အီရန်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံခံရမှုနှင့် ထောက်လှမ်းရေးသတင်းပေါက်ကြားမှုဖြစ်စဉ်များကို သင်ခန်းစာယူ၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ စစ်ကော်မရှင်ထောက်ခံသူများနှင့် လော်ဘီများအကြား တပ်တွင်းသူလျှိုဖော်ထုတ်ရေးအတွက် တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်များတွင် ဆော်သြမှုများ ပြုလုပ်လာကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ စစ်ကော်မရှင်ထောက်ခံသူများသည် အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားအဆောက်အအုံများနှင့် စစ်ရေးပစ်မှတ်များ တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းမှာ အတွင်းသတင်းပေါက်ကြားမှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆနေကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တပ်မတော်၏ ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်ချက်များနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု ကြေးနန်းစာများ ပေါက်ကြားနေခြင်းအပေါ် ပြာပြာသလဲ စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်နေကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ယင်းသို့ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ တပ်တွင်းသတင်းများကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးမကျေနပ်ချက်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ငွေကြေးမက်လုံးကြောင့်ဖြစ်စေ ပြည်ပမီဒီယာများနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများထံ ပေးပို့နေသူများကို အရေးတကြီး စိစစ်ဖော်ထုတ်ရန် ၎င်းတို့၏ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်များမှတစ်ဆင့် အပြိုင်အဆိုင် သတိပေးနှိုးဆော်လျက်ရှိသည်။

အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ခံဝန်ကတိဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်ပြန်ဝင်လာသူများကို အဓိကထား စောင့်ကြည့်ရန် လော်ဘီများက တိုက်တွန်းနေကြသည်။

၎င်းတို့အား အရေးပါသည့် တာဝန်များနှင့် ဌာနဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်များကို သိရှိနိုင်သည့် နေရာများတွင် တာဝန်မပေးအပ်သင့်ဘဲ နောက်ကြောင်းရာဇဝင်ကို အနုစိတ်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ကြောင်း စစ်တပ်လော်ဘီများက ရေးသားထားကြသည်။

ယင်းအခြေအနေအပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတစ်ဦးက “အီရန်မှာ ဖြစ်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေက စစ်ကော်မရှင်လော်ဘီတွေကို တော်တော်လေး ထိတ်လန့်သွားစေတာ အမှန်ပဲ။ သူတို့က သူတို့ရဲ့ အတွင်းစည်းထဲမှာ သူလျှိုတွေ ရှိနေနိုင်တယ်ဆိုတာကို အရင်ကထက် ပိုပြီး သံသယဝင်လာကြတာ။ ဒါဟာ တပ်တွင်းမှာ အချင်းချင်း မယုံကြည်မှုတွေကို ပိုပြီး ကြီးထွားလာစေနိုင်တယ်” ဟု သုံးသပ်ပြောကြားသည်။

ထို့ပြင် လော်ဘီများက လုံခြုံရေးအတွင်းစည်းကို ပိုမိုကျပ်မတ်ရန်အတွက် သတင်းအချက်အလက် သိရှိနိုင်သည့် နယ်ပယ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး ကျဉ်းမြောင်းအောင် ပြုလုပ်ရန်နှင့် သစ္စာရှိမှုအပေါ် အခြေခံသည့် ဆုပေး၊ ဒဏ်ပေးစနစ်ကို အားကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်းလည်း ဆိုကြသည်။

“ဒီလိုမျိုး ဖိအားပေးတာတွေက တကယ်တမ်းမှာတော့ အောက်ခြေဝန်ထမ်းတွေနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကြားမှာ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုကိုပဲ ဖန်တီးပေးရာ ရောက်လိမ့်မယ်။ CDM ပြန်ဝင်လာသူတွေကို ရန်သူလို သဘောထားပြီး စောင့်ကြည့်နေမယ်ဆိုရင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားထဲမှာ အဆင်မပြေမှုတွေ ပိုများလာမှာပဲ” ဟု တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးက ထောက်ပြသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း တပ်မတော်၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို သိရှိနိုင်သည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများပင်လျှင် ငွေကြေး သောင်းဂဏန်း၊ သိန်းဂဏန်းအတွက်ဖြင့် သစ္စာဖောက်ဖျက်နိုင်သည်ဟု လော်ဘီများက ယူဆနေကြခြင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်၏ လက်ရှိကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်ယွင်းမှုများကို ဝန်ခံရာရောက်နေကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ထို့ကြောင့် စစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် တပ်တွင်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာများတွင် ရှိနေနိုင်သည့် သစ္စာမဲ့သူများကို မျက်ခြေမပြတ် စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် အချိန်ယူ စစ်ဆေးခြင်း၊ တာဝန်ပေးအပ်ပြီး ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ကြည့်ခြင်းနှင့် စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် လော်ဘီများက အပြင်းအထန် တောင်းဆိုနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများ၏ အဆိုအရ အီရန်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံခံရမှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အာဏာရှင်စနစ်ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများအတွက် စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာစေပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ကော်မရှင်အတွက်လည်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ပြောကြားသည်။

အကျိုးဆက်အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်သည် ရှေ့လာမည့် ကာလများတွင် တပ်တွင်းလုံခြုံရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် စီးဆင်းမှုများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုတင်းကျပ်လာဖွယ်ရှိပြီး ယင်းသည်ပင်လျှင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအတွင်း မလိုအပ်သည့် တင်းမာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ခန့်မှန်းထားသည်။

လူကြီးဖတ်စာပေ