အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပြုလုပ်ပြီးစီးခဲ့သည့် “Walk For Peace” ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းလျှောက်ပွဲ၏ (၁၀၈) ရက်မြောက်နေ့တွင် သဘာဝတရားရိပ်သာ ဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမသာရသည် ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မတင်ဘဲ လမ်းဝင်လျှောက်ခဲ့သဖြင့် မောင်းထုတ်ခံခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းလျှောက်ပွဲ (၁၀၈) ရက်မြောက်နေ့အဖြစ် ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့အတွင်း ဦးဆောင်ဆရာတော်များဖြစ်ကြသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်း (၁၉) ပါးနှင့် အမေရိကန်ပြည်သူများ ဝန်းရံကာ ကြွချီနေစဉ်၊ အရှင်ဥတ္တမသာရက စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို အသိပေးကာ လမ်းလျှောက်အဖွဲ့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော် ၎င်းဝင်ရောက်လာပြီးနောက် (၅) မိနစ်ခန့်အကြာတွင် တာဝန်ရှိသူများက ၎င်းအား အဖွဲ့အတွင်းမှ မောင်းထုတ်ခဲ့သည်ကို “Walk For Peace” ၏ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု (Live) များတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

“လုံခြုံရေးအရ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်တင်ပြီးမှ ဝင်လျှောက်လို့ရပါတယ်။ မည်သည့်သံဃာ၊ သီလရှင်မဆို ပါဝင်လို့ရတယ်ဆိုပေမဲ့ စာရင်း (Register) သွင်းရပါတယ်။ အခုက စာရင်းမတင်ဘဲ ဝင်လာလို့ လုံခြုံရေးအရ ပါဝင်ခွင့်မပြုတာပါ” ဟု အမေရိကန်ရောက် မြန်မာတစ်ဦးက အဆိုပါဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားသည်။

အရှင်ဥတ္တမသာရသည် တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှ စတင်ခဲ့သည့် “Walk For Peace” ခရီးစဉ်၏ အဆုံးသတ်ဖြစ်သော ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့သို့ ရောက်ရှိချိန်မှသာ ပါဝင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာပြည်သူများက ၎င်း၏လုပ်ရပ်အပေါ် လူမှုကွန်ရက်တွင် ဝေဖန်လှောင်ပြောင်နေကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။

“ဒီဘုန်းကြီးက တော်တော် မျက်နှာပြောင်တိုက်တာ။ ပါချင်ရင် ဟိုးအစ တက္ကဆက်က စထွက်ကတည်းက ပါပေါ့။ အခုက ဝါရှင်တန်ရောက်မှ ရုပ်တည်နဲ့ ဝင်လာတယ်။ တော်တော် နှမ်းဖြူးကောင်းတဲ့ ဘုန်းကြီး။ ဒီလိုဘုန်းကြီးတွေကြောင့် မြန်မာပြည် ဗုဒ္ဓဘာသာဟာ သိက္ခာကျနေရတာ” ဟု အသက် (၃၀) ကျော်အရွယ် မြန်မာပြည်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။

အရှင်ဥတ္တမသာရသည် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီကို ဗြောင်ကျကျ ထောက်ခံသူအဖြစ် လူသိများပြီး ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်းကလည်း NLD နာယက ဦးတင်ဦးကို သွားရောက်တွေ့ဆုံကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နိုင်ငံရေးမှ အနားယူရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည့် လုပ်ရပ်ကြောင့် ပြည်သူများ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်၏ မတရားမှုများကို တရားမချဘဲ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် လူထုခေါင်းဆောင်အပေါ် အပြစ်ရှာခဲ့သည့်အတွက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် သဘာဝတရားရိပ်သာအတွက် ဆွမ်းမလောင်းဘဲ သပိတ်မှောက်သည့် ဖြစ်စဉ်များအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

စစ်တပ်က ပြည်သူများကို အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် နေအိမ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်နေချိန်တွင်လည်း အဆိုပါဘုန်းကြီးသည် စစ်တပ်၏ လုပ်ရပ်များကို ဝေဖန်ခြင်းမရှိဘဲ မြန်မာပြည်သူများမှာ ဝဋ်ကြွေးရှိ၍ ယခုဘဝတွင် ခံစားနေရခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော စာသားပါ လက်ကမ်းစာစောင်များကို ရန်ကုန်မြို့အတွင်း ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

ဤကဲ့သို့ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့် ဆန့်ကျင်သည့် လုပ်ရပ်များကြောင့် ၎င်းအမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုသို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင်လည်း အမေရိကန်ရောက် မြန်မာများ၏ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

ယမန်နှစ်ကလည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ သဘာဝတရားရိပ်သာအတွက် ရူပီးငွေ သိန်းပေါင်း ၇၁၀ ပေးချေရန်ရှိသည်ဟုဆိုကာ သဘာဝတရားရိပ်သာ ဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမသာရက ၎င်းအား လှူဒါန်းထားသည့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ သာသနာ့မြေနှစ်ကွက်ကို မဖြစ်မနေ ရောင်းချမည်ဟု ကြေညာခဲ့သေးသည်။