အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုများကို ‘ယခုချက်ချင်း’ အဆုံးသတ်နိုင်သလို၊ အီရန်၏ စစ်ဘက် ဆိုင်ရာစွမ်းဆောင်ရည်များကို ဆယ်စုနှစ်တခုအတွင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်စွမ်းမရှိအောင် အမေရိ ကန်က လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားလိုက်သည်။

သို့သော် ယင်းမှာ “လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော အခြေအနေမျိုး မဟုတ်ကြောင်း” ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမ်အက်စ်နောင်းသတင်းဌာနမှ စတီဖနီ ရူးလ်နှင့် ဖုန်းဖြင့် မေးမြန်းခန်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အချိန်၁၅ မိနစ်ခန့်ကြာမြင့်သည့် ဖုန်းဖြင့် မေးမြန်းခန်းတွင် ထရမ့်က “ကျွန်တော်တို့ အခုချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားမယ်ဆိုရင်တောင် အီရန်က ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ အနည်းဆုံး ၁၀ နှစ် ကြာပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကလည်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ကြမှာပဲ” ဟု ဆိုသည်။

“ကျွန်တော်တို့ အဲဒီမှာ ကြာကြာနေမယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့ ဘယ်တော့မှ ပြန်မတည်ဆောက်နိုင်တော့ ဘူး” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်၏ မှတ်ချက်စကားများသည် ဆန်ဒီယာဂိုမှ နောက်ထပ် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂,၅၀၀ ခန့်ကို အရှေ့ အလယ်ပိုင်းသို့ ပင်တဂွန်က စေလွှတ်ထားကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ယင်းသည် ပြီးခဲ့သည့် တပတ်အတွင်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာ ကို ဒုတိယအကြိမ်မြောက် စေလွှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

အီရန်သို့ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များ စေလွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်း ထရမ့်က ကြာသပတေးနေ့က အိမ်ဖြူတော် အိုဗယ်ရုံးခန်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုက အီရန်တွင် ထိရောက် သော အစိုးရအပြောင်းအလဲဖြစ်စေရန် “မြေပြင်စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် “အခွင့်အရေးကို အရယူကြရမည်” ဟု ဆိုပြီး၊ ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟု ၏ ယင်းမှတ်ချက်စကားများသည် အီရန်ပြည်သူများကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ သို့သော် “မြေပြင်စစ်ဆင် ရေး” အတွက် “ဖြစ်နိုင်ခြေများစွာ ရှိနေသည်” ဟုလည်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

သောကြာနေ့က စတီဖနီ ရူးလ်နှင့် အင်တာဗျူးရာတွင် ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်နှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့တွင် “အလွန်တူညီသော” ရည်မှန်းချက်များ ရှိကြကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

“ကွာခြားချက်ကတော့ အစ္စရေးက အီရန်နဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေဖြစ်ပြီး ကျွန်တော်တို့ကတော့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါက ကြီးမားတဲ့ ကွာခြားချက်ပဲ” ဟု ထရမ့် က ဆိုသည်။

စစ်ပွဲ၏ ပထမသီတင်းသုံးပတ်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အီရန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အမြောက်အမြား သေဆုံးခဲ့ရသဖြင့် လက်ရှိအီရန်၏ ခေါင်းဆောင်မှု အပိုင်းမှာ ရှင်းလင်းမှုမရှိကြောင်း နေတန်ယာဟုနှင့် ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။