ဗုဒ္ဓသာသနာနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ခေါင်းဆောင်အသွင်ပြောင်း ရွေးတုသမ္မတ၏ ပြောဆိုမှုမှာ လူရယ်စရာ ဖြစ်နေဟု ဆရာတော်များ မိန့်ကြား
စစ်ခေါင်းဆောင်အသွင်ပြောင်း ရွေးတုသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် အောင်ပွဲ၌ ဗုဒ္ဓ သာသနာနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောဆိုလျှောက်ထားမှုများသည် လက်တွေ့လုပ်ရပ်များနှင့် ကွာခြားနေပြီး လူရယ်စရာဖြစ်နေကြောင်း သံဃာတော်များက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မိန့်ကြားလိုက်သည်။
ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေရှိ မဟာပါသဏ လှိုဏ်ဂူသိမ်တော်ကြီးတွင် ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်အောင်ပွဲ နှစ် ၇၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားသို့ ရွေးတုသမ္မတ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုအခမ်းအနားတွင် “ဆရာဒကာ လက်တွဲညီစွာ ဆောင်ရွက်သွားပါက ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာ တော်မြတ်ကြီး ကမ္ဘာတည်သရွေ့ သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားမည်မှာ မလွဲဧကန် အမှန်ပင် ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ရွေးတုသမ္မတက လျှောက်ထားခဲ့ကြောင်း ၎င်းတို့၏ ဝါဒဖြန့်မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
စစ်ခေါင်းဆောင်အသွင်ပြောင်းရွေးတုသမ္မတသည် သာသနာပြုမည့်သူဟု လျှောက်ထားနေသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သံဃာတော်များ အပါအဝင် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်း လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရာတွင် ဘာသာရေး အဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခြင်းများအား စဉ်ဆက်မပြတ် ကျူးလွန်နေကြောင်း သိရသည်။
“လူရယ်စရာပေါ့။ မုသာဝါဒကို အရေကြိုသောက်ထားပြီး ဘယ်နေရာမှ မရှောင်မချန်ထားဘဲ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ တစ်နေ့မှမပြတ် ကျူးလွန်နေတဲ့ အာဏာရှင်ခေါင်းဆောင် ပြောဆိုတာတွေ အားလုံးအပေါ် ဘယ်အရာမှ အယုံအကြည်မရှိဘူး” ဟု မန္တလေးသံဃသမဂ္ဂမှ ဆရာတော် ဓမ္မမေတ္တာက မိန့်ကြားသည်။
သင်္ဂါယနာ တင်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပွင့်ထွန်း တော်မူသည်မှ မဟာပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်သည်အထိ (၄၅) ဝါ ကကာလပတ်လုံး ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် တရားတော်များကို “အညီအညွတ် စုပေါင်းရွတ်ဆို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း” ဖြစ်သည်။
ပထမ သင်္ဂါယနာကိုမူ မြတ်စွာဘုရားရှင် မဟာပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူပြီး သုံးလလေးရက်မြောက် ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဂဓတိုင်း၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၊ ဝေဘာရတောင်နံပါး၊ လိုဏ်ဂူ တော်ကြီးအနီး၌ အရှင်မဟာကဿပမထေရ်အမှူးရှိသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်ငါးရာတို့ တင်တော်မူကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် နှစ် ၁၀၀ အကြာတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဝေသာလီမြို့၊ ဝါလိကာရုံကျောင်းတိုက်ကြီး၌ ဒုတိယ သင်္ဂါယနာ၊ (၂၃၅) နှစ်မြောက်တွင် ပါဋလိပုတ်မြို့၌ တတိယသင်္ဂါယနာနှင့် နှစ်ပေါင်း (၄၅၀) အကြာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မထုလ-မလယဇနပုဒ်၊ အာလောက လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၌ စတုတ္ထသင်္ဂါယနာတို့ တင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
“ရှေ့ကလုပ်ခဲ့တဲ့ ထုံးစံအတိုင်း သူတော်ကောင်း စကားကို မကျင့်သုံးဘဲ နောက်ကလိုက် ထပ်တူပြုပြီး ပြောတာပေါ့လေ။ လုပ်ရပ်နဲ့ အပြုအမူတွေက ဘယ်လိုမှ သာသနာဆိုတာကို နှလုံးအိမ်ထဲမရှိတာ အားလုံးကလည်း မြင်တွေ့နေမှာပါ” ဟု နွေဦးတော်လှန်ရေး သံဃကွန်ရက်မှ ဆရာတော်ဦးဝါယမက မိန့်သည်။
ယင်းအပြင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးမြို့တွင် သာသနာတော်နှစ် ၂၄၁၅၊ ကောဇာ သက္ကရာဇ် ၁၂၁၈ခုနှစ်၌ ကျောက်ထက်အက္ခရာနှင့် သာသနာတော်နှစ် ၂၄၉၈၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့မှစ၍ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၀၀၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်အထိ မန္တလေးမြို့၌ပင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်တော်မူခဲ့ကာ ယခု နှစ် (၇၀) ပြည့်ပြီဖြစ်သည်။
