ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) တွင် ပါဝင်သည့် မြန်မာ- တရုတ်နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့် သီပေါမြို့တို့တွင် စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာပြီးနောက် တအာင်းတပ် (TNLA) နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု စွပ်စွဲဖမ်းဆီးခံထားရသူ ငါးဦးထက်မနည်းသည် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်နှင့် နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်များ ချမှတ်ခံရသည်ဟု ဒေသခံများထံက သိရသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဒုတိယပိုင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကျောက်မဲနှင့်သီပေါမြို့တို့ကို TNLA က သိမ်း ပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်တပ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင် NLD လွှတ်တော်အမတ်လောင်း ဦးလှမိုး၊ အမှတ် (၆) ရပ်ကွက်ရှိ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် အမျိုးသား အပါအဝင် အရပ်သား ငါးဦးထက်မနည်းကို TNLA နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ဆိုကာ အောက်တိုဘာလအတွင်း ဖမ်းဆီးထားသည်။

ဖမ်းဆီးထားသူများအနက် ဦးလှမိုးအား ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ထောင် နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခဲ့သည်ဟု ကျောက်မဲမြို့ခံများထံက သိရသည်။

“ထောင်ချခံရတာ သိရတာ မကြာသေးဘူး။ ကိုလှမိုးကို ထောင် အနှစ် ၂၀ ချလိုက်တယ်။ နောက် တစ်ယောက်လည်း ထောင်ချခံရတယ်လို့ သိရတယ်။ ဘယ်လောက် ချလိုက်တယ်ဆိုတာတော့ မသိရဘူး” ဟု ကျောက်မဲမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

ဦးလှမိုးသည် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်၊ ကျောက်မဲမြို့ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (NLD) ကိုယ်စားပြုပြီး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်မရခဲ့ဘဲ “ကျားခေါင်းပါတီ” ဟု လူသိများသည့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ကိုယ်စားလှယ်၏နောက်မှ ဒုတိယအများဆုံး မဲရခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းချိန်တွင် စစ်တပ်က ဦးလှမိုးကို ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင် မြင်ခဲ့ကြောင်း၊ နောက်ပိုင်း စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးမည့်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့ကြောင်း ယင်းအခြေအနေကို သိရှိသူ တစ်ဦးကလည်း ဆိုသည်။ ကျောက်မဲမြို့အား စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းချိန်တွင် ဦးလှမိုးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ လူအဖမ်းအဆီးများအပြင် One Love ဟိုတယ်နှင့် နေအိမ် ၁၀ လုံးနီးပါး ချိပ်ပိတ်ခံရသည်ဟု မြို့ခံများက ဆိုကြသည်။

လက်ရှိတွင် မြို့တွင်း ဝင်ထွက်သွားလာသည့် တအာင်းလူမျိုးများအား မြို့အဝင်ဂိတ်များ၌ စစ်တပ်က တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးလေ့ရှိသည်ဟုလည်း သိရသည်။

ကျောက်မဲမြို့နှင့် မိုင် ၂၀ ကျော် ကွာဝေးသည့် သီပေါမြို့တွင်လည်း စစ်တပ် ပြန်ဝင်လာပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်း TNLA အုပ်ချုပ်စဉ်က အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူများနှင့် ထောက်ပို့လုပ်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသူ လေးဦးထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရသည်။

အဆိုပါ ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲမှ တောင်မြို့ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် ကိုထွေးငယ်ဆိုသူ စစ်မှုထမ်းဟောင်း အမျိုးသားတစ်ဦးကို ထောင်ဒဏ် တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်လိုက်သည်ဟု ဖြစ်စဉ်အခြေအနေ သိရှိသူ သီပေါမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ကမှ သိရတာ။ ကိုထွေးငယ်က ထောင်ဒဏ် တစ်သက် ချခံရတယ်။ သူက စစ်တပ်က အငြိမ်းစား ယူထားတာ။ ပလောင်အဖွဲ့တွေ ဝင်လာတော့ သူတို့နဲ့ ဆက်ဆံရတာတွေ ရှိတယ် ထင်တယ်။ အဲဒါကို ချလိုက်တာ” ဟု အထက်ပါသီပေါမြို့ခံက ဆိုသည်။

ကိုထွေးငယ် အပြင် ကိုတူးလီ ဆိုသူ အမျိုးသားတစ်ဦး၊ ဆိုင်ကယ် အရောင်းအဝယ်လုပ်သူ ကိုပါးပါးလေးနှင့် တောင်မြို့ရပ်ကွက်၏ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ကိုအမ်းကူးတို့ သုံးဦးအား ထောင်ဒဏ် ခုနစ်နှစ်စီ ချမှတ်လိုက်သည်ဟု သီပေါမြို့ခံများက ဆိုသည်။

ဖမ်းဆီးသွားသူများအား မည်သည့် ပုဒ်မများဖြင့် အရေးယူခဲ့သည်ကိုမူ တိတိကျကျ မသိရဟု ဖမ်းဆီး ခံရသူများနှင့် နီးစပ်သူများက ဆိုသည်။

နောင်ချို၊ ကျောက်မဲနှင့်သီပေါမြို့မှ ဖမ်းဆီးခံရသူများအား သီပေါအကျဉ်းထောင်သို့ ပို့ဆောင်လေ့ရှိပြီး ထိုမှတဆင့် တခြားမည်သည့်နေရာ ပို့ဆောင်မည်ကို တိတိကျကျမသိရဟု ဖမ်းဆီးခံရသူများနှင့် နီးစပ်သူ များထံက သိရသည်။

လက်ရှိအချိန်အထိ စစ်တပ်က သီပေါမြို့အတွင်း မသင်္ကာသူများအား မကြာခဏ ဖမ်းဆီးနေဆဲဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

“စစ်တပ်နဲ့ ပနံစားတဲ့သူတွေက လက်တို့လိုက်ရင် ဖမ်းခံရတာပဲ။ ငွေပေးပြီး ပြန်ထုတ်ရတာတွေ ရှိတယ်။ တချို့က ပုဒ်မမျိုးစုံ တပ်ခံရတာပဲ။ ထင်သလို လုပ်နေတယ်” ဟု အထက်ပါသီပေါမြို့ခံက ပြောသည်။

စစ်တပ် ပြန်ဝင်ပြီးနောက် သီပေါမြို့အတွင်း TNLA၊ PDF နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ဆိုကာ နေအိမ် ၁၀ လုံးကျော် ချိပ်ပိတ်ခံရပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူ ၁၀ ဦးထက်မနည်း ရှိသည်ဟု သီပေါမြို့ခံများက ဆိုသည်။

ယမန်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် TNLA ထိန်းချုပ်သည့် နောင်ချိုမြို့အား စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ချိန်တွင်လည်း အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များ ဝတ်ပြုရာ ဗလီ၊ ဂေါ်ရခါး လူမျိုးများ၏ ဓမ္မသာလ တည်းခိုရိပ်သာနှင့် အရပ်သား နေအိမ် ၂၀ ကျော်ကို ချိပ်ပိတ်ထားသည်ဟု ဒေသခံများထံက သိရသည်။

TNLA၊ PDF၊ DPLA (ဓနုတပ်) တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ယူဆခံရသည့် မြို့ခံ အနည်းဆုံး ၂၀ ကျော်နှင့် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ သုံးဆယ်ရွာ၊ အုမ္မသီး ကျေးရွာများမှ ရွာသားအချို့လည်း ဖမ်းဆီးခံရပြီး နေအိမ်နှင့် ဈေးဆိုင်များလည်း ချိပ်ပိတ်ခံရသည်ဟု သိရသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ကာလ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နောင်ချိုမြို့အား TNLA နှင့် မဟာမိတ်ပူးပေါင်း အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်အကြာ ယခုနှစ် ဇူလိုင်လ လလယ်ပိုင်းတွင် စစ်တပ်က နောင်ချိုမြို့အား ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

TNLA ထံမှ ပထမဆုံး ပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် နောင်ချိုမြို့နှင့် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ထံမှ တရုတ်အကူအညီ ဖြင့် ပြန်လည် ရယူခဲ့သည့် လားရှိုးမြို့များအား စစ်တပ် က ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ထည့်သွင်း ကျင်းပခဲ့ရာ စစ်တပ် ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကသာ အနိုင်ရခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) တွင်ပါသည့် ကျောက်မဲနှင့်သီပေါ

ယခုလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) တွင် ကျောက်မဲနှင့် သီပေါမြို့များအား ထည့်သွင်းထားသည်။

အဆိုပါ နှစ်မြို့တွင် ပြည်နယ်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် နေရာများ၌ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) နှင့် ကျားဖြူပါတီဟု လူသိများသည့် ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) တို့က အဓိက ယှဉ်ပြိုင်ရမည် ဖြစ်သည်။

အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန စာရင်းများအရ ကျောက်မဲမြို့ပေါ် ရပ်ကွက် ၉ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၇၀ တွင် လူဦးရေ တစ်သိန်းနှစ်သောင်းဝန်းကျင် နေထိုင်သည်။

စစ်တပ်အနေဖြင့် ကျောက်မဲမြို့ပေါ် ရပ်ကွက် ကိုးခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ငါးခုတွင် သာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်မည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများထံက သိရသည်။

ရပ်ကွက်များအတွင်း မဲပေးရန်အတွက် မဲစာရင်း လာကြည့်ကြရန် စစ်တပ်လက်အောက်ခံ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဌာနက ဆော်ဩနေပြီး ရပ်ကွက်အချို့တွင် မဲရုံများ ပြင်ဆင်ထားသည်ဟု ကျောက်မဲမြို့ခံများထံက သိရသည်။

“ရပ်ကွက်ရုံးတွေမှာ မဲပေးနေတာတွေ့တယ်။ ကြိုတင်မဲ ပေးတာလို့ ပြောတယ်။ လော်စပီကာနဲ့လည်း အော်နေတယ်” ဟု ကျောက်မဲမြို့ခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ရှမ်းတိုင်းရင်းသား အများဆုံးနေထိုင်သည့် သီပေါမြို့တွင် မြို့ပေါ် ရပ်ကွက် ၁၁ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၆၇ ခုတွင် လူဦးရေ နှစ်သိန်းဝန်းကျင် နေထိုင်သည်။

သီပေါမြို့တွင် မြို့ပေါ် ရပ်ကွက် ၁၁ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၁၇ ခုတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီးရှမ်းနိုင်ငံရေးပါတီလွှတ်တော်အမတ်များက မဲပေးကြရန်နှင့် မဲပေးပုံများကို လိုက်လံပြသနေသည်ဟု သိရသည်။

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် MNDAA ထံမှ ပြန်လည် လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည့် လားရှိုးမြို့ပေါ် ရပ်ကွက်များနှင့် တရုတ်နယ်စပ် မူဆယ်မြို့၊ TNLA ထံမှ ပြန်သိမ်းယူခဲ့သည့် နောင်ချိုမြို့တို့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့ရာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက အနိုင်ရခဲ့သည်။

ခရိုင်မြို့ဖြစ်သည့် ကျောက်မဲမြို့အောက်တွင် ကျောက်မဲ၊ နောင်ချို၊ သီပေါ၊ မိုင်းလုံ၊ မိုင်းငေါ့၊ နမ္မတူမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အဆိုပါ မြို့များအနက် နမ္မတူ၊ မိုင်းလုံနှင့် မိုင်းငေါ့ မြို့တို့သည် TNLA တပ်ဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိပေ။