Author: Baby Yit Lone

ပန်းတောင်းမြို့နယ် ကပစ ၁၆ ကို AA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်နေပြီး တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေ၊ စစ်တပ်က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကျဲခုခံနေ

ပဲခူးတိုင်း၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ် ကပစ ၁၆ ကို AA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ပြင်းထန်နေပြီး စစ်တပ်က လေကြောင်းဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်နေကြောင်း တော်လှန်ရေးစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောဆိုသည်။

မတ်လဆန်းပိုင်းမှ စတင်ပြီး ပန်းတောင်းမြို့နယ် အခြေစိုက် ကပစ ၁၆ တပ်ကို AA နှင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်း တပ်များက စတင်တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်ကာ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲများသည် ယနေ့ မတ်လ ၅ ရက်နေ့ထိ ပြင်းထန်နေကြောင်း၊ ထို့ပြင် တိုက်ပွဲများအတွင်း လက်နက်ကြီးများဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများရှိကြောင်း သိရသည်။

AA က ပစ်ခတ်သော လက်နက်ကြီးများမှာ ကပစ ၁၆ တပ်ဝင်းအတွင်းရှိ အိမ်ထောင်သည်လိုင်းခန်း၊ တန်းစီကွင်းနှင့် အားကစားကွင်းဘက်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး စစ်တပ်ဘက်မှ ထိခိုက်မှုရှိသော်လည်း အရေအတွက်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသေးကြောင်း သိရှိရသည်။

မတ်လ ၄ ရက်နေ့ကလည်း ကပစ ၁၆ အနီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ နေရာများကို အကြမ်းဖက် စစ်တပ် လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုသို့ ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် လူနာတင်ကားများ ရောက်ရှိလာပြီး ကပစ ၁၆ အတွင်းမှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသော စစ်သားများကို ပြည်မြို့ဘက်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။

“ပန်းတောင်း ကပစ ၁၆ ကတော့ တိုက်ပွဲတော်တော်ပြင်းထန်းနေတယ်။ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်တာတွေရှိသလို စစ်ခွေးတွေကလည်း လေယာဉ်တွေနဲ့ဗုံးကျဲတာတွေရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ သိရသလောက်တော့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဘက်က ပစ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီးကျည် ၃ လုံးက ကပစ ၁၆ တပ်ဝင်းထဲက အိမ်ထောင်သည်လိုင်းခန်း၊ တန်းစီကွင်းနဲ့ အားကစားကွင်းဘက်ကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲလို့ စစ်တပ်ဘက်ကလည်း ထိခိုက်မှုရှိတယ်လို့ သိရတယ်။ မနေ့ကလည်း လေယာဉ်တွေနဲ့ ဗုံးလာကျဲပြီး လူနာတင်ကားတွေနဲ့ ပြည်မြို့ဘက်ကို ဒဏ်ရာရ စစ်ခွေးတွေ သယ်ထုတ်ပြီး ဆင်းသွားတယ်လို့သိရတယ်” ဟု ဒေသခံစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောဆိုသည်။

ထိုသို့ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲများအတွင်း အကြမ်းဖက် စစ်တပ်ဘက်မှ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများပြားနေခြင်းကြောင့် ကပစ ၁၆ အတွင်းကို ကပစ ၉ မှ စစ်သားများဖြင့် အင်အားဖြည့်တင်းပြီး တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ပြင်းထန်လာနိုင်ကြောင်း ဒေသခံစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

ထို့ပြင် ပန်းတောင်းမြို့နယ် ကပစ ၆ တပ်အတွင်းမှ တပ်ပြောင်းပါသွားသည့် စစ်သားများသည် လမ်းတွင် ထွက်ပြေးသွားကြောင့် စစ်တပ်က မိသားစုများ၏ နေအိမ်များကို မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် လိုက်လံ မွှေနှောက်ရှာဖွေနေပြီး ထွက်ပြေးသူ အရေအတွက်ကိုမူ မသိရှိရသေးဟု ဒေသစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ဆက်လက်ပြောဆိုသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ဖုန်းအတုများ ကာကွယ်ရန်နဲ့ ဖုန်းပျောက်ဆုံး/ခိုးခံရပါက အသုံးမပြုနိုင်ရန်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများရဲ့ IMEI နံပါတ်များကို မှတ်ပုံတင်ရန် ဒီကနေ့ ထုတ်သတင်းစာများမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာလာပါတယ်။

AAMIJ ရဲ့ စုံစမ်းသိရှိထားတဲ့ အချက်အလတ်များအရ ၎င်းတို့ဟာ ဖုန်းလုံခြုံရေးအတွက် မဟုတ်ဘဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကို စနစ်တကျခြေရာခံ ဖမ်းဆီးရန် ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေအထောက်အထားများနဲ့တကွ သိရှိရပါတယ်။

IMEIကို မှတ်ပုံတင်လိုက်ခြင်းဟာ စစ်တပ်က ၄င်တို့ဖမ်းချင်တဲ့သူတွေကို အချိန်မရွေး နေရာအတိကျနဲ့ ဖမ်းဆီးနိုင်သလို ဖမ်းဆီခံထားရဖူးသူတွေလဲရှိခဲ့တာကို AAMIJက အချိန်အတော်ကြာ စုံစမ်းသိရှိခဲ့ပါတယ်။

🔴IMEI နံပါတ်ဆိုတာဘာလဲ?

IMEI( International Mobile Equipment Identity)ဆိုသည်မှာ ဖုန်းတစ်လုံးချင်းစီအတွက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဂဏန်း ၁၅ လုံးပါ “ကိုယ်ပိုင်မှတ်ပုံတင်နံပါတ်” ဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်မှာ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်တစ်ခုစီ ရှိသကဲ့သို့ ဖုန်းတိုင်းမှာလည်း မတူညီတဲ့ IMEI နံပါတ်များ ရှိကြပါတယ်။ ကိုယ်ဝယ်မယ့်ဖုန်းဟာ original ဟုတ်မဟုတ် IMEI နဲ့ စစ်နိုင်ပါတယ်။

🔴 IMEI ကနေတဆင့် စစ်တပ်က မည်သို့ထိန်းချုပ် ဖမ်းဆီးနိုင်သလဲ?

🟡 ခြေရာခံခြင်း –

အင်တာနက်မလိုဘဲ IMEIနံပါတ်ကနေတဆင့် စစ်တပ်က မိုဘိုင်းဖုန်းသုံးစွဲသူတွေကို ခြေရာခံနိုင်ပါတယ်။ မိုဘုန်းဖုန်းကို ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ ဆင်းကဒ်မလို၊အင်တာနက်မလိုပဲ မိုဘိုင်းဖုန်းရဲ့ တည်နေရာကို အတိကျရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ IMEI နံပါတ်ဟာ ဖုန်းရဲ့ ကိုယ်ပိုင်မှတ်ပုံတင်နံပတ် ဖြစ်တဲ့အတွက် ဖုန်းထဲကို ဘယ် SIM ကတ်ပဲထည့်ထည့်၊ အဲ့ဒီဖုန်းက ဖုန်းတာဝါတိုင် (Cell Tower) တစ်ခုခုနဲ့ ချိတ်ဆက်လိုက်တာနဲ့ Operatorဆီမှာ မှတ်တမ်းဝင်သွားပါတယ်။

🟡 ဖုန်းကိုသုံးစွဲလိုမရအောင်ပြုလုပ်နိုင်ခြင်း –

IMEIနံပါတ်ကို ဖုန်းအော်ပရေတာထံမှာ စစ်တပ်က Blacklist ထည့်သွင်းလိုက်ပါက အဆိုပါ မိုဘိုင်းဖုန်းဟာ မည်သည်ဖုန်းဆင်းကဒ်မှ ထည့်သွင်း အသုံးပြု၍ မရနိုင်ခြင်း နဲ့ အင်တာနက်ချိတ်ဆက် အသုံမပြုနိုင်ခြင်း စတာတို့ကို စစ်တပ်က ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

🟡 စောင့်ကြည့်ခံရခြင်း –

IMEI မှတစ်ဆင့် ဖုန်းအဝင်အထွက်နဲ့ SMS စာတိုပေးပို့မှုအားလုံးကို စစ်တပ်က ကြားဖြတ်နားထောင်ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

🟡 မိုဘိုင်းဖုန်းသုံစွဲသူကို အတိကျဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း –

ဒီအချက်ဟာလဲ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ IMEIကနေတဆင့် မိုဘိုင်းဖုန်းသုံးစွဲသူဟာ ဘယ်သူဖြစ်တယ်ဆိုတာကို စစ်တပ်က သိနိုင်ပြီး ၄င်းတို့အနေနဲ့ လူဖမ်းဆီးရာမှာ အတိကျဖမ်းဆီးနိုင်ပါတယ်။

🔴 IMEIကနေတဆင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများရှိနေခြင်း

IMEIကနေတဆင် စစ်တပ်က တော်လှန်ရေးလူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးတာဟာ လွန်ခဲ့တဲ့တစ်နှစ်ကျော် ၂၀၂၄ခုနှစ်ထဲက စစ်တပ်က ရန်ကုန်မြို့မှာ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖြစ်စဉ် (၁)

၂၀၂၄ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ DownTown မြို့နယ်တစ်ခုမှာ နေထိုင်တဲ့ တော်လှန်ရေးလူငယ်တစ်ဦးကို ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်မှာ စစ်တပ်က ၎င်းရှိရာ တိုက်ခန်းအထိ တိကျစွာ လာရောက်ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းတို့ဟာ IMEI ခြေရာခံစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တော်လှန်ရေးလူငယ်ရဲ့ နီးစပ်သူထံမှ သိရပါတယ် ။လုံခြုံရေးအရ မြို့နယ် အတိကျကို မဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဖြစ်စဉ် (၂)

နောက်ထပ်လူငယ်တစ်ဦးကိုလဲ IMEIကနေတဆင့် ခြေရာခံဖမ်းဆီးဖို့ စစ်တပ်က ကြိုးစားခဲ့တာကြောင့် အဆိုပါလူငယ်ဟာ မိုဘိုင်းဖုန်းကို ပိတ်ထားခဲ့ပြီး ရှောင်တိမ်းခဲ့ရပါတယ်။

၎င်းရဲ့ဖုန်းကို AAMIJ သတင်းထောက်တစ်ဦးထံ သက်သေအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ လူငယ်မှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့ပါတယ်။

🔴 IMEI အချက်အလက်များကို မည်သို့ ရရှိသလဲ?

၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းကပင် ရန်ကုန်ရှိ ဖုန်းအရောင်းဆိုင်ကြီးများ၌ ဖုန်းဝယ်ယူသူတိုင်းရဲ့ မှတ်ပုံတင်နဲ့ အချက်အလက်များကို စုဆောင်းရန် စစ်တပ်က လျှို့ဝှက်ညွှန်ကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဖုန်းဆိုင်များရှိ အချက်အလက်အများစုမှာ စစ်တပ်လက်ထဲသို့ ရောက်ရှိပြီးသား ဖြစ်နေပါတယ်။

🔴 IMEIရဲ့ တိကျမှု

စစ်တပ်အတွက် IMEIနဲ့ ဖမ်းဆီးတာဟာ GPS, Sim Card ကနေတဆင့်ခြေရာခံခြင်းတို့ထက်ကို ပိုမိုတိကျစွာ ဖမ်းဆီးနိုင်ပါတယ်။ မိုဘိုင်းဖုန်းကို ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ IMEIကနေ တဆင့် တည်​နေရာကို အတိကျသိနိုင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

🔴 ဘယ်သူက အဆိုပါနည်းပညာကို ထောက်ပံ့ပေးသလဲ?

ထိုကဲသို့ တိကျစွာခြေရာခံနိုင်တဲ့ နည်းပညာများကို အစောပိုင်းမှာ အစ္စရေးနိုင်ငံမှ ရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံအခြေစိုက် Huawei ကုမ္ပဏီကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီများက ဆက်လက်ပံ့ပိုးပေးနေကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရပါတယ်။

🚨 အထူးသတိပေးချက်

တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအနေဖြင့် ဖုန်းဝယ်ယူရာမှာလည်းကောင်း၊ အသုံးပြုရာမှာလည်းကောင်း မိမိတို့ရဲ့ IMEI

နံပါတ်နဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ လုံခြုံမှုရှိစေရန် အထူးဂရုပြုကြပါရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်အပ်ပါတယ်။

စကစရဲ့ ဆက်သွယ်ရေး ထောင်ချောက်

စကစက ပြည်သူတွေ ကိုင်ထားတဲ့ ဖုန်းနဲ့ ဆက်သွယ်ရေး ပစ္စည်းတွေရဲ့ IMEI ကုတ်တွေကို မှတ်ပုံတင်စေတဲ့ CEIR (Central Equipment Identity Register) ဆိုတဲ့စနစ်ကို စတင်ပြုလုပ် နေပါပြီ။

CEIR ဆိုတာ နိုင်ငံတကာမှာ ဖုန်းခိုးခံရမှုတွေနဲ့ မှောင်ခိုသွင်းတာတွေကို တားဆီးဖို့ သုံးလေ့ရှိပေမယ့် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်တဲ့ အခြေအနေ တွေမှာတော့ ဒါဟာ ပြည်သူကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်တဲ့ လက်နက်တစ်ခု အဖြစ် အလွယ်တကူ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။

အခွန်ကောက်ခံခြင်းက ဟန်ပြ ရည်ရွယ်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး နောက်ကွယ်က အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အလုံးစုံ ဆက်သွယ်ရေး ထိန်းချုပ်မှု (Total Telecommunication Control) ရယူဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ SIM Card တွေကို မှတ်ပုံတင်နဲ့ ဝယ်ယူရတဲ့ စနစ်ကို ကျင့်သုံးနေတာ ကြာပါပြီ။ ယခု IMEI ကိုပါ မဖြစ်မနေ မှတ်ပုံတင်ခိုင်းခြင်း အားဖြင့် ပိုင်ရှင်၊ ဆင်းကတ်နံပါတ်နဲ့ ဖုန်း သုံးခုလုံးကို တစ်ဆက်တည်း ချိတ်ဆက်မိသွားစေဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

IMEI ကို ပိုင်ရှင်အမည်နဲ့ တွဲသိရင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်ကို ထိန်းချုပ်ထားသူက လုပ်နိုင်တာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို မသုံးစေချင်ရင် သူ့ရဲ့ ဆင်းကတ်ကို ပိတ်ရုံတင်မကဘဲ၊ သူသုံးနေတဲ့ ဖုန်း (IMEI) ကိုပါ မြန်မာနိုင်ငံက ဘယ်ကွန်ရက်ကိုမှ ချိတ်ဆက်လို့ မရအောင် Block လုပ်ပစ်နိုင်ပါတယ်။ ဆင်းကတ် အသစ်လဲတပ်လည်း သုံးလို့ရတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီထက်ပိုပြီး ကြောက်စရာ ကောင်းတာကတော့ ဖုန်းတစ်လုံးကို ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ ဆင်းကတ် ထည့်ထားသည်ဖြစ်စေ၊ မထည့်ထားသည်ဖြစ်စေ အနီးဆုံး ဆက်သွယ်ရေး တာဝါတိုင်တွေကို လှမ်းချိတ်ပါတယ်။ စကစက ပစ်မှတ်ထားတဲ့ IMEI နံပါတ်ကို သိရင်၊ အဲဒီဖုန်း ဘယ်မြို့၊ ဘယ်ရပ်ကွက်က တာဝါတိုင်နားမှာ ရှိနေလဲဆိုတာ အချိန်နဲ့တပြေးညီ ခြေရာခံနိုင်ပါတယ်။ ပစ်မှတ်ထားသူရဲ့ ဖုန်းထဲကို ဘယ်ဆင်းကတ်တွေ ဝင်ထွက်သွားလဲဆိုတာ သိနိုင်တဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ အဆက်အသွယ် ကွန်ရက်ကို ပုံဖော်နိုင်ပါတယ်။

ဒါဟာ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေအတွက် ကြီးမားတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုပါ။ ဒီစနစ်ကို ရင်ဆိုင်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ အနေနဲ့ Digital Operational Security (OpSec) ကို အဆင့်မြှင့်တင်ရပါမယ်။ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေး အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေအတွက် ပြည်တွင်း မိုဘိုင်းကွန်ရက်တွေကို အသုံးပြုခြင်းမှ တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်။ Starlink လို ဂြိုလ်တု အင်တာနက်တွေ၊ Wi-Fi ကွန်ရက်တွေကို ပိုမို အားထားသင့်ပါတယ်။

ဖုန်းကို airplane mode ထားပြီး Signal လို End-to-End Encrypt ဖြစ်တဲ့ App တွေ Wi-Fi နဲ့ သုံးရင် IMEI ကို ပြည်တွင်းတာဝါတိုင်တွေက မသိနိုင်ပါဘူး။ ပြည်သူတွေ အနေနဲ့ သာမန် အပြင်သွား၊ သတင်းဖတ် တဲ့ဖုန်းနဲ့ တော်လှန်ရေးကိစ္စ သီးသန့်လုပ်တဲ့ ဖုန်း (Black Phone) ကို တတ်နိုင်သမျှ ခွဲထားရပါမယ်။ Black Phone တွေမှာ ပြည်တွင်း ဆင်းကတ် လုံးဝ (လုံးဝ) မထည့်သင့်ပါဘူး။ Airplane Mode အမြဲဖွင့်ထားပြီး Wi-Fi နဲ့သာ သုံးသင့်ပါတယ်။

End-to-End Encryption (E2EE) ပါတဲ့ Signal သို့မဟုတ် Telegram လို App တွေဟာ သင်ပို့လိုက်တဲ့ စာသား၊ ဓာတ်ပုံ၊ ဖုန်းပြောဆိုမှု အကြောင်းအရာတွေကိုသာ ကြားဖြတ် မဖတ်နိုင်အောင် အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင့်ဖုန်းရဲ့ တည်နေရာနဲ့ ချိတ်ဆက်မှု မှတ်တမ်း (Metadata) ကိုတော့ မကာကွယ်ပေးနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် တော်လှန်ရေး အတွက် သုံးမယ့် ဖုန်းဟာ IMEI မှတ်ပုံ မတင်ထားသင့် သလို ပြည်တွင်း ဆင်းကတ်တွေလည်း မထည့်သင့်ဘဲ Wi Fi သက်သက်နဲ့သာ အသုံးပြုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် IMEI ကို သိရုံသက်သက်နဲ့တော့ ဖုန်းတစ်လုံးကို တိုက်ရိုက် Hack လို့ (ဖုန်းထဲက အချက်အလက်တွေကို ဝင်ရောက်ခိုးယူလို့) မရပါဘူး။ ဒါဟာ လူအများစု စိုးရိမ်လေ့ ရှိပေမယ့် နည်းပညာအရတော့ လွဲမှားနေတဲ့ အယူအဆ တစ်ခုပါ။ သင့်ရဲ့ IMEI ကို သိထားရင် ဆက်သွယ်ရေး တာဝါတိုင်တွေ ကနေတစ်ဆင့် သင့်တည်နေရာကို ခြေရာခံတာ၊ ဖုန်းလိုင်း ဖြတ်တောက်တာတွေပဲ လုပ်လို့ ရပါလိမ့်မယ်။

သင့်ဖုန်းက အခွန်မဆောင်ဘဲ တရားမဝင် တင်သွင်းထားတဲ့ ဖုန်း ဖြစ်နေရင် (သို့မဟုတ်) ဖုန်းရဲ့ IMEI နံပါတ်က CEIR စနစ်မှာ မှတ်ပုံမတင်ထားရင် လာမယ့်ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ကစပြီး ဖုန်းလိုင်း ဖြတ်တောက်ခံရနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို နားလည်လွယ် အောင် အတိုချုပ် ရှင်းပြပေးလိုက်ပါတယ်။

အခွန်ဆောင်ပြီးသား ဖုန်းတွေကော?

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့မတိုင်ခင်ကတည်းက သုံးနေတဲ့ ဖုန်းတွေအားလုံးဟာ အခွန်ဆောင်ဖို့ မလိုဘဲ၊ CEIR စနစ်မှာ အလိုအလျောက် မှတ်ပုံတင်ပြီးသား ဖြစ်သွားမှာပါ။

ဒါပေမဲ့ ဒီအချက်ကို မမေ့ပါနဲ့

သင်လက်ရှိ သုံးနေတဲ့ဖုန်းက အခွန်မဆောင်ရဘဲ တရား ဝင် ဆက်သုံးနိုင်ဖို့အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့မတိုင်ခင် (MPT၊ ATOM၊ U9၊ Mytel) စတဲ့ SIM Card တခုခု ထည့်ပြီး ဖုန်းခေါ်ဆိုတာ (သို့မဟုတ်) ဖုန်းဖွင့်ထားဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ CEIR စနစ်မှာ သင့်ဖုန်းရဲ့ IMEI က အလိုအလျောက် မှတ်ပုံတင် ပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။

ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းကစပြီး ဘာဖြစ်မှာလဲ?

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့ကစပြီး၊ CEIR စနစ်မှာ မှတ်ပုံမတင်ထားတဲ့ ဖုန်းတွေနဲ့ SIM Card အသစ်တွေကို စတင်ချိတ်ဆက်ရင်၊ အဲဒီဖုန်းတွေကို (၃၀) ရက်အထိပဲ ယာယီသုံးခွင့်ပေးမှာပါ။

အဲဒီ ရက် (၃၀) အတွင်းမှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခွန်နဲ့ ဒဏ်ကြေးတွေကို ဝဘ်ဆိုက် (သို့မဟုတ်) နီးစပ်ရာ အခွန်/အကောက်ခွန် ရုံးတွေမှာ ပေးဆောင်မှသာ ဖုန်းလိုင်းကို ဆက်သုံးနိုင်မှာပါ။ အခွန်မဆောင်ရင် ဖုန်းလိုင်း ဖြတ် တောက်ခံရပါမယ်။

သင်လက်ရှိသုံးနေတဲ့ဖုန်းကို လာမယ့်မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့မတိုင်ခင် SIM Card ထည့်ပြီး သေချာဖွင့်သုံးထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့!

သင့်သူငယ်ချင်းတွေ၊ မိသားစုဝင်တွေကိုလည်း ဖုန်းလိုင်းမပြတ်တောက်ရအောင် ဒီအချက်ကို Share ပေးပြီး သတိပေးလိုက်ပါဦး!

ကိုယ့်ဖုန်းကိုယ်စစ်ကြည့်လို့ ရပါတယ်၊ ဆိုင်ကြီးတွေက ဝယ်ထားလဲစစ် ကြည့်ဦးနော် … 🤗🤗

မိမိဖုန်းရဲ့ IMEI Number ကို Copy ယူပြီး၊www.ceir.gov.mm မှာ Check IMEI status ထဲဝင်ပီး ကိုယ့် IMEI Number ကို စစ်လိုက်တဲ့အခါ။

ပုံထဲကလို အချက် ၃ ချက်မှာ အမှန်ခြစ်ဖြစ်နေရင် ရပါပြီခင်ဗျ။

◾️ IMEI Status မှာ Correct

◾️ Tax Payment Status မှာ Paid

◾️ Device Blocking Status မှာ Allowed လို့ ပေါ်တယ်ဆိုရင် ရပါပြီခင်ဗျ။

Dual SIMs တွေ၊ eSIM Support တွေကတော့ အကုန်လုံး SIM ထည့်ပြီး Activated လုပ်ထားပေးဖို့ လိုအပ်ပါမယ်နော်။

မတ်လ ၃၁ နောက်ပိုင်း ပြီး စကန်းဖုန်း ဝယ်မယ်ဆိုရင် ပိုပြီး သတိထားရပါမယ်။

အသစ်ပါကင်က ဘယ်ချိန်ဝယ်ဝယ် အဆင်ပြေနေမှာ ဖြစ်ပြီး Second ဝယ်မှသာ တိုင်ပတ်မှာပါ။

မတ်လ ၃၁ အရှေ့ပိုင်း ဝယ်ထားတဲ့ မည်သည့်ဖုန်းမဆို မြန်မာပြည် (Sim card) ထည့်သုံးဖူးရင် ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး စိတ်မပူရပါဘူး။ သုံးနေကျ ဖုန်းတွေက အရမ်းစိတ်ပူစရာ မရှိပါဘူးနော်။

မိမိဖုန်းဟန်းဆက် အခွန်ဆောင်ပြီးဖြစ်မဖြစ် ဒီလိုစ.စ်ပါ

1. မိမိဖုန်းရဲ့ IMEI ကို သိရှိဖို့ *#06# ကိုဖုန်းခေါ်ပါ.

2. IMEI နံပါတ် သိပြီဆိုရင် https/ceir.gov.mm/ ကို ဝင်ပါ.

3. Check status ကို နှိပ်ပါ.

4. Enter IMEI ဆိုတဲ့နေရာမှာ မိမိရဲ့ IMEI နံပါတ်ဖြည့်ပြီး I’m not a robot နှိပ်ပြီး ခဏစောင့်ပါ.

5. I’m not a robot ကနေ Verified ပြပြီး check status ဆိုတာလေး အပြာရောင်ဖြစ်သွားရင် အဆိုပါ check status ကို နှိပ်လိုက်ပါ.

6. Check IMEI status ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဥ်အောက်မှာ IMEI status မှာ Correct , Tax payment status မှာ Paid , Device blocking status မှာ Allowed ပြပြီး ၃နေရာလုံး အမှန်ခြစ်ပြနေရင်တော့ ဒီဟန်းဆက်က အခွန်ဆော.င်ပြီးဖြစ်လို့ အဆင်ပြေပြေ သုံးလို့ရပြီပဲ ဖြစ်ပါတယ်.

— တချို့ဆင်းကတ်ထည့်မသုံးတာကြာပြီဖြစ်တဲ့ ဟန်းဆက်တွေ ဆင်းကတ် ၂ကတ်သုံး ဟန်းဆက်တွေမှာ တစ်ကတ်ပဲသုံးနေရင်း အခုမှ အသစ်တစ်ကတ် သုံးဖို့ထည့်မယ့်သူတွေအနေနဲ့ ဆင်းကတ်ထည့်အပြီး စ.စ်ရင် Paid မပြတတ်တာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်. ဒီလိုဖြစ်ရင် ဖုန်းအထွက် တကောလ်လောက် ခေါ်ကြည့်ပြီးမှ ပြန်စ.စ်ကြည့်ပါ. အဲဒီအခါကျ Paid ပြတာမျိုး တွေ့ရပြီး အဆင်ပြေသွားပါလိမ့်မယ်.

—နောက်တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ Pay tax ကတော့ ဧပြီလမှ ဟန်းဆက် အသစ် နိုင်ငံခြားကနေ ဝ.ယ်လာသူတွေ တင်သွင်:လာသူတွေအတွက်ပါ အခွန်အတွက်က ဟန်းဆက်တန်ဖိုးရဲ့ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း လို့လည်း လက်ရှိ ပြောထားကြတာတွေ့ရပါတယ်. ဥပမာ ကျပ်သိန်း ၆၀ ဝန်းကျင် ဖုန်းတစ်လုံးဆိုရင် အခွန်အပါ ကျပ်သိန်း ၈၀ နီးပါးအထိ ရှိသွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုထားကြပါတယ်.

​လာမယ့် ၂၀၂၆၊ ဧပြီလ ၁ ရက် မှစတင်ပြီး အခွန်မဆောင်ထားတဲ့ ဖုန်းတွေကို ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက် အသုံးပြုခွင့် ပိတ်ပင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ ဖုန်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သိထားရမယ့် အချက်တွေကို အောက်မှာ စုစည်းပေးထားပါတယ် 👇
​
✅ လက်ရှိအသုံးပြုနေသူများအတွက်
​
ကိုယ်အသုံးပြုနေတဲ့ ဖုန်းထဲမှာ ပြည်တွင်းအော်ပရေတာတွေဖြစ်တဲ့ MPT, ATOM, Mytel, Ooredoo (သို့) u9 ဆင်းကတ်တစ်ခုခုကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုနေရုံနဲ့ အလိုအလျောက် မှတ်ပုံတင်ပြီးသား ဖြစ်သွားမှာပါ။ ဒါကြောင့် လက်ရှိသုံးနေတဲ့သူတွေကတော့ စိုးရိမ်စရာမရှိပါဘူး။
​
⚠️ အသုံးမပြုသေးဘဲ သိမ်းထားတဲ့ဖုန်းများရှိရင်
​
သင့်ဆီမှာ ဆင်းကတ်မထည့်ရသေးဘဲ ဝယ်ထားတဲ့ ဖုန်းအသစ် ဒါမှမဟုတ် သိမ်းထားတဲ့ ဖုန်းရှိနေတယ်ဆိုရင် မတ်လ ၃၁ ရက် နောက်ဆုံးထားပြီး ဆင်းကတ်တစ်ခုခု ထည့်သုံးထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ အခွန်အခမဲ့ကာလအတွင်း အလိုအလျောက် မှတ်ပုံတင်ပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။
​
🚫 ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်များ
​
မတ်လ ၃၁ ရက်အထိ ဆင်းကတ်ထည့်ပြီး မှတ်ပုံတင်မထားတဲ့ ဖုန်းတွေဟာ ဧပြီ ၁ ရက်မှာ အသုံးပြုလို့ ရတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
​
အသုံးပြုခွင့် ပြန်ရဖို့အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခွန်နဲ့ ဒဏ်ကြေး တွေကို ပေးဆောင်ပြီးမှသာ ပြန်သုံးလို့ရပါမယ်။
​
ပြည်ပကနေ ကိုယ်တိုင်ဝယ်လာတဲ့ ဟန်းဆက်တွေဆိုရင်လည်း ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း အခွန်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
​
🌐 အသေးစိတ် သိလိုပါက
​
အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို www.ceir.gov.mm မှာ ကြည့်ရှုနိုင်သလို၊ အောက်ပါ Call Center နံပါတ်တွေကိုလည်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ် –

📞 ၁၇၇၇ သို့မဟုတ် ၁၇၅၅
​
အကြံပြုချက်: ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ ဟန်းဆက်တွေကို အခွန်နဲ့ ဒဏ်ကြေးမဆောင်ရအောင် မတ်လ ၃၁ ရက်မတိုင်ခင် ဆင်းကတ်လေးတွေ ထည့်သုံးထားကြဖို့ မမေ့နဲ့နော်။