ဘဏ်တွေကနေ​ငွေစက္ကူထုတ်ယူမှု​တွေကိုကန့်သတ်ခဲ့ပြီး​နောက် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာဘဏ်​တွေက​ငွေထုတ်တဲ့အခါကျပ် တစ်သောင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ရလာတယ်လို့ ငွေထုတ်ခဲ့သူတွေ ကပြောပါတယ်။

အခုလ နောက်ဆုံးပတ်က ငွေထုတ်ယူမှုတွေမှာ ကျပ်တစ်သောင်းတန် ငွေစက္ကူတွေက ဆေးအနံ့တောင်ထွက်နေသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ငွေကအသစ်တွေပဲ။ဆေးအနံ့တွေတောင် မပျောက်သေးဘူး။လိုသလောက်တော့ ထုတ်မရသေးဘူး။တခါထုတ်သိန်း ၁၅၀ လောက်တော့ ရတယ်။ဒါလည်းဘဏ်ထဲရှိတဲ့ ငွေပမာဏပေါ်မူ တည်ပြီး ထုတ်ပေးတာ။ထုတ်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကိုပါဖြည့်ရသေးတယ်”လို့ ကမ္ဘောဇ ဘဏ်ကနေငွေထုတ်ယူခဲ့သူတဦးကပြောပါတယ်။

ဒါ​ကြောင့်စစ်​ကောင်စီက ​ငွေစက္ကူအသစ်​တွေထပ်မံရိုက်နှက်ပြီးအခုရက်ပိုင်းမှာဖြန့်​ဝေလာတာဖြစ်ပြီး အများအပြားရိုက်နှက်ထုတ်​ဝေရင်​ငွေဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်ပိုကြီးနိုင်တယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်အချို့က​ပြောပါတယ် ။​

ဒါ့အပြင်ငွေစက္ကူအသစ်တွေကြောင့် ပြည်တွင်းငွေကြေးစျေး ကွက်ထဲမှာ အတု၊အစစ် ထင်မှားမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

“Taxi သမားကိုထုတ်ပေးတာမယူဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ AYA ကအခုပဲထုတ်လာတာဆိုပြီး။ အုပ်လိုက်ပြမှယူတယ် “လို့ ကျပ်တစ်သောင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ် သုံးစွဲမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူက ပြောပါတယ်။

ဘဏ္ဍာနှစ်တစ်နှစ်အတွင်း နိုင်ငံရဲ့ဘက်ဂျက်လိုငွေ ပေါ်မူတည်ပြီး ငွေစက္ကူအသစ်ထုတ်တာဒါမှမဟုတ် ငွေစက္ကူအဟောင်းကို သိမ်းပြီး ငွေစက္ကူအသစ်နဲ့အစားထိုးလေ့ရှိတယ်လို့ အစိုးရဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးက အသိပေးပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်ကလာမယ့်မတ်လမှာ ကုန်ဆုံးမှာဖြစ်တယ်လို့လည်းသူကဆိုပါတယ်။

“နှစ်တိုင်း ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ထုတ်နေကြပါပဲ။ နည်းတာနဲ့များတာပဲကွာတယ်။စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန် ကြီးဌာနက အတိအလင်းမထုတ်ပြန်တော့တာပဲရှိမယ်”လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

အခုလဆန်းမှာ ဘဏ်တွေကနေ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို စစ်တပ်လက်​အောက်ခံဗဟိုဘဏ်ကထိန်းချုပ်တာနဲ့ ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ထွက်လာတာက တိုက်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘူးလို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

“ငွေစက္ကူအသစ်တွေဝင်လာဖို့အတွက်ဘဏ်တွေကနေ ငွေထုတ်တာကိုကြိုထိန်းလိုက်တာလို့မြင်တယ်။လိုသလောက်ထုတ်နေတဲ့ သူတို့(စစ်တပ်)လည်း မသိပဲမနေဘူး။ ဒီပုံစံအတိုင်းဆိုဆင့်ကဲ ဖြစ်လာမှာတွေရှိတယ်။ဘဏ်တွေကို မယုံတော့ဘဲ ငွေသားလက်ဝယ် ကိုင်တာ။ရွှေနဲ့ နိုင်ငံ ခြားငွေ ကို ဝယ်စုတာတွေဆက်ဖြစ်နိုင်တယ်”လို့သူကသုံးသပ်ပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံငွေကြေးစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့စစ်တပ်လက်အောက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ၂၀၂၅ မှာ မြန်မာ့ငွေ ကြေးဖောင်းပွမှု ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းထိရှိတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်း ၃ နှစ်ကျော်အတွင်း ကျပ်ဘီလျံပေါင်း ၃၀,၀၀၀ နီးပါးရိုက်ထုတ်ခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီး ဦးတင်ထွန်းနိုင်က ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ပြောထားပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၉ နဲ့ ၂၀၂၀ မှာ ကျပ်ဘီလျံပေါင်း ၃,၆၅၆ သာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တပ်က ဘက်ဂျက်လို​ငွေကို ​ငွေစက္ကူအလွယ်ရိုက်ထုတ်တဲ့နည်းလမ်းနဲ့သာ ​အဓိက​ဖြေရှင်း​လေ့ရှိတာ​ကြောင့် ​ငွေ​ဖောင်းပွမှုဟာပိုဆိုးလာ​နေတယ်လို့လုပ်ငန်းရှင်​တွေက​ပြောပါတယ်။စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး ၅ နှစ်ခန့်အတွင်းမှာ ကျပ်​ငွေတန်ဖိုးဟာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင် ကျဆင်းခဲ့တယ်လို့ သြစ​တြေးလျနိုင်ငံသား စီးပွား​ရေးပညာရှင် ​ရှောင်တာနားက​ပြောထားပါတယ် ။

“ပြီးခဲ့တဲ့လက တဆယ်သားခုနှစ်ထောင် ရှိတဲ့ ဆိတ်သား တစ်ဆယ်သားကျပ်တစ်သောင်းစျေး ဖြစ်သွားပြီ။ကြက်သားစျေးကလည်း ၇၀၀၀ စျေးဖြစ်လာပြီ။အသားငါးစျေးတန်းကို မကပ်နိုင်တော့ဘူး”လို့ ရန်ကုန်မြို့နေ အိမ်ရှင်မ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ငွေစက္ကူအသစ်တွေ အလွန်အကျွံထုတ်မှုကနေ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုများပြားလာတဲ့အခါ ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာပြီးကုန်ပစ္စည်းနဲ့ဝန်ဆောင်မှုတွေရဲ့ စျေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာနိုင်တဲ့အတွက် ငွေ ကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့ ငွေကြေးတန်ဖိုးကျဆင်းတာတွေ ဖြစ်လာလို့ သိရပါတယ်။

(၂၀၂၆ ဖေ​ဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်ကထုတ်လာတဲ ​တစ်သာင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ်​တွေကို​တွေ့ရစဥ်။ဓါတ်ပုံ-CJ )