ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့ တိုက်ပွဲတွေအတွင်းမှာ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုတွေ ထားရှိရာကို စစ်တပ်ဘက်က ၄ ကြိမ်ထက်မနည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ထိခိုက်သေဆုံးသူ ၂၀၀ နီးပါးအထိ ရှိလာပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်က တိုက်ပွဲတွေအတွင်းမှာ စစ်တပ်ဘက်က စစ်သုံ့ပန်းအမြောက်အမြားကို AA က ဖမ်းဆီးရမိထားသလို လက်နက်ချ အညံ့ခံပူးပေါင်းတဲ့ စစ်သုံ့ပန်းတွေလည်း အမြောက်အမြား ရှိခဲ့ပါတယ်။

စစ်သုံ့ပန်းတွေကို AA ဘက်က တချို့နေရာတွေမှာ အစုလိုက်ထားရှိခဲ့ကြပြီး အဲဒီနေရာတွေကို စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ပြီးခဲ့တဲ့ တနှစ်ကျော်အတွင်း ၄ ကြိမ်ထက်မနည်း ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက် ည ၇ နာရီခွဲလောက်မှာ စစ်တပ်က AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရခိုင်ပြည်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်နဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်အစပ်က ချောင်းတူကျေးရွာအနီး စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ စခန်းနေရာတွေကို လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်ရဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စီးနဲ့ ဗုံး ၄ လုံး ဆက်တိုက်ကြဲချတာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ဆေးကုသပေးနေတဲ့နေရာ အပါအဝင် နေရာ ၃ ခုမှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ကလေးငယ်တွေနဲ့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် မိသားစုဝင် ၂၁ ယောက် သေဆုံးကာ ၃၀ လောက် အစုလိုက် အပြုံလိုက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

အခုလို စစ်တပ်က စစ်သုံ့ပန်းတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ထားရှိတဲ့နေရာကို ဗုံးလာကြဲတဲ့အပေါ် ရခိုင်အခြေစိုက် Development Media Group က ကွင်းဆင်းမေးမြန်းရာမှာတော့ စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုဝင်တယောက်ဖြစ်တဲ့ မမေသဇင်ဝင်းက “တခါတလေကျရင်တော့ စိတ်နာချင်ပါတယ်။ ညီမတို့ တတ်နိုင်သလောက် သူတို့အတွက်လည်း ပေးဆပ်ခဲ့ဖူးပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ညီမတို့ကို သူတို့က ပြန်ပြီးတော့ မကယ်ထုတ်ချင်တာလား၊ သူတို့ ဒီလို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဘယ်လိုရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်လဲတော့ ညီမတို့ မသိဘူး။ ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ ညီမတို့လည်း ပြန်ချင်တာ မှန်ပါတယ်။ AA ဘက်က ဗိုလ်ကြီးတွေဆီမှာလည်း အကုန်လုံး ပြန်ဖို့အတွက် လုပ်ပေးထားတာ ရှိပါတယ်။ ပြန်ရတော့မယ်လို့လည်း သူတို့ ပြောထားပါတယ်။ ခုလိုမျိုး ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့လုပ်လဲတော့ မသိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ အဲဒီလိုလုပ်ချင်တယ် ဆိုရင်တောင် ညီမတို့ဆီမှာ လူမမယ်ကလေးတွေ အများကြီး ပါသေးတယ်လေ။ ဒီကလေးတွေရဲ့ ရှေ့ရေးလည်း ရှိသေးတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ ညီမတို့လည်း အမြန်ဆုံး ပြန်ချင်ပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသွားတဲ့ စစ်သုံ့ပန်းတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အာရက္ခတပ်တော် (AA) က လက်ရဖမ်းဆီးမိတဲ့ ခမရ ၃၇၇ တပ်ရင်းနဲ့ ခမရ ၅၃၉ တပ်ရင်းက ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခု ဇန်နဝါရီ ၁၈ ရက်ကလည်း မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ရမ်းချောင်းဒေသက စစ်သုံ့ပန်းတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ထားရှိတဲ့စခန်းကို စစ်တပ်က လေကြောင်းဗုံးကြဲချခဲ့တဲ့အတွက် ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် အမျိုးသမီး ၂၈ ယောက် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂၇ ယောက်အထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၄ ခု စက်တင်ဘာ ၉ ရက်ကလည်း မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိထားတဲ့ စစ်သုံ့ပန်းထားရှိရာနေရာ နယ်ခြားစောင့်စခန်း (နခခ -၂) ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့လို့ စစ်သုံ့ပန်း ၅၀ ကျော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ၂၀၂၄ ခု စက်တင်ဘာ ၈ ရက်ကလည်း ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာအနီးက စစ်သုံ့ပန်းထားရှိရာ နေရာကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ စစ်သုံ့ပန်း ၁၇ ယောက် သေဆုံးပြီး ၁၀ ယောက်ထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

စစ်အုပ်စုအနေနဲ့ အခုလို စစ်သုံ့ပန်းတွေရှိရာ နေရာကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေတဲ့အပေါ် လေတပ် CDM ဝန်ထမ်းတယောက်ဖြစ်တဲ့ ကိုဇေယျက “ဒီနေရာမှာ AA ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး ပစ်မှတ်ကို မှားကြဲမိတာလို့ အဓိက ယူဆရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခုရှိတာက လက်ရှိ ICJ မှာလည်း ပြဿနာတက်နေတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့နော်။ ICJ မှာလည်း အမှုတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အချိန်မှာ ရခိုင်ဘက်မှာလည်း တာဝန်ကျပြီးတော့ အဖမ်းခံရတဲ့ သုံ့ပန်းတွေကလည်း တချိန်ကျရင် တရားလိုသက်သေတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်၊ ဒါကိုလည်း သူတို့မြင်တယ်။ ဒီဟာကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကြဲတာ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒါက သက်သေဖျောက်ချင်လို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တမင်သက်သက် စတေးတာပေါ့နော်။ နောက်တခုက စစ်တပ်ရဲ့ mindset မှာက သုံ့ပန်းဖြစ်သွားလို့ရှိရင် ဘယ်တော့မှ တန်ဖိုးမထားတော့ဘူး။ သုံ့ပန်းဖြစ်လာလို့ ပြန်လာရင်တောင်မှ မယုံတော့ဘူး၊ စစ်တယ် ဆေးတယ်။ ဒီလို သုံ့ပန်းဖြစ်သွားပြီဆိုရင်တော့ သူတို့လူလို့ မသတ်မှတ်တော့သလို ယုံလည်းမယုံတော့ဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ကတော့ AA ထိန်းချုပ်ဒေသရှိ ဆေးရုံတွေ၊ စာသင်ကျောင်းတွေ အပါအဝင် လူနေအိမ်နဲ့ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံတွေကို ဗုံးကြဲတဲ့အပြင် စစ်သုံ့ပန်းတွေနေထိုင်တဲ့ နေရာတွေကိုပါ ပစ်မှတ်ထား ဗုံးကြဲလာပြီး အစုလိုက် အပြုံလိုက် ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေလည်း ပိုများလာနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတွေအနေနဲ့ လေကြောင်းရန်အန္တရာယ်ကို အမြဲသတိထားပြီး စစ်ရေးသတိရှိစွာ နေထိုင်ကြဖို့ AA က တိုက်တွန်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ကေခိုင်