Category: News

  • ရန်ကုန်တွင် ၂ ပတ်အတွင်း လမ်းသွားလမ်းလာ ၂၉ ဦးကို စစ်အုပ်စု  ဖမ်းဆီး

    ရန်ကုန်တွင် ၂ ပတ်အတွင်း လမ်းသွားလမ်းလာ ၂၉ ဦးကို စစ်အုပ်စု ဖမ်းဆီး

    ရန်ကုန်တွင် ရက်သတ္တပတ်နှစ်ပတ်တာအတွင်း လမ်းသွားလမ်းလာ လူ ၂၉ ဦးကိုစစ်အုပ်စုကပေါ်ပေါ်တင်တင် ဖမ်းဆီးနေကြောင်း သိရသည်။

    လှိုင်သာယာ၊ ကျောက်တံတား၊ လှိုင်၊ သာကေတ၊ စမ်းချောင်း၊ တောင်ဥက္ကလာမြို့နယ်များရှိ လမ်းသွားလမ်းလာများအား ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးခြင်းများကို ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်မှစ၍ ၁၅ ရက်နေ့အထိ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ရန်ကုန်မြေပြင်ကင်းထောက်ကွန်ရက်အဖွဲ့(Rangoon Scout Network-RSN)မှတာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။

    ” ဒီတိုင်း လမ်းပေါ်သွားလာသူတွေ လမ်းဘေးထိုင်နေသူတွေကို ဘီယာ အရက်ပါတယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး ဆွဲသွားတွေ တွေ့ရပါတယ်။ ဘာအကြောင်းပြချက်မှ မပေးဘဲ ဗြောင်ဆွဲသွားတာတွေလည်း ရှိတယ်ဗျ။ စုစုပေါင်း ၂၉ ယောက် သိရပါတယ်။ စစ်မှုထမ်းထဲ ပို့ခံရကြောင်း သိရတာက ငါးယောက်ပါ ။ကျန်တာတော့ အကျိုးအကြောင်း မသိရသေးပါဘူး” ဟု၎င်းကပြောသည်။

    ရန်ကုန်တွင် စစ်အုပ်စုက ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် လမ်းသွားလမ်းလာ လူငယ်၊ လူရွယ်များသာမက နေအိမ်တွင် ဧည့်စာရင်းဖြင့်နေထိုင်သည့် အမျိုးသားများကိုလည်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်း နှင့် ဖမ်းဆီးမှုများရှိနေကြောင်းဒေသခံများထံက သိရသည်။

    ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက် ည ၈ နာရီတွင် သာကေတမြို့နယ်က အမှတ်( ၄) မြောက်နှင့် တောင်ရပ်ကွက်တဝိုက်တွင် တပြိုင်နက်တည်း လူ၁၀ဦး ဖမ်းဆီးထားကြောင်း RSN က ယမန်နေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

    အဆိုပါရပ်ကွက် နှစ်ခုကြားရှိ သုမနလမ်းပေါ်ရှိ လူ နှစ်ဦး၊ အမှတ်(၄ )မြောက်ဘက်ရပ်ကွက်၊ မြို့မ (၁၄) လမ်းထိပ်ရှိ ဘေးတွဲမောင်းသူ သုံး ဦး နှင့် မြကန်သာသောက်ရေကန်အနီးရှိ လူ ငါးဦး တို့ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

    တချိန်တည်းမှာပင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် အမှတ်( ၃) ရပ်ကွက်၊ တာဝတိံသာလမ်းတွင် စစ်အုပ်စုတပ်သားများ၊ ရေတပ်တပ်ဖွဲ့များက ဧည့်စာရင်းဝင်ရောက်စစ်ဆေးရာမှာ အမျိုးသားရှိသည့် နေအိမ်များကို ရွေးစစ်သွားပြီး “ စစ်မှုမထမ်းသေးဘူးလား “ ဆိုသည့် မေးခွန်းဖြင့်ခြိမ်းခြောက်သွားကြောင်း ပုဇွန်တောင်ကင်းထောက်အဖွဲ့ (PAZUNDAUNG Tsp Scout) ကလည်း ယမန်နေ့က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

    တောင်ဥက္ကလာမြို့နယ်၊ အမှတ်(၅) ရပ်ကွက်ရုံးအတွင်း လူငယ် နှစ်ဦးကိုလည်း ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်က ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ခမရ (၄၃၅)နှင့်(၄၃၆)တပ်သို့ စစ်မှုထမ်းအတွက် ပို့ဆောင်လိုက်ကြောင်း သိရသည်။

    “ကိုယ်တွေနားမှာ အမြဲလူဆွဲတာ ကြားနေတော့ ည ၈ နာရီ နောက်ပိုင်းဆို လမ်းမှာခွေးတကောင်တောင်မရှိတော့ဘူး ။ဧည့်စာရင်းဝင်စစ်ရင်းလည်း ဖမ်းဆီးသွားတာရှိတယ်။စစ်ဘေးရှောင်တွေဆို အမြဲအရစ်ခံရ၊ ခြိမ်းခြောက်ခံရနဲ့ နေရတာ မလုံမခြုံဖြစ်နေတယ်”ဟုတောင်ဥက္ကလာတွင်နေထိုင်သူတဦးက မဇ္ဈိမသို့ပြောသည်။

    ရွေးကောက်ပွဲ(ပထမပိုင်း)စတင်သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင်စစ်အုပ်စုက ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးမှုများလုပ် ဆောင်ခြင်းအရှိန်လျော့သွားသော်လည်း ယခုနှစ် ၂၀၂၆၊ ဇန်နဝါရီလကစပြီးခပ်စိပ်စိပ်ပြန်လည်ဖမ်းဆီးနေခြင်းဟု Rangoon Scout Network မှတာဝန်ရှိသူကဆိုသည်။

    “အရက်ဆိုင်၊ဘီယာဆိုင် အရောင်းဆိုင်တွေနားမှာ ညတိုင်းချောင်းနေကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲ့ဆိုင်တွေကနေဝယ်ပြီး ထွက်လာတဲ့သူတွေကို နောက်ကလိုက်ဆွဲတာ ခဏခဏပါပဲဗျ။ အဲ့ဒါပါသတိထားကြဖို့ မှာချင်ပါတယ်။ ကျန်တာတော့ လူပြတ်တဲ့နေရာတွေ ညမှောင်ချိန်တွေဆို တယောက်စ နှစ်ယောက်စ သွားလာတာတွေ မလုပ်ဖို့ ပြောချင်ပါတယ်”ဟု၎င်းကအကြံပြုသည်။

    ရွေးကောက်ပွဲနောက်ဆုံးအပိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြို့နယ်အချို့ကဧည့်စာရင်းဖြင့်နေထိုင်သူများကို မဲမပျက်မကွက်လာပေးရန် စဉ်ဆက်မပြတ် ဖိအားပေးခြိမ်းခြောက်ခြင်းများရှိကြောင်း ရန်ကုန်မြို့ခံများ၏ အဆိုအရသိရသည်။

    ရန်ကုန်မြို့တွင် စစ်အုပ်စုနှင့် ၎င်းတို့လက်အောက်ခံအဖွဲ့များက နေ့စဉ်ဖမ်းဆီးမှုများ အရှိန်မြင့်တင်နေခြင်း၊ ဧည့်စာရင်းများ ခပ်စိပ်စိပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ မဲစာရင်းကောက်ခံခြင်း၊ မဲပေးရန်ဖိအားပေးခြင်းများကြောင့် ဒေသခံများမှာ စိတ်မလုံခြုံမှုဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။

  • အမေရိကန်က ပေးမယ့် ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်းက ဘယ်သူ့လက်ထဲ ရောက်မှာလဲ

    အမေရိကန်က ပေးမယ့် ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်းက ဘယ်သူ့လက်ထဲ ရောက်မှာလဲ

    မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက် မဟုတ်သော အကူအညီအတွက် ဒေါ်လာ ၂၅ သန်း၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖော်ဆောင်ရေး ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းနှင့် CDM စစ်သည်များအတွက်​ ဒေါ်လာ ၁ သန်းခွဲ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်း ပေးရန် အမေရိကန်လွှတ်တော်က ဥပဒေအတည်ပြု

    မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်မဟုတ်သော အကူအညီများအတွက် ဒေါ်လာ ၂၅ သန်း၊ အုပ် ချုပ်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖော်ဆောင်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းနှင့် CDM စစ်သည်များနှင့်အရာရှိများအတွက်​ ဒေါ်လာ ၁ သန်းခွဲ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်း ပေးရန် အမေရိကန်လွှတ်တော်က ဥပဒေအတည်ပြုလိုက်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်က H.R. 7006 ခေါ် ဘဏ္ဍာ ရေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အထွေထွေအစိုးရနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆက်စပ်အစီအစဉ်များဆိုင်ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘဏ္ဍာရေး ခွဲဝေချထားမှု ဥပဒေ ကို ထောက်ခံမဲ ၃၄၁ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၇၉ မဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။

    ယင်းဥပဒေထဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကူအညီအဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အမေရိကန်က ပေးမည့် ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အကူအညီပေးရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၅ သန်း ပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖော်ဆောင်ရေးအတွက် အထူးသဖြင့် ဒေသန္တရနှင့် ပြည်နယ်အဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖော်ဆောင်ရေး အစီအစဉ်များအတွက် ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း ပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ယင်းအပြင် စစ်တပ်က ကျူးလွန်သော ရာဇ၀တ်မှုများ တားဆီးရေးနှင့် သက် သေခံချက် ထိန်းသိမ်းရေးအဖြစ် လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကို တားဆီးရန်နှင့် အထောက်အထားများ မှတ်တမ်းတင် စုဆောင်းရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၇ သန်း ထောက်ပံ့မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အလားတူ ရိုဟင်ဂျာများအတွက် တရားမျှတမှု ဖော်ဆောင်ရေးအဖြစ် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် တရားမျှတမှုနှင့် တာဝန် ခံမှုရှိစေရေး အစီအစဉ်များအတွက် ဒေါ်လာ ၁ သန်း ပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများအတွက် လက်နက်မဟုတ်သော အကူအညီများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ “လက်နက်မဟုတ်သော အကူအညီများ” (Non-lethal assistance) အတွက် ဒေါ်လာ ၂၅ သန်းပေးအပ်မည်ဖြစ်သည်။

    ထို့အတူ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီရေးအဖြစ် လက်ရှိနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများအား ထောက်ပံ့ကူညီရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၅ သန်း၊ CDM တပ်မတော်သားများ (သို့မဟုတ်) စစ်တပ်မှ စွန့်ခွာလာသူများ (Deserter) ကို အကူအညီပေးရေးအဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၅ သန်းပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    (ဦးဂျိမ်းစ်ရွှေနဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်)

    အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်ကနေ ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်း (အနည်းဆုံး) ပေးဖို့ အဆိုတင်သွင်းထားလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီငွေတွေက စာရွက်ပေါ်မှာပဲ ရှိနေဦးမှာလား၊ မြေပြင်က တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့ ပြည်သူတွေဆီ တကယ်ရောက်ဖို့ ဘာတွေလိုအပ်မလဲ၊ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်လွှတ်တော်အတွင်း စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုတွေမှာ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်နေတဲ့ Los Angeles Myanmar Movement ရဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးမှူး၊ ဦးဂျိမ်းစ်ရွှေ ကို မဇ္ဈိမသတင်းထောက် မောင်ခက်နွေက သီးသန့်ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားပါတယ်။

  • ကံတလူ တိုးဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ၀င်ရောက် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်

    ကံတလူ တိုးဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ၀င်ရောက် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်

    စစ်ကိုင်းမြို့အထွက် ကံတလူ တိုးဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ၀င်ရောက် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်

    စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့အထွက် ကံတလူ တိုးဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က ၀င်ရောက် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ SAGAING PDF တပ်ဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

    ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက် ညပိုင်းလောက်မှာ စစ်ကိုင်းမြို့ အထွက် မုံရွာ-မန္တလေးကားလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်သားတွေ တပ်စွဲထားတဲ့ ကံတလူ တိုးဂိတ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

    အခုလို ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ချိန် အထိနာသွားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်သားတွေဟာ စစ်ကိုင်းမြို့ ဖက်ကို ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးသွားတဲ့အတွက် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက တပ်စွဲထားတဲ့ အဆောက်အဦးတွေကို ဗုံးခွဲဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုကို SAGAING PDF (စစ်ကိုင်းစစ်ကြောင်း)၊ လင်းယုန်ညီနောင်ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ပကဖ တို့ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတာ လို့သိရပါတယ်။

    အဲ့ဒီတိုက်ပွဲမှာ SAGAING PDF က စစ်သည် ရဲမေ တွေပါ၀င် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

    SAGAING PDF အနေနဲ့ Operation-677က်ို စတင်ဖော်ဆောင်နေပြီး မိုးကုတ်-မိုးမိတ်ဒေသမှာလည်း အမျိုးသားညီ‌ညွှတ်ရေးအစိုးရ၊ကာကွယ်ရေး၀န်ကြီးဌာန လက်အောက်ခံ တပ်တွေနဲ့အတူ ပူးတွဲတိုက်ပွဲ၀င်နေ‌တယ်လို့ သိရပါတယ်။

  • မြဝတီမြို့တဘက်ကမ်း မဲဆောက်မှာ ဖမ်းဆီးမှုတွေ စပြီ

    မြဝတီမြို့တဘက်ကမ်း မဲဆောက်မှာ ဖမ်းဆီးမှုတွေ စပြီ

    မြဝတီမြို့တဘက်ကမ်း မဲဆောက်မြို့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘဲ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိုင်းဌာနဆိုင်ရာတွေ ပူးပေါင်းပြီး ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်မှ စတင်ဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ တာ့ခ်ခရိုင်လဝက သတင်းမှာ ရေးသားထားပါတယ်။

    ထိုင်းအစိုးရက တားမြစ်ထားတဲ့ ဈေးဆိုင်၊ အလှပြင်ဆိုင်၊ မုန့်ဆိုင်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆိုင် စတဲ့လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို ဖမ်းဆီးနေတာဖြစ်ပြီး ဥပဒေအတိုင်း အရေးယူသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။

  • စစ်အုပ်စု ရုံးတွင်းစာကြောင့် မန္တလေးမြို့စွန်က မြေတွေ ရက်ပိုင်းအတွင်း ကျပ်သိန်းရာချီ စျေးခုန်တက်

    စစ်အုပ်စု ရုံးတွင်းစာကြောင့် မန္တလေးမြို့စွန်က မြေတွေ ရက်ပိုင်းအတွင်း ကျပ်သိန်းရာချီ စျေးခုန်တက်

    မန္တလေးမြို့၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ထဲရှိ နန်းဦးလွင်၊ ဘူးကုန်းနဲ့ ကန်ကောက်ရွာတွေဘက်မှာ ရွာမြေတိုးချဲ့ဖို့ စီစဉ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုရဲ့ ဌာနတွင်း ညွှန်ကြားစာ ပေါက်ကြားလာပြီးနောက် အဲ့ဒီ နေရာတွေရှိ အကွက်ရိုက်ရောင်းချတဲ့ လယ်ယာမြေတွေ ရက်ပိုင်းအတွင်း ကျပ်သိန်းရာချီ စျေးခုန်တက်ကာ အရောင်းအဝယ်လည်း ပိုသွက်လာတယ်လို့ မန္တလေးမြို့ခံ အိမ်၊ခြံ၊မြေ အကျိုးဆောင်တွေက ပြောပါတယ်။

    မန္တလေးမြို့အရှေ့ဘက်မှာ ရှိတဲ့ နန်းဦးလွင်၊ ဘူးကုန်းနဲ့ ကန်ကောက်ရွာတို့ကို မူလ ရွာမြေ ၉၁ ဧက ကနေ နောက်ထပ် မြေဧက ၄၈၀ ကျော်ကို ရွာမြေဧရိယာ တိုးချဲ့ဖို့အတွက် ဆည်တာတမံ‌တွေရဲ့ နယ်နိမိတ် ဧရိယာ၊ ဆည်ရေသောက်ဧရိယာ၊ ရေဆင်းဧရိယာ၊ ရေဝပ်ဧရိယာတွေအတွင်း ကျရောက်ခြင်း ရှိ၊မရှိ စိစစ်ပေးဖို့ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုရဲ့ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကနေ ဆည်မြောင်းနှင့် ရေအသုံးချမှု စီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာနကို ပေးပို့ခဲ့တဲ့ ရုံးစာတစ်စောင် ယခုရက်ပိုင်း လူမူကွန်ယက်မှာ ပြန့်နှံ့နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အဲ့ဒီ ရုံးစာ ပြန့်လာပြီးနောက် အထက်ပါအတိုင်း မန္တလေးနဲ့ ပုသိမ်ကြီးမြို့ကြား၊ နန်းဦးလွင်၊ ဘူးကုန်းနဲ့ ကန်ကောက်ရွာတွေဘက်ရှိ လယ်ယာမြေအကွက်ရိုက်ရောင်းတဲ့ မြေတွေ ဈေးခုန်တက်လာတာဖြစ်ပြီး အရောင်းအဝယ် ပိုဖြစ်လာတာလို့ မန္တလေးမြို့ခံ ဝါရင့်အိမ်ခြံမြေ အကျိုးဆောင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    “အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပျံ့နေတဲ့ ရွာမြေတိုးချဲ့ဖို့ စာက အတုလား၊ အစစ်လားဆိုတာတော့ မသိဘူး၊ အဲဒီ စာကြောင့်ပဲ ဈေးတွေတက်လာတာ၊ နေရာအလိုက် အနိမ့်ဆုံးနေရာက (ကျပ်သိန်း) ရာပိုင်းလောက်တော့ နည်းနည်း ခုန်သွားတယ် ကြားရတယ်၊ အရောင်းအဝယ် လိုက်လာတယ်လို့ သိရတယ်၊ အခု လိုက်ဝယ်နေတဲ့ သူ‌တွေကလည်း ငွေကို မြေထဲကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့နဲ့ ဈေးကစားဖို့ ဝယ်တဲ့သူ များပါတယ်။ ဘာပဲပြောပြော သတိထား စေချင်တယ်၊ မြို့အတွင်းပိုင်း မတတ်နိုင်တော့လို့ ရွာတွေဘက် မြေလိုက်ဝယ်ပြီး နေရတဲ့သူတွေအဖို့‌တော့ တက်ဈေးက အခက်အခဲဖြစ်‌စေပြီပေါ့”

    လက်ရှိ ပေါက်စျေးအရ ပုသိမ်ကြီးနယ်၊ နန်းဦးလွင်ဘက်မှာ ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ လောက်နဲ့ မြေဝယ်လို့ မရတော့ဘဲ ပေ ၂၀×ပေ ၄၀ မြေကွက် တစ်ကွက်ကိုပင် အနိမ့်ဆုံးစျေး ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ အထက် ပေါက်ဈေးရှိတယ်လို့ အိမ်ခြံမြေ အကျိုးဆောင်တွေက ပြောပါတယ်။

    နန်းဦးလွင်၊ ဘူးကုန်းနဲ့ ကန်ကောက်ရွာတွေ အပါအဝင် မန္တလေးမြို့အနီးက ရွာတွေဘက်မှာ လယ်မြေ‌တွေကို အကွက်ရိုက် ရောင်းချနေကြတာ ကာလကြာမြင့်ပြီ ဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်အုပ်စုက မကြာခဏ ဖျက်ဆီးတာ၊ ဖြိုဖျက်တာတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

    စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလထဲမှာ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ နန်းဦးလွင်အုပ်စုထဲက နန်းဦးလွင်၊ ကန်ကောက်၊ ကုန်းတန်း၊ တဲကုန်းနဲ့ ကျွဲရေကုန်း စတဲ့ ကျေးရွာတွေက ထောင်နဲ့ချီတဲ့ နေအိမ်တွေကို ဓါတ်အားလိုင်းနဲ့ မလွတ်လို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြဖျက်နဲ့ စစ်အုပ်စုက ဘူဒိုဇာတွေနဲ့ ထိုးကော် ဖျက်ဆီးခဲ့ပါသေးတယ်။

    အခု အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပျံ့နေတဲ့ ရုံးစာရွက်ဟာ ရွာမြေတိုးချဲ့ဖို့ အခြေခံ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် အဆင့်တွေသာ ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံဖို့ ငွေရင်းရတာ ဖြစ်တာမို့ အိမ်၊ခြံ၊မြေသမား မဟုတ်ရင် သာမန်လူတွေအဖို့ နားလည်သူနဲ့ သေချာစဉ်းစားတိုင်ပင်ကာ ဝယ်ယူစေချင်တယ်လို့ အိမ်ခြံမြေ အရောင်းအဝယ် လုပ်ကိုင်သူ ကိုလေးလွင်(အမည်လွှဲ)က အကြံပြုပါတယ်။

    “ရှေ့မှာလည်း ဓါတ်အားလိုင်း မလွတ်လို့ ဆိုပြီး ဖျက်တာမျိုး ရှိခဲ့ဖူးတော့ သတိထားစေချင်တယ်၊ စစ်အုပ်စုနဲ့ ခရိုနီတွေ အားရအောင် ဝယ်ပြီးပြီဆိုမှ ဒါမျိုးက သိရတာမျိုးပါ၊ ပြည်ထဲရေးက တရားဝင် အတည်ပြုစာ မဟုတ်သေးဘူး၊ အခုဟာက ရွာ‌မြေတိုးချဲ့ဖို့ မြို့နယ်က ထွက်လာတဲ့ ဆည်‌မြောင်းမြေ စိစစ်‌ပေးဖို့ ရုံးစာမျိုးလေ၊ ပြန် ပယ်ဖျက်တာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ ဝယ်ရမှာမျိုးဆို အရမ်းကြီး မစွန့်စားစေချင်ဘူး၊ နားလည်သူနဲ့ သေချာတိုင်ပင် ဝယ်စေချင်တယ်”

    လူမူကွန်ယက်မှာ ပြန့်နှံ့နေတဲ့ စစ်အုပ်စု ရုံးတွင်းစာမှာ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက် ရက်စွဲနဲ့ဖြစ်ပြီး ပုသိမ်ကြီးနယ် ထွေအုပ်ရုံးတံဆိပ် ပါဝင်ကာ အဓိကအားဖြင့် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ နန်းဦးလွင် ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းရှိ နန်းဦးလွင်၊ တူးကုန်း(ဘူးကုန်း)နှင့် ကံကောက်ရွာဟောင်း (ကန်ကောက်)တို့ကို မူလရွာမြေ နယ်နိမိတ်ကို ထပ်မံတိုးချဲ့မယ့် ကျေးရွာများအဖြစ် မြို့/ရပ်ကွက်/ ကျေးရွာအုပ်စု/ ကျေးရွာ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ လုပ်ဆောင်ဖို့ ဆည်မြောင်းဌာန မြေဧရိယာ ပါမပါကို စိစစ်ပေးဖို့ ထွေအုပ်ကနေ ဆည်မြောင်းဌာနကို ညွှန်ကြားထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    နန်းဦးလွင်ကျေးရွာကို မူလရွာမြေဧရိယာ ၃၀ ဧက ကနေ ထပ်မံ တိုးချဲ့ဖို့ လိုအပ်တဲ့ မြေဧရိယာ ၁၂၂ ဧက၊ တူးကုန်းကျေးရွာ (ဘူးကုန်း)ကို မူလ ရွာမြေဧရိယာ ၂၇ ဧကက‌နေ ထပ်မံ တိုးချဲ့ဖို့ လိုအပ်တဲ့ မြေဧရိယာ ၁၂၇ ဧကနဲ့ ကံကောက် ရွာဟောင်း (ကန်ကောက်) မူလရွာမြေ ဧရိယာ ၃၄ ဧက ကနေ ထပ်မံ တိုးချဲ့ဖို့ လိုအပ်တဲ့ မြေ ဧရိယာ ၂၃၆ ဧက၊ စုစုပေါင်း မူလရွာမြေဧရိယာ ၉၁ ဧက ကနေ ထပ်မံတိုးချဲ့ဖို့ လိုအပ်တဲ့ စုစုပေါင်း မြေဧရိယာ ၄၈၅ ဧက အတွက် မြို့နယ်ဆည်မြောင်းနှင့် ရေအသုံးချမှု စီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာနက ထိန်းသိမ်းတဲ့ ဆည်တာတမံတွေရဲ့ ဆည်နယ်နိမိတ်ဧရိယာ၊ ဆည်ရေသောက်ဧရိယာ၊ ရေဆင်း ဧရိယာ၊ ရေဝပ်ဧရိယာတွေ အတွင်း ကျရောက်ခြင်း ရှိ၊မရှိ စိစစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၉ရက်မှာ ပြန်လည် တင်ပြဖို့ အကြောင်းကြားပါတယ်လို့ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

    စစ်အာဏာမသိမ်းခင်က မန္တလေးမြို့ပေါ် ငါးမြို့နယ်ဖြစ်တဲ့ အောင်မြေသာစံ၊ ချမ်းအေးသာစံ၊ မဟာအောင်မြေ၊ ချမ်းမြသာစည်နဲ့ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်နဲ့ အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ စုစုပေါင်း ခုနှစ်မြို့နယ်ကို မန္တလေးခရိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး လူဦးရေ ၁၅ သိန်းဝန်းကျင် နေထိုင်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာတော့ စစ်အုပ်စုက ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်တွေ သတ်မှတ်ရာမှာ ပိုမို အသာစီးရနိုင်ဖို့ အဲ့ဒီ မန္တလေးခရိုင် ခုနှစ်မြို့နယ်ကို ခရိုင်နှစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည် ခွဲခြားခဲ့ပါတယ်။

    ပြီးခဲ့တဲ့ အစိုးရအဆက်ဆက် မြို့၊ရွာတွေမှာ နေထိုင်သူ လူဦးရေ ပိုမိုများပြားလာတာနဲ့အမျှ ရွာမြေဧရိယာ ချဲ့ထွင်တာ၊ မြို့နယ်နမိတ် တိုးချဲ့တာတွေ လုပ်လေ့ရှိပြီး စစ်အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၂၀ ခုနှစ်ကလည်း မန္တလေးမြို့၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် ဇီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စုနဲ့ ရေလောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ မြေဧရိယာ ၈၀၀ ဧကကို ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် (ဋ)ရပ်ကွက်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသေးတယ်။

    စစ်အုပ်စုရဲ့ ရုံးတွင်းစာနဲ့ မန္တလေးမြို့အစွန် ကန်ကောက်နဲ့ နန်းဦးလွင်ရွာ/Photo – CJ