လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့သည့် စစ်တပ်သည် ယခုအခါ အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချသည် အထိရဲတင်းလာခဲ့ကြောင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)တွင် ရိုဟင်ဂျာ အရေးစတင်ကြားနားသည့်နေ့တွင် ဂမ်ဘီယာတရားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဒါဂျဲလိုးက ပြောကြားလိုက်သည်။

မြန်မာစစ်တပ်သည် ရိုဟင်ဂျာလူနည်းစုအသိုက်အဝန်းကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ် ထားခဲ့ကြောင်း ဂမ်ဘီယာတရားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဒါဂျဲလိုးက တနင်္လာနေ့တွင် စတင်သည့် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာကြားနာပွဲတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ယခုအမှုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည်လည်း အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းကို ခံထားရပြီး လွတ်လပ်ခွင့်ဆုံးရှုံးနေကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားစဉ်က စစ်တပ်ကို ကွပ်ကဲခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယခုအခါစစ်ကော်မရှင်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အာဏာသိမ်းထားပြီး၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ရက်စက်ကြမ်း ကြုတ်မှုများသည် နိုင်ငံအနှံ့ပျံ့နှံ့လျက်ရှိပြီး တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံအပေါ် သက်ရောက်နေကြောင်း လည်း ၎င်းက ဆိုခဲ့သည်။

“တကယ့်ကို ဝမ်းနည်းကြေကွဲစရာကောင်းတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်ရနေတဲ့ သံသရာဆိုးကြီးထဲမှာ ရုန်းမထွက်နိုင်အောင် ပိတ်မိနေတာပါပဲ။ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေအတွက် ဒီနေ့အထိ ဘယ်သူ့ကိုမှ တာဝန်ရှိကြောင်း ဖော်ထုတ်အရေးယူတာမျိုး မရှိသေးပါဘူး။” ဟု ဂမ်ဘီယာတရားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဒါဂျဲလိုးက ပြောကြား ခဲ့သည်။

‘ဒါက နိုင်ငံတကာဥပဒေရဲ့ သဘောတရားရေးရာ ကိစ္စရပ်သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်ရှိနေတဲ့ လူသားတွေ၊ တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုတစ်စုအကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာတွေက ဖျက်ဆီးပစ်ဖို့အတွက် ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရတာပါ’ ဟု ဂျဲလိုးက တရားသူကြီးများကို ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်စဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီး ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ပါ အချက်များကို မြန်မာနိုင်ငံက ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဂမ်ဘီယာက ယင်းအမှုကို တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် ရိုဟင်ဂျာ ၁ ဒသမ ၁၇ သန်းခန့်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကော့ဘဇားရှိ ဧက ၈,၀၀၀ ကျော် ကျယ်ဝန်းသည့် ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း နေထိုင်နေကြရသည်။

အမှု၏ နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်ပေါ်ရန် လပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်ပါ သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ) တွင် ၎င်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အတင်းအကျပ် အကောင်အထည် ဖော်ရန် လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိသော်လည်း၊ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ အနိုင်ရရှိသည့် စီရင်ချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အပေါ် နိုင်ငံရေးအရ ဖိအားများ ပိုမိုသက်ရောက်စေနိုင်သည်။

အနောက်အာဖရိကရှိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံအချင်းချင်းကြား အငြင်းပွားမှုများကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ) သို့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ယင်းအမှုကို တင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာတွေကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်တယ်လို့ဆိုပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာကို စွပ်စွဲခဲ့တဲ့အမှုအတွက် တရားရုံးကြားနာမှုကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သယ်ဟိတ်မြို့မှာ ဒီနေ့ ကြားနာနေပါတယ်။

ဒါဟာ အမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး အများသူငါရှေ့ ပထမဆုံး ကြားနာမှုဖြစ်လာပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်တယ်ဆိုတဲ့ ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို မြန်မာဘက်က ငြင်းပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာတရားရေးဝန်ကြီး ဂျော်ဒါ ဂျာလိုကတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ ဖျက်ဆီးခံရဖို့ ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ကြရတယ်လို့ တရားခွင်မှာ ဒီနေ့ ပြောသွားပါတယ်။

ဒီတရားခွင်ကြားနာမှုအတွက် ကိုယ်စားပြုဖို့ဆိုပြီး မြန်မာစစ်ကော်မရှင်က ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နဲ့ တရားရေးဝန်ကြီး ဒေါ် သီတာဦးတို့အဖွဲ့ကို စေလွှတ်ထားပါတယ်။

မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်တာတွေကို ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲမြို့က စစ်ကော်မရှင်သံရုံးကလည်း လုပ်ဆောင်ပေးနေတယ်လို့ ဦးကိုကိုလှိုင်က အစောပိုင်းမှာ ပြောပါတယ်။

ICJ က မြန်မာအမှု ဓာတ်ပုံစုစည်းချက်