Author: Baby Yit Lone

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ ပူးတွဲထိန်းချုပ်ရန် သဘောတူညီမှုရရှိသည့် သတင်း ယနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်မှာတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို အံ့အားသင့်စေမယ့် သမိုင်းဝင် သတင်းထူးတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ အမေရိကန် သမ္မတ ထရမ့်က ကမ္ဘာ့အရေးအကြီးဆုံး ရေကြောင်းလမ်းဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို သူနဲ့ အီရန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာတို့ ပူးတွဲထိန်းချုပ်သွားမယ်လို့ ကြေညာလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ း ဒါဟာ သီတင်းပတ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ရေတပ်ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုတွေနဲ့ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို အပြီးတိုင် ဖြေရှင်းလိုက်တဲ့ သမိုင်းဝင် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပူးတွဲထိန်းချုပ်မှု အစီအစဉ်ဟာ ရေနံတင်သင်္ဘောတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနဲ့ အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်း ဖြတ်သန်းနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုတွေကိုပါ…

နာရေးဖဲဝိုင်း အငြင်းပွားမှုကနေအစပြုပြီး ရွာသားတွေကို ဓားထောက် ကြိမ်းမောင်းကာ သေနတ်နဲ့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တဲ့ ပကဖနဲ့ အဖွဲ့ဝင်တချို့ကို အရေးယူပေးဖို့ ဒေသခံတွေ တောင်းဆို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်က ကျေးရွာတစ်ရွာရဲ့ နာရေးအိမ်တစ်ခုမှာ တိုက်နယ်-၅ ပကဖ တာဝန်ခံနဲ့ ရွာသားတွေကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားပြီး တိုက်နယ် ပကဖနဲ့ အဖွဲ့ဝင်တချို့က ကျေးရွာသားတွေကို လက်နက်နဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ တော်လှန်ရေးရဲဘော်တစ်ဦးနဲ့ ဒေသခံ ၃ ဦးဆီက စုံစမ်းသိရှိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ် ၂၁ ရက် ညပိုင်းမှာ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် အနောက်ခြမ်းက ကျေးရွာတစ်ရွာက နာရေးအိမ်တစ်ခုမှာ တိုက်နယ်-၅ တာဝန်ခံနဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ လာရောက်ကာ နာရေးဖဲဝိုင်း ဝင်ကစားရာကနေ အခုလို ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ “ရွာဓလေ့အတိုင်း အသုဘအိမ်မှာ…

အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်ရဲ့ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်သွားမယ်ဆိုရင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြီးတိုင်ပိတ်ပစ်မယ်လို့ အီရန်စစ်တပ်က ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်မဖွင့်ပါက အီရန်ရဲ့ လျှပ်စစ်ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေကို တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းသွားမယ်လို့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ကတိပြုပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက် အီရန်စစ်တပ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေ ထွက်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အချိန်(၄၈)နာရီအတွင်း ပြန်ဖွင့်ဖို့ အီရန်ကို ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သတိပေးပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက် ယခုလိုမျိုးတုံ့ပြန်ပြောဆိုချက်တွေ ထွက်ပေါ်လာတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ဒီဇင်ဘာလ(၂၈)ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်နဲ့အစ္စရေးတို့က အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲတစ်ခုစတင်ဆင်နွှဲခဲ့ပြီးနောက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့ စစ်ပွဲကြီးတစ်ခုပေါ်ပေါက်လာတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ အီရန်စစ်တပ်က”အမေရိကန်က အီရန်ရဲ့ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေလုပ်ဆောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ကျွန်တော်တို့အပြီးတိုင်ပိတ်ပစ်သွားမှာပါ။ ပျက်စီးဿွားတဲ့ ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေ ပြန်လည်တည်ဆောက်မပြီးမချင်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ပေးမှာမဟုတ်ပါဘူး”လို့ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

မတ်လနှောင်းပိုင်းရဲ့ အပူရှိန်ပြင်းတဲ့ မန္တလေးမြို့ရဲ့ နွေနေ့လယ်ခင်းမှာ ဆိုင်ကယ်နဲ့လှည့်လည်ရောင်းချတဲ့ ရွှေရင်အေးသည်အမျိုးသမီးတစ်ဦးဟာ ချွေးဒီးဒီးကျပြီး ဆိုင်ကယ်ကို တွန်းလာခဲ့တယ်။ နွေဆို မန္တလေးမြို့ပေါ်တက်ပြီး ရွှေရင်အေးလာရောင်းကြသူတွေဟာ တွန်းလှည်းနဲ့ အများဆုံး ရောင်းကြတာဖြစ်ပေမဲ့ သူမကတော့ ဆိုင်ကယ်နဲ့ ရောင်းချနေတာပါ။ ဒီကနေ့မှာတော့ သူ့ဆိုင်ကယ်ထဲက စက်သုံးဆီပြတ်သွားတဲ့အတွက်၊ ဝယ်လို့လည်းမရတာကြောင့် နေပူကြီးထဲတွန်းနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ မတ်လဆန်းက စတင်ခဲ့တဲ့ စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်း ရက်သတ္တပတ် ၂ ပတ်ကျော်လာတဲ့အချိန်မှာတော့ မန္တလေးမြို့မှာ စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းဟာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့ကြောင်း မန္တလေးမြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဆိုင်ကယ်နဲ့ မော်တော်ယာဉ်တန်းတွေဟာ ယခင်ကထက် ရှည်လျားစွာ တန်းစီနေကြရပြီဖြစ်ပါတယ်။ ယာဥ်တန်းတွေဟာ ဆီဆိုင်အလိုက် မန္တလေးအခေါ် လေးပြကနေ ၇ ပြခန့်အထိ ရှိနေပြီး တစ်မိုင်နီးပါးလောက်အထိ တန်းစီနေကြရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ “ဒီနေ့ပိုဆိုးတယ်။ မနက် ၇ နာရီကစပြီး ညနေ…

မြန်မာပြည်တွင် အမေရိကန် CIA ၏ လှုပ်ရှားမှုများမှာ အသစ်အဆန်းမဟုတ်တော့သော်လည်း အိန္ဒိယအနေဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်သင့်ဟုဆို မြန်မာပြည်တွင် အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး-CIA ၏လှုပ်ရှားမှုများမှာ အသစ်အဆန်းမဟုတ်တော့သော်လည်း အိန္ဒိယအနေဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း India Narrative က အမြင် သဘောထားဖော်ထုတ်ရေးသားထားသည်။ မကြာသေးမီက ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁ ဦးတို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခြင်းက အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တလျှောက် အမေရိကန်၏ လျှို့ဝှက်လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် ငြင်းခုံဆွေးနွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ လျှို့ဝှက်အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းသည်ဟု သံသယရှိရသော ဤဖြစ်ရပ်သည် ပေါ်ထွက်လာသည့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာအချက်နှစ်ချက်ကြောင့် အရေးပါနေသည်။ ပထမအချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အခြေအနေဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအချက်မှာ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) အတွက် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တိုးမြှင့်တွန်းအားပေးလာမှု ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်သည် ၂၀၂၁…