX-1B က PC 9 ပုံစံဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်” ဟု လေတပ် CDM ဒုအရာခံဗိုလ်တစ်ဦးကပြောသည်။

စစ်ကောင်စီသည် MTX-1A လေယာဉ်အား Cockpit Flight Display System ၊ Communication & Navigation System တို့ကို Design ထုတ်လုပ်၍ System Integration ပြုလုပ်တပ်ဆင်ကာ ၂၀၂၁ ခု နှစ် မတ် ၂၅ ရက်တွင် အောင်မြင်စွာ စမ်းသပ်ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို MTX-1A လေယာဉ်ထုတ်လုပ်မှု အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံ၍ MTX-1B လေယာဉ်အား Cockpit Display များ၊ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များနှင့် ကိုယ်ထည်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများဖြင့် ထပ်မံ ဆန်းသစ်တီထွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်တွင် MTX-1B ကို အောင်မြင်စွာ စမ်းသပ်ပျံသန်း နိုင်ခဲ့ကြောင်း ယနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ထုတ် စစ်ကောင်စီအာဘော် သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။