ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်ကို မူလရာထူး နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သမ္မတအဖြစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံက ဆက်လက်ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲပြီး ချက်ချင်းပြန်လွှတ်ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တောင်းဆို
စစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အတုအယောင် ဟန်ပြသာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာစံနှုန်း ပြည့်မီခြင်းမရှိ၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံက အသိအမှတ်မပြုဘဲ ပယ်ချ
စစ်တပ်က မတရားဖမ်းဆီးထားသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်ကို မူလရာထူး နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သမ္မတအဖြစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံက ဆက်လက်ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲပြီး ချက်ချင်းပြန်လွှတ် ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတွင် တောင်းဆိုလိုက်သည်။
မတ်လ ၆ ရက်နေ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်မြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်၊ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပြုလုပ်သည့် မြန်မာ့အရေး တံခါးပိတ် ဆွေးနွေးပွဲ၌ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ပြင်သစ်ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် Mr. Jay Dharmadhikari က မြန်မာစစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးထိန်း သိမ်းမှုခံထားရသည့် မြန်မာခေါင်းဆောင်များကို ၎င်းတို့၏ မူလရာထူးအမည်များဖြစ်သော “နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်” နှင့် “နိုင်ငံတော်သမ္မတ” အဖြစ် တရားဝင် ဆက်လက်သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး၊ စစတပ်ဖြင့် ၎င်းတို့ကို မတရားဖမ်းဆီးထားရာမှ ချက်ချင်းပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တောင်းဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ပြင်သစ်ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် Mr. Jay Dharmadhikari က မြန်မာအကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စု၏ အာဏာသိမ်းမှုကို “ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လုပ်ရပ်” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ခေါင်းဆောင်များကို မူလရာထူးအမည်များဖြင့် သာ သုံးစွဲသွားခြငးဖြစ်သည်။
“ပြင်သစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် (State Counsellor Daw Aung San Suu Kyi)၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် (President U Win Myint) နဲ့ အခြားသော မတရားဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ သူ အားလုံးကို စစ်အုပ်စုက ချက်ချင်းပြန်လည်လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ”ဟု Mr. Jay Dharmadhikari ကပြောဆိုသည်။
ယခုကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့်တို့ကို မူလရာထူးအမည်များကို အသုံးပြု၍ တောင်းဆိုခြင်းမှာ စစ်အုပ်စု၏ အာဏာသိမ်းမှုကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နှင့် ပြည်သူ့ဆန္ဒကိုသာ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ဆက်လက်ရပ်တည်နေကြောင်း ပြသလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာပြည်သူများ၏ ဒီမိုကရေစီမျှော်လင့်ချက်များ နင်းခြေခံထားရပြီး စစ်အုပ်စုသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေများကို စနစ်တကျချိုးဖောက်ကာ အရပ်သားများ၊ စာသင်ကျောင်းများနှင့် ဆေးရုံများကို ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေကြောင်း ပြင်သစ်ကိုယ်စားလှယ်က ထောက်ပြခဲ့သည်။
ထို့ပြင် စစ်အုပ်စုက မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ဟန်ပြသာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာစံနှုန်း တစ်ခုကိုမျှ ပြည့်မီခြင်းမရှိဟုဆိုကာ စစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို ပယ်ချခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ချက်ချင်းရပ်တန့်၍ တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို အတားအဆီးမရှိ ပေးအပ်ခွင့်ပြုရန်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို လွှတ်ပေးပြီး အားလုံးပါဝင်သော နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ရန်၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်နေမှုကို တိုက်ဖျက်ရန်၊ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုရပ်တန့်၍ ၎င်းတို့ ဘေးကင်းစွာ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေး စီစဉ်ရန် တို့ကို တောင်းဆိုသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် မြန်မာ့အရေးဖြေရှင်းရာတွင် အာဆီယံ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ထောက်ခံကြောင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိစေရန် အာဆီယံနှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ ဆက်လက်ကတိကဝတ်ပြု လုပ်ဆောင်သွားရန် တိုက်တွန်းသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ထုတ်ပြန်ချက် အပြည့်အစုံ
Depuis cinq ans les aspirations démocratiques des Birmans sont piétinées
Je remercie Madame la Ministre des Affaires étrangères des Philippines et Envoyée spéciale de l’ASEAN, Mme Teresa Lazaro, dont je salue la présence parmi nous. Je remercie également l’Envoyée spéciale des Nations Unies, Madame Julie Bishop, pour vos exposés sur la situation en Birmanie.
Monsieur le Président,
1/. Cinq ans sont passés depuis le coup d’Etat brutal de la junte militaire en Birmanie, qui a renversé un gouvernement démocratiquement élu.
Depuis cinq ans les aspirations démocratiques des Birmans sont piétinées. Depuis cinq ans la junte multiplie les violations massives et systématiques du droit international, les bombardements indiscriminés contre les civils, les écoles et les hôpitaux. Depuis cinq ans la Birmanie est devenue un épicentre de la criminalité transnationale organisée, déstabilisant la région et mettant en péril la paix et la sécurité internationales.
Alors que les violences se poursuivent dans le pays, l’organisation par la junte d’un simulacre d’élection en décembre et janvier dernier ne peut être qualifiée de processus démocratique. Soyons clairs : la France soutiendra toujours l’organisation d’élections, lorsque celles-ci remplissent les critères de transparence, de liberté, d’inclusion et de crédibilité fixés par les normes internationales. Le processus organisé par la junte ne remplissait aucun de ces critères, comme l’ASEAN l’a indiqué elle-même. Pire, ce processus mettait en danger les citoyens birmans appelés à se rendre aux urnes alors que les hostilités se poursuivaient.
Monsieur le Président,
2/. Nos attentes sont claires : ce sont celles agréées par les parties dans le cadre du consensus en cinq points et entérinées par ce Conseil dans sa résolution 2669.
Premièrement, la cessation immédiate des violences et des bombardements et l’instauration d’un cessez-le-feu sur l’ensemble du territoire. La France rappelle que le respecter du droit international humanitaire est une obligation qui s’impose à toutes les parties.
Deuxièmement, le rétablissement de l’accès humanitaire à l’ensemble du territoire. Alors que seize millions de personnes ont besoin d’un soutien humanitaire à travers le pays, plusieurs millions en demeurent privés en raison du blocage des accès humanitaires par la junte. La poursuite du financement humanitaire est indispensable : la France et l’Union européenne y prennent toute leur part.
Troisièmement, un processus politique inclusif, commençant par la reprise des négociations entre toutes les parties en Birmanie et la libération de tous les prisonniers politiques. La libération de 7300 personnes détenues arbitrairement par la junte est une étape notable mais insuffisante. La France appelle à la libération de la Conseillère spéciale de l’État Daw Aung San Suu Kyi, du Président U Win Myint et des autres prisonniers détenus arbitrairement par le régime.
Quatrièmement, le respect des droits de l’Homme et la lutte contre l’impunité. La France soutient à cet égard le travail essentiel du Mécanisme d’enquête indépendant pour la Birmanie.
Cinquièmement, la fin des discriminations systémiques à l’encontre des Rohingyas. Un dialogue exigeant entre l’ensemble des parties et la résolution de la question de la citoyenneté sont indispensables pour créer les conditions d’un retour digne, sûr et volontaire des réfugiés.
Monsieur le Président,
3/. La France soutient les efforts de l’ASEAN en faveur d’une résolution durable de la crise.
Les Etats de la région jouent un rôle essentiel pour favoriser le dialogue et convaincre la junte d’enfin entamer un dialogue avec les concitoyens qu’elle prétend diriger. La France encourage la poursuite de la coopération entre la nouvelle Envoyée spéciale de l’ASEAN et l’Envoyée spéciale des Nations Unies. Elle se tient prête, en appui des efforts internationaux, à apporter sa contribution à une solution acceptable par toutes les parties engagées dans le règlement du conflit.
Ce Conseil doit poursuivre sa mobilisation en soutien à ces efforts de médiation. La Charte des Nations Unies lui confère la responsabilité de promouvoir la paix et la sécurité internationales. La France appelle tous les membres du Conseil à poursuivre leur engagement en faveur du règlement durable du conflit en Birmanie, aux côtés de l’ASEAN.
Je vous remercie.
