Category: News

ဂန္ထဝင်အနုပညာရှင် မြို့မငြိမ်း၏ လူချွန်လူကောင်း အပါအဝင် မြို့မမူပိုင်သီချင်းသီချင်းအချို့ ကို NDF (ခမောက်)ပါတီ အောင်နိုင်ရေးကမ်ပိန်းမှာ အသုံးပြုဖို့ လာခွင့်တောင်းရာမှာ မြို့မအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ လှခိုင်က ခွင့်ပြုပေးခဲ့တယ် လို့ ပြည်တွင်းသတင်းတခုမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

စစ်အုပ်စုရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မယ့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ (NDF) ခမောက်ပါတီ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ ထက်အောင်ကျော် နဲ့ မကြာသေးခင်ရက်ပိုင်းက မှ ပါတီဝင်ပြီး ဒုက္ကဋ္ဌဖြစ်လာတဲ့ NLD အမတ်ဟောင်း ဒေါ်စန္ဒါမင်းတို့ဟာ ဒီနေ့မနက် မန္တလေးမြို့ ၈၆ လမ်း မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအသင်းရုံးမှာ အသင်းတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ လာရောက်တွေ့ဆုံပြီး” လူချွန်လူကောင်း” သီချင်းကို မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးမှာ သုံးဖို့ လာရောက်ခွင့်တောင်းခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြည်တွင်းသတင်းတရပ်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာမြို့မငြိမ်း ရေးသားခဲ့တဲ့ လူချွန်လူကောင်း အပါအဝင် သီချင်းဟာ ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး လူငယ်လူရွယ်များ၏ စွမ်းပကားနဲ့ ခေတ်မီ တိုင်းပြည် ထူထောင်ရန်အတွေးအခေါ် ပါဝင်တဲ့ သီချင်းတပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။

မြို့မအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလှခိုင်က လာရောက်ခွင့်တောင်းတာကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း နဲ့ မြို့မအသင်းကြီး၏ ခွင့်ပြုချက်မယူပဲအသုံးပြုလျှင်လည်း ပြည်သူလူထု၏ စိတ်ခွန်အားမြင့်တက်‌ ‌စေသည့် အမျိူးသားရေး တေးဖြစ်သည့်အတွက် သုံးစွဲခွင့်ရှိပါကြောင်း အခြားအခမ်းအနားများတွင်လည်း အသုံးပြုနေပါကြောင်း သီးသန့်ခွင့်ပြုချက်‌ပေးခြင်း ပုံစံဖြစ်လျှင် ကန့်သတ်မှုမဖြစ်‌ စေလို၍ တေးသီချင်းအား အများနည်းတူအသုံးပြု၍ရပါတယ်ဟု ပြန်လည်‌‌ ပြောကြားခဲ့တယ် လို့ အဆိုပါတွေ့ဆုံပွဲကို သတင်းယူခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းသတင်းက ဆိုပါတယ်။

မြို့မတူရိယာအသင်းကို ၁၉၂၅ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အခု ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာတော့ နှစ် (၁၀၀) သက်တမ်းပြည့်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

စစ်အုပ်စုအာဏာသိမ်းပြီး လပိုင်းအကြာ မေလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကို ပထမဆုံးအဖြစ် မြို့မအဖွဲ့က သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့တာကြောင့် အသင်းကို ဝေဖန်မှု များစွာရှိခဲ့ပါတယ်။

မန္တလေးမြို့လူထုက ‌ဂုဏ်ယူလေးစားရတဲ့အသင်းကြီးဖြစ်ခဲ့တဲ့ မြို့မ တူရိယာအသင်းဟာ အသင်းရဲ့ရပ်တည်ချက်၊ အသင်းကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို သွေဖည်ကာ မြိုလူထုမျက်နှာကို မကြည့်ဘဲငွေနောက်လိုက်ပြီး တီးခတ်နေတယ်လို့ မန္တလေးမြို့ခံတွေကြား မှာဝေဖန်မှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

မြို့မအဖွဲ့ဝင်တချို့က ဒီလိုဖျော်ဖြေရတာဟာ ငွေကြောင့်မဟုတ်ဘဲ စစ်အုပ်စုရဲ့ ဖိအားကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သတင်းမီဒီယာတွေမှာ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အခုလည်း စစ်အုပ်စုက စီစဉ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီအတွက် တေးသီချင်း အသုံးပြုခွင့် ပေးလိုက်တာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

မြို့မအသင်းဥက္ကဌ ဒေါက်တာလှခိုင်အပါအဝင် အသင်းတာဝန်ရှိသူတွေကို အကြိမ်ကြိမ် ဆက်သွယ်မေးမြန်းနေပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့မရသေးပါဘူး။

ဓာတ်ပုံ_ရပ်ဝန်းသစ်

မန္တလေးမြို့ရှိ မြို့မအသင်းရုံးကို သွားရောက်ခဲ့ကြသည့် NDF ပါတီဝင်များ

‎ကျောက်ဖြူမြို့နယ် လိပ်ခမော်ကျေးရွာတွင် အခိုင်အမာတပ်စွဲထားသည့် စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ တပ်ဆုတ်ထွက်ပြေး
‎
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေပြီး AA ၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်များကြောင့် စစ်ကော်မရှင်တပ်များက တပ်စွဲထားသည့်နေရာ အချို့ကို လက်လွှတ်ကာ နောက် ဆုတ်ပေးနေရကြောင်း သိရသည်။
‎
‎လိပ်ခမော်ကျေးရွာတွင် တပ်စွဲပြီး ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် စစ်ကော်မရှင်တပ်ကို AA က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် ယမန်နေ့ ဩဂုတ် ၂၈ ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်ရာ စစ်ကော်မရှင်တပ်များက တပ်ဆုတ်ထွက်ပြေး ရကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းရင်းမြစ်များထံမှ သိရသည်။
‎
“တိုက်ပွဲက ပြန့်နေတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းက စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း နောက်ဆုတ်ခဲ့ရတယ်။ အခု လိပ်ခမော်ကပါ ထပ်ဆုတ်ပေးရတယ်” ဟု စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။
‎
ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လအတွင်း AA က လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် ပျားတဲ၊ သပြုတောင်၊ မလကျွန်းနှင့် လိပ်ခမော် ကျေးရွာများကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ပြန်လည်နေရာဝင်ယူခဲ့သည်။ AA သည် ‎ဩဂုတ်လ ၂၆ရက်မှစတင်ကာ တပ်စွဲနေရာများကို လက်မလွှတ်တော့ဘဲ တန်ပြန်တိုက်စစ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် စစ်ကော်မရှင်တပ်များ နောက်ဆုတ်ပေးနေရကြောင်း သိရသည်။
‎
‎စစ်ကြောင်း လေးကြောင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှာ ၃၂ ရဲတပ်ရင်းနှင့် သပြုတောင် အထိ ပြန်ဆုတ်ပေးခဲ့ရပြီးနောက် လိပ်ခမော်ကိုပါ လက်လွှတ်လိုက်ရပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
‎
‎မင်းတပ်တောင်ကိုထိုးစစ်ဆင်နေသည့် စစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့မှာလည်း ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခံနေရပြီး စစ်ကောင်စီအရာရှိပိုင်းများ AA စနိုက်ပါလက်ချက်ဖြင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှုများနေကြောင်း little rabbitထံမှ သိရသည်။
‎
ပုံစာ-စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ လိပ်ခမော်တွင် ဝင်ရောက်တပ်စွဲထားသည်ကို တွေ့ရစဉ်။

ကမ္ဘာကျော် ဂုတ်ထိပ်တံတား ပျက်စီးမှုကို ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း (UNESCO ) ထံ စာပို့ကာ အသိပေး အကြောင်းကြားထားကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့(IBHA) အတွင်းရေးမှူးက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်က ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ မန္တလေး – လားရှိုးရထားလမ်းပေါ်ရှိ ထိုတံတား မိုင်းခွဲ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၂၅ နှစ် သက်တမ်းရှိသည့် ဂုတ်ထိပ် ရထားတံတားကို TNLA နှင့် PDF တို့က ဖျက် ဆီးသည်ဟု စစ်အုပ်စုက စွပ်စွဲထားပြီး ထိုသို့မဟုတ်ကြောင်းလည်း TNLA ကငြင်းဆိုထားသည်။

“သဘာဝဘေးငလျင်ဖြစ်တုန်းကလည်း စာပို့ထားတာရှိပါတယ်။ တိုင်ကြားတယ်ဆိုတာထက် သတင်းအချက် အလက် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ တောင်းဆိုတာဖြစ်ပါတယ်” ဟု အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့(IBHA)၏ အတွင်းရေးမှူးကဆိုသည်။

ဂုတ်ထိပ်တံတားနှင့် တံတားအနီး သဘာဝဝန်းကျင်ကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၏ ကြားကာလအမွေအနှစ်စာရင်း – ၁ တွင် စက်မှုအမွေအနှစ်နှင့် သဘာဝအမွေအနှစ် အဖြစ် NUGက သတ်မှတ်ထားသည်။ အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာကြား ကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟို (NUG) က ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၂၀ ရက် ရက်စွဲဖြင့် ကြေညာထားခြင်းဖြစ်သည်။

“ပစ်မှတ်ဖြစ်နိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို ယခင်ကာလများတည်းက တွက်ချက်စုစည်းပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ဖို့အတွက်လည်း ကြေညာချက်တွေထွက်ရှိထားပါတယ်။ မြေပြင်မှာ ချက်ချင်းဆောင်ရွက်နိုင်တာကတော့ အမွေ အနှစ်ကာကွယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေသခံ PDF များနဲ့ ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန်၊ ရင်ဆိုင်ရန်များကို ဆွေးနွေးပို့ချပြီးဖြစ်ပါတယ်”ဟု NUG အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့(IBHA)၏ အတွင်းရေးမှူးက ပြောသည်။

ထို့အပြင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကာလတွင်လည်း မဖြစ်မနေ ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စများအတွက် နည်းပညာ၊ငွေကြေးနှင့် စွမ်းရည်များကို UNESCO ကိုလည်း တောင်းဆိုထားသလို အနာဂတ်ဦးဆောင်မည့် သူများကိုလည်း စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးအစီအစဉ်(capacity building plan)များ ကြိုတင်လုပ်ဆောင်နေဟု ၎င်းကဆိုသည်။

UNESCO အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်ကို အရေးယူနိုင်သည့် အခွင့်အာဏာမရှိသော်လည် အရေးယူမှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် သက်ဆိုင်ရာအစုအဖွဲ့များအား တိုက်တွန်းမှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့(IBHA)ကလည်း စစ်ကော်မ ရှင်တပ်သည် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးနေသည်ဟု ယနေ့ (သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ) ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ၂၀၂၂ ခုနစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၄ ခုနစ် ဩဂုတ် ၁၅ ရက် အတွင်း စစ်ကော်မ ရှင်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှု ၂၃၁ ကြိမ်တွင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်နှင့် သာသနိက အဆောက်အဦ ၂၃၁ ခု ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း NUG၏ မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။

၂၀၂၄ ဇွန်လကုန် အတွင်း ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ ခိုလိတ်ရထားလမ်းတံတား၊ မန်စံရေကျကြိုးတံတား၊ မန်ပွဲတံတား၊ စွတ်လန်းတံတား များအား စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဗုံးခွဲဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင် ပျူမြို့ဟောင်းရှိ ကျေးရွာများအား မီးရှို့ခြင်း၊ ပုဂံယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုများ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်ချက်ကဆိုသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ဇူလိုင်နှင့် ဩဂုတ်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ လင်းတလူကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်း၊ မန္တလေးတိုင်း ၊ စကားပင်ရွာဘုန်းကြီးကျောင်း၊ မွန်ပြည်နယ် ၊ ချမ်းမြေစုဘုန်းကြီးကျောင်းများကို ဗုံးကြဲခြင်း၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ရက်နေ့တွင်လည်း အမွေအနှစ်နယ်မြေ မြောက်ဦးဒေသကိုဗုံးကြဲခြင်း စသည့် စက်မှုအမွေအနှစ်၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များစွာကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ အမွေအနှစ်နယ်မြေရှိ လူအမြောက်အမြားကို သေဆုံးဒဏ်ရာရစေခြင်း များရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ ဖျက်ဆီးမှုများကို အရေးယူနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့(IBHA)၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် အသိပေးထားပြီး ညီနောင် မဟာမိတ်တို့၏ အမွေအနှစ်များအား ပူးပေါင်းကာကွယ်သွားမည်ဟုလည်း ကြေညာချက်တွင်ပါရှိသည်။