အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ ပူပေါင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်အသစ် ဒဏ်ရာရရှိထား

အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သစ်အဖြစ် ကြေညာခံထားရသော မွတ်ရှ်တာဘာ ခါမေနီ ဒဏ်ရာရရှိထားကြောင်း အီရန်အစိုးရပိုင် ရုပ်သံမီဒီယာများက ဖော်ပြနေကြသည်။

မွတ်ရှ်တာဘာ ခါမေနီ သည် မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်အချိန်တွင် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ကို အီရန်ဘက်မှ အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ယူဆနေကြပြီး မွတ်ရှ်တာဘာ ခါမေနီ ကို လူသိရှင်ကြား မတွေ့မြင်ရသေးကြောင်းလည်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြထားကြသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် Iran နှင့် Israel အကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ဆက်လက်မြင့်တက်နေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးအခြေအနေများ ပိုမိုမတည်ငြိမ်လာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးသုံးသပ်သူများက သုံးသပ်နေကြသည်။

Mojtaba Khamenei (မိုဂျတာဘာ ခါမေနီ) သည် အီရန်နိုင်ငံ၏ အဓိပ္ပာယ်အရှိဆုံးနှင့် သြဇာအကြီးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိ အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် (Supreme Leader) Ali Khamenei ၏ ဒုတိယမြောက် သားတော် ဖြစ်သည်။

Mojtaba သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် တရားဝင် ရာထူးကြီးကြီးမားမား ရယူထားခြင်း မရှိသော်လည်း ဖခင်ဖြစ်သူ၏ ရုံးခန်း (Beit-e Rahbari) ကို နောက်ကွယ်မှ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နေသူဟု လူသိများသည်။ အထူးသဖြင့်-

Basij အဖွဲ့နှင့် ဆက်ဆံရေး: ၂၀၀၉ ခုနှစ် အီရန်ရွေးကောက်ပွဲ အငြင်းပွားမှုအပြီး ဆန္ဒပြပွဲများကို နှိမ်နင်းရာတွင် ၎င်းက Basij ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို နောက်ကွယ်မှ ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။

ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး: အီရန်၏ ထောက်လှမ်းရေး ကွန်ရက်များနှင့် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) အပေါ်တွင်လည်း သိသာသော သြဇာသက်ရောက်မှု ရှိသည်။

လက်ရှိ အီရန်နိုင်ငံရေး လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများအကြားတွင် Mojtaba ကို ၎င်း၏ဖခင် Ali Khamenei ၏ အလားအလာအရှိဆုံး ဆက်ခံသူ အဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

ယခင်က သမ္မတ Ebrahim Raisi ကို အဓိက ပြိုင်ဘက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် Raisi ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျ ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက် Mojtaba သည် ရှေ့တန်းသို့ ပိုမိုရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

သို့သော် အီရန်တော်လှန်ရေး၏ မူဝါဒအရ “မျိုးရိုးလိုက် အုပ်ချုပ်ခြင်း” (Hereditary rule) ကို ဆန့်ကျင်သည့် အစဉ်အလာရှိသဖြင့် ၎င်းကို ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်ပါက ကန့်ကွက်မှုများ ရှိလာနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။

အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာရန်မှာ ဘာသာရေးအရ “Ayatollah” ဘွဲ့အဆင့်အတန်း ရှိရန် လိုအပ်သည်။ မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်းက Mojtaba သည် Qom မြို့ရှိ ဘာသာရေးကျောင်းများတွင် အဆင့်မြင့် ဘာသာရေး စာပေများကို သင်ကြားပို့ချခွင့် ရရှိလာခဲ့ပြီး ၎င်းကို “Ayatollah” အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိနေသည်။

၎င်းသည် လူထုရှေ့သို့ ထွက်ပေါ်လေ့မရှိဘဲ လျှို့ဝှက်စွာ နေထိုင်သူဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက် အသေးစိတ်ကို တိတိကျကျ သိရှိရန် ခဲယဉ်းလှသည်။