Author: Baby Yit Lone

အိမ်အကူမိန်းကလေးကို အက်ဆစ်နဲ့ပက်ပြီး နှိပ်စက်ခဲ့တဲ့အမှုနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရတဲ့ သရုပ်ဆောင် မင်းရာဇာရဲ့ဇနီး ဖူးငုံပွင့်ဟာ အင်းစိန်ထောင်အတွင်းမှာ အတိုးနှုန်းအဆမတန်ကြီးမားတဲ့ ငွေတိုးချေးစားတဲ့လုပ်ငန်းနဲ့ စီးပွားဖြစ်နေတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

အကျဉ်းသားမိသားစုဝင်တွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ဖူးငုံပွင့်ဟာ ထောင်တွင်းမှာ ငွေကြေးအခက်အခဲရှိသူတွေကို အတိုး ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း (တစ်ကျပ်တိုးနှုန်း) နဲ့ ချေးစားနေတာဖြစ်ပြီး၊ အတိုးပေးရမယ့်ရက်မှာ မိသားစုဝင်တွေက တရားရုံးချိန်းတွေနဲ့ ထောင်ဝင်စာတွေ့ချိန်တွေမှာ မပျက်မကွက် ပြန်ဆပ်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီလို အတိုး ၁၀၀ နှုန်းနဲ့ ချေးစားတာဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အတိုးနှုန်းတွေထက် ကျော်လွန်နေပြီး၊ လိုင်စင်မဲ့ ငွေတိုးချေးစားမှုဟာ တရားမဝင်တဲ့အပြင် ငွေဒဏ် (သို့) ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်းခံရနိုင်တဲ့ ပြစ်မှုဖြစ်ပါတယ်။

ထူးခြားတာက ဖူးငုံပွင့်ဟာ ထောင်ထဲမှာရှိနေပေမဲ့ အပြင်စာတွေ မှာယူစားသောက်တာ၊ အသားအရေလှပဖို့ ဆေးဝါးတွေ သုံးစွဲတာနဲ့ နုနုဖတ်ဖတ် လှလှပပ နေထိုင်နေတယ်လို့ မျက်မြင်တွေ့ရှိသူတွေက ဆိုပါတယ်။

ထောင်အတွင်းမှာ “စာရေး” အဖြစ် နေရာရယူထားပြီး ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အရေးပေးမှုကို ရရှိထားတဲ့ အခွင့်ထူးခံလူတန်းစားတစ်ဦးအဖြစ် ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးစလုံးကလည်း ဩဇာညောင်းနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ကျခံနေရတဲ့ မင်းရာဇာကိုယ်တိုင်ကလည်း ထောင်တွင်းမှာ “အကျဉ်းသားအရာရှိ” လုပ်ပြီး ဩဇာပြနေတယ်လို့ သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဒေါ်ကြည်ပြာသည် ရာထူးမှ နှုတ်ထွက်စာတင်ပြခဲ့ပြီးနောက် လက်ရှိတွင် ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတင် ကုသမှုခံယူနေရကြောင်း မိသားစုနှင့် နီးစပ်သူများထံမှ သိရသည်။

ဒေါ်ကြည်ပြာသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်းက လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနှင့် ငွေကြေး အလွဲသုံးစားမှု စသည့် စွပ်စွဲချက်များဖြင့် တိုင်ကြားခံခဲ့ရသူဖြစ်ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်၍ အဖြေရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာစဉ် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ခံယူရမည့် အခြေအနေကြောင့် ရာထူးမှ နှုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့သည်။

“ကင်ဆာဖြစ်ပြီး ဆေးရုံမှာ ကီမိုသွင်းနေရတာ ဟုတ်ပါတယ်။ အခုက အဆက်အသွယ်ပြတ်နေတော့ နောက် ဆုံးအခြေအနေတွေ မသိရဘူး” ဟု ဒေါ်ကြည်ပြာ၏ မိသားစုနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးသူတစ်ဦးက ကျန်းမာရေး အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ အတည်ပြု ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်က အရေးယူပေးရန် တိုင်ကြားခံရသော ဒေါ်ကြည်ပြာသည် ၎င်းအမှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးနေချိန်တွင်ပင် ကင်ဆာရောဂါ ခံစားနေရမှုကို သိရှိလာရပြီး နောက်ဆုံးအဆင့် ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ခင်မင်သိကျွမ်းသူများထံမှ သိရသည်။

“မကြည်ပြာဟာ ကင်ဆာ နောက်ဆုံးအဆင့်နဲ့ ဆေးရုံတင်ထားရတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒီနေ့ ကီမို စသွင်းတယ်ကြားတယ်။ အမှုဖြစ်နေစဉ်မှာ ကင်ဆာရှိနေတယ် ဆိုတာကို သိရတာလို့ ပြောတယ်။ stage 4 လို့ ပြောတယ်” ဟု ဦးမျိုးရန်နောင်သိမ်းက ၎င်း၏လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာတွင် ရေးတင်ထားသည်။

ဒေါ်ကြည်ပြာ၏ နှုတ်ထွက်စာတွင် စွပ်စွဲချက်အချို့အား ဖြေရှင်းပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကျန်းမာရေးအရ အနားယူရန် လိုအပ်နေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ရလဒ်များအရ ၎င်းအနေဖြင့် နောင်တွင် ဝန်ထမ်းများအပေါ် ပြောဆိုဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် NUG ဘက်က ပြင်းထန်စွာ သတိပေးထားသည်။

ဒေါ်ကြည်ပြာကမူ ၎င်းအနေဖြင့် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေး အောင်မြင်သည်အထိ တတ်နိုင်သည့်ဘက်မှ ဆက်လက် ပါဝင်သွားမည်ဟု ဆိုထားသည်။

ဓာတ်ပုံ – လူမှုကွန်ရက်

ဧရာဝတီတိုင်း၊ အင်္ဂပူမြို့နယ်၊ ထူးကြီးမြို့အတွင်း အရက္ခတပ်တော် AA၊ PDF ပူးပေါင်းတပ်တို့ ဝင်လာမည် စိုးရိမ်၍ စစ်ကော်မရှင်က ပရိတ်ပဋ္ဌာန်းများရွတ်ဖတ်ပူဇော်နေကြောင်း ဒေသခံများထံက သတင်းရရှိသည်။

ထူးကြီးမြို့အတွင်းရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်အထိုင်ချ စခန်းချရာနေရာတွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများမှ ဦးဆောင်ကာ သံဃာတော်များပင့်‌ဆောင်ပြီး ပရိတ်ပဋ္ဌာန်းများရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းဖြစ်သည်။

“ပုံမှန်က သင်္ကြန်ကျမှရွတ်ဖတ်ကြတာ၊ ခုက အစောကြီးထရွတ်တယ်။ သူတို့ စိုးရိမ်နေကြတာ၊ ပီးတော့ ညနေစောင်းဘက်ဆိုရင် ရပ်ကွက် ငါးခုရှိ လမ်းတွေတိုင်းမှာ ရွတ်ဖတ်ကြတယ်။ တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဦးဆောင်ပီးလုပ်တာ”ဟု ထူးကြီးမြို့ခံတစ်ဦးက ဧရာဝတီတိုင်းမ်ကိုပြောသည်

လက်ရှိ ထူးကြီးမြို့ ခန်းမအတွင်းရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်များက စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် ညဦးပိုင်းများတွင် ကင်းပတ်ပြီး မသင်္ကာသည့် ဒေသခံအချို့ကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးလေ့ရှိသည်ဟု ဒေသခံများကပြောသည်။

ဧရာဝတီတိုင်း၊ ရေကြည်မြို့နယ်၊ ဂွ- ငသိုင်းချောင်းလမ်း၊ မြောက်စမ်းရွာရှိ အမြောက်တပ် (အမတ) ၃၄၄ အနီး စစ်ကော်မရှင်နှင့် AA၊ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွါးနေသည်။

ဘဏ်တွေကနေ​ငွေစက္ကူထုတ်ယူမှု​တွေကိုကန့်သတ်ခဲ့ပြီး​နောက် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာဘဏ်​တွေက​ငွေထုတ်တဲ့အခါကျပ် တစ်သောင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ရလာတယ်လို့ ငွေထုတ်ခဲ့သူတွေ ကပြောပါတယ်။

အခုလ နောက်ဆုံးပတ်က ငွေထုတ်ယူမှုတွေမှာ ကျပ်တစ်သောင်းတန် ငွေစက္ကူတွေက ဆေးအနံ့တောင်ထွက်နေသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ငွေကအသစ်တွေပဲ။ဆေးအနံ့တွေတောင် မပျောက်သေးဘူး။လိုသလောက်တော့ ထုတ်မရသေးဘူး။တခါထုတ်သိန်း ၁၅၀ လောက်တော့ ရတယ်။ဒါလည်းဘဏ်ထဲရှိတဲ့ ငွေပမာဏပေါ်မူ တည်ပြီး ထုတ်ပေးတာ။ထုတ်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကိုပါဖြည့်ရသေးတယ်”လို့ ကမ္ဘောဇ ဘဏ်ကနေငွေထုတ်ယူခဲ့သူတဦးကပြောပါတယ်။

ဒါ​ကြောင့်စစ်​ကောင်စီက ​ငွေစက္ကူအသစ်​တွေထပ်မံရိုက်နှက်ပြီးအခုရက်ပိုင်းမှာဖြန့်​ဝေလာတာဖြစ်ပြီး အများအပြားရိုက်နှက်ထုတ်​ဝေရင်​ငွေဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်ပိုကြီးနိုင်တယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်အချို့က​ပြောပါတယ် ။​

ဒါ့အပြင်ငွေစက္ကူအသစ်တွေကြောင့် ပြည်တွင်းငွေကြေးစျေး ကွက်ထဲမှာ အတု၊အစစ် ထင်မှားမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

“Taxi သမားကိုထုတ်ပေးတာမယူဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ AYA ကအခုပဲထုတ်လာတာဆိုပြီး။ အုပ်လိုက်ပြမှယူတယ် “လို့ ကျပ်တစ်သောင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ် သုံးစွဲမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူက ပြောပါတယ်။

ဘဏ္ဍာနှစ်တစ်နှစ်အတွင်း နိုင်ငံရဲ့ဘက်ဂျက်လိုငွေ ပေါ်မူတည်ပြီး ငွေစက္ကူအသစ်ထုတ်တာဒါမှမဟုတ် ငွေစက္ကူအဟောင်းကို သိမ်းပြီး ငွေစက္ကူအသစ်နဲ့အစားထိုးလေ့ရှိတယ်လို့ အစိုးရဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးက အသိပေးပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်ကလာမယ့်မတ်လမှာ ကုန်ဆုံးမှာဖြစ်တယ်လို့လည်းသူကဆိုပါတယ်။

“နှစ်တိုင်း ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ထုတ်နေကြပါပဲ။ နည်းတာနဲ့များတာပဲကွာတယ်။စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန် ကြီးဌာနက အတိအလင်းမထုတ်ပြန်တော့တာပဲရှိမယ်”လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

အခုလဆန်းမှာ ဘဏ်တွေကနေ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို စစ်တပ်လက်​အောက်ခံဗဟိုဘဏ်ကထိန်းချုပ်တာနဲ့ ငွေစက္ကူအသစ်တွေ ထွက်လာတာက တိုက်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘူးလို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

“ငွေစက္ကူအသစ်တွေဝင်လာဖို့အတွက်ဘဏ်တွေကနေ ငွေထုတ်တာကိုကြိုထိန်းလိုက်တာလို့မြင်တယ်။လိုသလောက်ထုတ်နေတဲ့ သူတို့(စစ်တပ်)လည်း မသိပဲမနေဘူး။ ဒီပုံစံအတိုင်းဆိုဆင့်ကဲ ဖြစ်လာမှာတွေရှိတယ်။ဘဏ်တွေကို မယုံတော့ဘဲ ငွေသားလက်ဝယ် ကိုင်တာ။ရွှေနဲ့ နိုင်ငံ ခြားငွေ ကို ဝယ်စုတာတွေဆက်ဖြစ်နိုင်တယ်”လို့သူကသုံးသပ်ပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံငွေကြေးစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့စစ်တပ်လက်အောက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ၂၀၂၅ မှာ မြန်မာ့ငွေ ကြေးဖောင်းပွမှု ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းထိရှိတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်း ၃ နှစ်ကျော်အတွင်း ကျပ်ဘီလျံပေါင်း ၃၀,၀၀၀ နီးပါးရိုက်ထုတ်ခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီး ဦးတင်ထွန်းနိုင်က ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ပြောထားပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၉ နဲ့ ၂၀၂၀ မှာ ကျပ်ဘီလျံပေါင်း ၃,၆၅၆ သာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တပ်က ဘက်ဂျက်လို​ငွေကို ​ငွေစက္ကူအလွယ်ရိုက်ထုတ်တဲ့နည်းလမ်းနဲ့သာ ​အဓိက​ဖြေရှင်း​လေ့ရှိတာ​ကြောင့် ​ငွေ​ဖောင်းပွမှုဟာပိုဆိုးလာ​နေတယ်လို့လုပ်ငန်းရှင်​တွေက​ပြောပါတယ်။စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး ၅ နှစ်ခန့်အတွင်းမှာ ကျပ်​ငွေတန်ဖိုးဟာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင် ကျဆင်းခဲ့တယ်လို့ သြစ​တြေးလျနိုင်ငံသား စီးပွား​ရေးပညာရှင် ​ရှောင်တာနားက​ပြောထားပါတယ် ။

“ပြီးခဲ့တဲ့လက တဆယ်သားခုနှစ်ထောင် ရှိတဲ့ ဆိတ်သား တစ်ဆယ်သားကျပ်တစ်သောင်းစျေး ဖြစ်သွားပြီ။ကြက်သားစျေးကလည်း ၇၀၀၀ စျေးဖြစ်လာပြီ။အသားငါးစျေးတန်းကို မကပ်နိုင်တော့ဘူး”လို့ ရန်ကုန်မြို့နေ အိမ်ရှင်မ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ငွေစက္ကူအသစ်တွေ အလွန်အကျွံထုတ်မှုကနေ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုများပြားလာတဲ့အခါ ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာပြီးကုန်ပစ္စည်းနဲ့ဝန်ဆောင်မှုတွေရဲ့ စျေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာနိုင်တဲ့အတွက် ငွေ ကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့ ငွေကြေးတန်ဖိုးကျဆင်းတာတွေ ဖြစ်လာလို့ သိရပါတယ်။

(၂၀၂၆ ဖေ​ဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်ကထုတ်လာတဲ ​တစ်သာင်းတန်ငွေစက္ကူအသစ်​တွေကို​တွေ့ရစဥ်။ဓါတ်ပုံ-CJ )