Author: Baby Yit Lone

ရန်ကုန်မြို့ကို ရေအဓိကဖြန့်ဖြူးပေးနေတဲ့ ဂျိုးဖြူကန်က ရေအလုံအလောက်မရတဲ့အတွက် သုံးဖို့ရေကို ဈေးကြီးပေးပြီး ဝယ်ယူနေရတယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သင်္ကြန်ကာလတုန်းက ရန်ကုန်က ရေကစားမဏ္ဍပ်တွေကို ဂျိုးဖြူက ရေဖြန့်ဖြူးပေးခဲ့ပြီး လူနေတိုက်ခန်းတွေကို ရေမပေးတဲ့အတွက်လည်း ၅ ရက်လောက် သုံးရေပြတ်သွားခဲ့ဖူးပါတယ်။

သင်္ကြန်ပြီးကတည်းက ဂျိုးဖြူကန်က ၂ ရက်ကို ရေတကြိမ်သာ ပေးတဲ့အတွက် သုံးရေ အခက်အခဲကြုံနေရတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

ရေလာတဲ့အခါ မီးမလာတဲ့အတွက် ရေမတင်လိုက်ရလို့ ကိုယ့်တိုက်ခန်းက ရေမရလိုက်တာတွေလည်း ရှိသလို တိုက်ခန်းအားလုံးက တပြိုင်တည်း ရေတင်ကြတာကြောင့် သုံးရေအလုံအလောက် မရရှိကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် အဝီစိရေတွင်းရှိတဲ့ တိုက်တွေကလွဲလို့ ရန်ကုန်မြို့ခံအများစုက ရေဝယ်သုံးနေရပါတယ်။

ဒေါပုံမြို့နယ်မှာတော့ အဝီစိတွင်းရှိတဲ့သူတွေက ပြန်လည်ရောင်းချတဲ့ရေကို ရေစည်တစည် ငွေကျပ် ၆,၀၀၀ ပေးပြီးဝယ်သုံးနေရတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ဆိုပါတယ်။

ဒေါပုံမြို့နယ်မှာ‌ နေထိုင်သူ တယောက်က “ဂျိုးဖြူရေက မရဘူးလေ၊ ခုလည်း ၂ ရက်ခြား တခါလောက်ပဲ လာတာ။ ဒါတောင် ခဏပဲ၊ လာတဲ့အချိန်လေး ဝိုင်းရေတင်ကြတော့ အပြည့်အဝမရကြဘူး။ ရေဝယ်သုံးတော့လည်း တစည်ကို ၆,၀၀၀ တဲ့။ ရေပေးတဲ့အချိန်ကလည်း ည ၁၂ နာရီ၊ ၁ နာရီ အဲဒီအချိန်လောက်မှပေးတာ၊ အဲဒီအချိန်ထ တင်ကြတာ၊ လမ်းထဲဆူညံလို့။ မနက်ဆို အိပ်ရေးတွေ ပျက်ကြပေါ့။ အိမ်မှာ လူခွဲမရှိတဲ့သူတွေကတော့ ညနေ အလုပ်က ပြန်လာမှ ဝယ်ရတာပေါ့။ ရောင်းတဲ့သူက တွန်းလှည်းနဲ့လာပို့ပေးတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အထပ်မြင့်တိုက်တွေမှာ နေထိုင်ကြသူတွေကတော့ ဝယ်ထားတဲ့ရေကို ကိုယ် နေထိုင်တဲ့ တိုက်ရဲ့ ရေကန်ထဲ ထည့်ပြီး မီးလာမှ ကိုယ့်အခန်းကို ရေတင်ကြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့မှာ နေထိုင်သူတွေဟာ ဝင်ငွေမလုံလောက်တဲ့ကြားက သုံးရေအတွက် ငွေပိုသုံးနေရလို့ စားဝတ်နေရေး ပိုကျပ်တည်းနေတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

စက်သုံးဆီ ရှားပါးပြီးနောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့မှာ သုံးရေ ဝယ်သုံးနေရရုံတင်မကဘဲ သောက်ရေပုံး တပုံးရဲ့ တန်ဖိုးဟာလည်း ငွေကျပ် ၁၅၀၀ ကနေ ၂၇၀၀ အထိ မြင့်တက်ခဲ့တယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

အင်္ဂလိပ်ဆေးဝါးများဖြစ်သော ပါရာစီတမောနှင့် ဒိုင်ကလိုဖန်းနက် တို့ကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ရောနှော ဖော်စပ်ထားသည့် မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးဝါး ခြောက် မျိုးကို သုံးစွဲရန် မသင့်လျော်ကြောင်း ရွေးတုအစိုးရ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဧပြီ ၂၉ တွင် ထုတ်ပြန်သည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ထုတ်လုပ်သည့် အဆစ်အမြစ်နာ၊ ဒူးနာ၊ ခါးနာ ပျောက်ဆေးများနှင့် ဆေးမှုန့်များဖြစ်သော

၁။ ကာယသုခ ဆရာကြီးဖိုးဘစံ၊ ၂။ ငွေနတ်သား၊ ၃။ သစ္စာရှင်၊ ၄။ မေတ္တာရှင်၊ ၅။ ရွှေဆေးနှင့် ၆။ ရွှေဟင်္သာ

တို့တွင် ပါရာစီတမောနှင့် ခိုင်ကလိုဖန်းနက်များရောနှောထားသည်ကိုတွေ့ရှိပြီး သုံးစွဲရန်မသင့်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။

အဆိုပါ တိုင်းရင်းဆေးဝါးအချို့သည် မှတ်ပုံတင်နှင့် ထုတ်လုပ်ခွင့်လိုင်စင် ရရှိထားသော်လည်း အမှန် တကယ် ဖော်စပ်ရာတွင် မှတ်ပုံတင်စဉ်က တင်ပြထားသည့် ဆေးဖော်စပ်နည်းအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ အင်္ဂလိပ်ဆေးများကို ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် “ဝိဇ္ဇာအောင်တိုင်း” အမှတ်တံဆိပ် လေးဖက်နာနှင့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးမှုန့်သည် တိုင်းရင်း ဆေးဝါး မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းပင် မရှိကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် တိုင်းရင်းဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသူများနှင့် ဆေးဆိုင်များအနေဖြင့် စံချိန်မမီသော ဆေးဝါးများကို မပြုလုပ်ရန်နှင့် မရောင်းချရန် တားမြစ်ထားပြီး လိုက်နာခြင်းမရှိပါက တိုင်းရင်းဆေးဝါး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၁၊ ၃၂ တို့ဖြင့် တရားစွဲဆို အရေးယူသွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

လက်ရှိတွင် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း မတည်ငြိမ်မှုနှင့် သွင်းကုန်လိုင်စင် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ပြည်ပမှ တင်သွင်းရသော အခြေခံဆေးဝါးများ (အထူးသဖြင့် ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးနှင့် ကင်ဆာ ဆေးများ) မှာ ဈေးကွက်အတွင်း ရှာဖွေရ ခက်ခဲနေသည့်အပြင် ဈေးနှုန်းများမှာလည်း မူလထက် နှစ် ဆမှ ငါး ဆအထိ မြင့်တက်လျက် ရှိသည်။

ထို့ပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ပိတ်ဆို့မှုနှင့် ပြည်တွင်းစစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့် ဆေးဝါးသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး မှောင်ခိုဈေးကွက်မှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက် လာသော အရည်အသွေးမမီသည့် ဆေးဝါးတုများ၏ ဘေးအန္တရာယ်ကိုလည်း ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ပြည့်သူ့ဆေးရုံအချို့တွင် ဆေးဝါးနှင့် ဆေးပစ္စည်းကိရိယာများ လုံလောက်မှု မရှိတော့ခြင်းကြောင့် လူနာများသည် ပြင်ပဆေးဆိုင်များ၌ အဆမတန် ဈေးကြီးပေး၍ ဝယ်ယူနေရပြီး ပြည်တွင်းဖြစ် ဆေးဝါးများမှာလည်း ကုန်ကြမ်းရှားပါးမှုကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်းမြင့်တက် ခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သိရသည်။

ဓာတ်ပုံ – MOI

ကျူးလွန်သူအား ပြည်သူများမှ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးရမိ

ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြောင်းမြခရိုင်၊ မြောင်းမြမြို့နယ်၊ လူတော်ကြီးကျေးရွာတွင် အသက် (၁၂) နှစ်အရွယ် စတုတ္ထတန်းကျောင်းသူလေးတစ်ဦးအား အမျိုးသားတစ်ဦးက အကြိမ်ကြိမ် အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

မသင်္ကာဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်အား စတင်သိရှိခဲ့သူမှာ ကျူးလွန်ခံရသူ၏ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်ဇင်မော် ဖြစ်သည်။ သမီးဖြစ်သူမှာ ဓမ္မတာ နှစ်လခန့် ပြတ်တောက်နေသဖြင့် မိခင်ဖြစ်သူမှ မသင်္ကာဖြစ်ကာ အဒေါ်ဖြစ်သူ၏ နေအိမ်တွင် ကိုယ်ဝန်ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခဲ့ရာမှ ကိုယ်ဝန်ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

မိခင်ဖြစ်သူမှ သမီးအား မေးမြန်းရာတွင် တစ်ရွာတည်းနေ ဦးလေးဝမ်းကွဲတော်စပ်သူ လင်းနိုင်ဦး (၄၀နှစ်) မှ နေအိမ်တွင် လူမရှိခိုက် ခြိမ်းခြောက်၍ အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ကျူးလွန်ခံရသူ သမီးငယ်လေးမှာ နေအိမ်တွင် ခေါင်းကိုက်သဖြင့် တစ်ဦးတည်း အိပ်စက်နေစဉ် လင်းနိုင်ဦးက အိမ်ပေါ်သို့တက်ကာ ပါးစပ်ကို ပိတ်၍ အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ” နင့်အမေကို ပြန်ပြောရင် သတ်ပစ်မည်” ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သဖြင့် ကလေးငယ်မှာ ကြောက်လန့်ကာ ထုတ်ဖော်မပြောရဲဘဲ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့နောက် မိခင်ဖြစ်သူ ဈေးရောင်းထွက်ချိန်နှင့် အဘိုးဖြစ်သူ မရှိခိုက် ကျောင်းပိတ်ရက်များတွင် နောက်ထပ် (၆) ကြိမ်ခန့် ထပ်မံကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်ဇင်မော်သည် ဖြစ်စဉ်ကို သိရှိပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၆) ရက်နေ့တွင် နယ်မြေခံ ပြင်ရွာရဲစခန်း သို့ သွားရောက်တိုင်ကြားခဲ့ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် မြောင်းမြမြို့မရဲစခန်းသို့ လွှဲပြောင်း အမှုဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အမှုဖွင့်ပြီးနောက် ကျူးလွန်သူ လင်းနိုင်ဦးမှာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားခဲ့သော် မြောင်းမြမြို့နယ် ကံကွင်းကျေးရွာမှ ရပ်မိရပ်ဖနှင့်ပြည်သူများမှ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးထားသဖြင့် လင်းနိုင်ဦးအား ပြန်လည်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဤဖြစ်စဉ်သည် ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဖြစ်သဖြင့် တရားဥပဒေအရ အထိရောက်ဆုံး အရေးယူဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ပြည်သူများမှ ဆန္ဒရှိနေကြသည်။

ရေးမြို့နယ် စကခ ၁၉ လက်နက်ခဲယမ်းတိုက်ကို PDF နှင့် တပ်တွင်းဖရဲသီးများ ပူးပေါင်း၍ ဖောက်ခွဲ တိုက်ခိုက်မှု လက်နက်မျိုးစုံ ၂၀၀ ခန့်ပျက်စီးပြီး စစ်သား ၄ ဦးသေဆုံး

မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့နယ် စကခ ၁၉ လက်နက်ခဲယမ်းတိုက်ကို PDF နှင့် တပ်တွင်းဖရဲသီးများ ပူးပေါင်း၍ ဖောက်ခွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက်မျိုးစုံ ၂၀၀ ခန့်ပျက်စီးကာ စစ်သား ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာန-ပြန်ကြားရေးက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အကြမ်းဖက် စစ်တပ်၏ အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွက်ကဲမှုဌာနချုပ် လက်နက်ခဲယမ်းတိုက်ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာန၊ နည်းဗျူဟာ ၃၃ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ အမှတ် (၈၀၀၁) တပ်ရင်း၊ ရေးပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့မှ မြို့တွင်း( UG )လှုပ်ရှားတပ်ဖွဲ့နှင့် စစ်တပ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ဖရဲသီးတို့ပူးပေါင်း၍ ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထိုဖောက်ခွဲ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စကခ ၁၉ လက်နက်တိုက်အတွင်းရှိ Drone ဗုံးများနှင့် လက်နက်ကြီးကျည်များကို ဖောက်ခွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ပေါက်ကွဲမှုမှ တဆင့် ရိက္ခာစတိုး၊ သက်သာဆိုင်၊ ဗဟိုကင်းအတွင်းရှိ လက်နက်ခဲယမ်းတိုက်များ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

ထိုမီးလောင်မှုအတွင်း ဗဟိုကင်းအတွင်းရှိ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်မျိုးစုံ စုစုပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက် စစ်သား ၄ ဦးသေဆုံးကာ ၆ ဦးခန့် စိုးရိမ်ရ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျန် ၆ ဦးသည် မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း၊ စကခ ၁၉ တပ်မဌာနချုပ် အတွင်းသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ရန် အချိန် နှင့် ငွေကြေးမြောက်များစွာအသုံးပြုခဲ့ပြီး ရန်သူ့လှုပ်ရှားမှုသတင်းအချက်အလက်များကို စနစ်တကျစုဆောင်းကာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

“ရက် ၁၀၀ အတွင်း PDF ​တွေအလင်းဝင်ပါလို့ အ​မှောင်ထဲကိုဆွဲ​ခေါ်​နေတဲ့ အကြမ်းဖက် သမ္မတရူးကို​ပြောချင်တယ်။ ရက် ၁၀၀ ​လောက်ထဲ မဟုတ်ဘူး။ ​နောက်ရက် ၁၀၀ ​ကျော်ရင်လည်း ပြည်သူလက်ထဲအာဏာပြန်မ​ရောက်သ​ရွေ့ ဆက်ပြီး တိုက်ခိုက်​နေမှာပဲလို့ ​ပြောချင်ပါတယ်”ဟု နည်းဗျူဟာ ၃၃ စစ်ဆင်​ရေးမှုး ရဲ​ဘော်​စောဒါးကိုက ပြောဆိုသည်။

ထိုသို့ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၅ မိနစ်ခန့်တွင် အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာချုပ်၊ တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကျော်လင်းမောင် ၊ (စတသ – ၃၇) ဦးစီးသောအဖွဲ့သည် ခလရ ၆၁ တပ်ရင်းအတွင်းရှိ ဂေါက်ကွင်းသို့ ရဟတ်ယာဥ်ဖြင့်လာရောက်ခဲ့ပြီး စကခ ၁၉ အတွင်းပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဥ်နှင့်ပတ်သက်၍စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

ထို့ပြင် ခလရ ၆၁ တပ်ရင်းမှ ဗိုလ်မှူးဟိန်းစံကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်မှ ငွေကြေးစုစုပေါင်း ၄.၉ ဘီလီယံကျော်ကို ခလရ ၆၁ တပ်ရင်းသို့ လာရောက်အပ်နှံထားစဥ် သိန်း ၄၀၀ ခိုးယူမှု နှင့် ပတ်သက်၍ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခန့်တွင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်ကျန်ရှိ ပျက်စီးနေသော လက်နက်ခဲယမ်းများကို ခလရ ၆၁ တပ်ရင်းရှိ စစ်ပစ်ကွင်း၌ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလိုက်ကြောင်းသိရသည်။

ပြည်သူလူထုများအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်စစ်ကော်မရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်မှုမပြုလုပ်ကြရန်၊ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်နှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်မှုအားစစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ထိုက်သင့်သောအရေးယူခြင်းခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာန ပြန်ကြားရေးက အသိပေးပြောဆိုထားသည်။