မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ပရိသတ်ချစ်ခင်မှု အခိုင်အမာရရှိထားသည့် အကယ်ဒမီ သက်မွန်မြင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော အလျှံပယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှစတင်၍ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် ရုံတင်ပြသလျက်ရှိပြီး ယင်းဇာတ်ကားကို သွားရောက်ကြည့်ရှု့ခြင်းမပြုလုပ်ရန် စစ်တပ်လော်ဘီများက လှုံ့ဆော်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါ အလျှံပယ် ရုပ်ရှင်သည် စစ်တပ် အာဏာမသိမ်းမီ ကာလကတည်းကပင် အနုပညာရှင်များစွာ စုပေါင်းအားစိုက်ကာ အပြီးသတ်ရိုက်ကူးထားသည့် လက်ရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း လက်ရှိတွင် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ၌ မင်းသမီး သက်မွန်မြင့်အပေါ် ပစ်မှတ်ထား၍ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ရုပ်ရှင်ကို သပိတ်မှောက်ရန် လှုံ့ဆော်မှုအချို့ ပေါ်ပေါက်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် သက်မွန်မြင့်အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင် နှင့် ပတ်သက်သည့် အခမ်းအနားများ၊ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပါဝင်တက်ရောက်ခြင်း မရှိဘဲ သီးသန့်ရပ်တည်နေထိုင်နေခြင်းအပေါ် စစ်တပ်လော်ဘီအချို့က မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်နေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

“မသက်မွန်ဟာ သူ့ရဲ့အနုပညာအလုပ်ကို အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး အခုချိန်မှာလည်း မိသားစုနဲ့အတူ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အေးအေးချမ်းချမ်း သီးသန့်နေထိုင်နေတာဖြစ်လို့ နိုင်ငံရေးအမြင်မတူတာနဲ့ပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ လိုက်လံတိုက်ခိုက်နေကြတာဟာ မသင့်တော်ဘူး” ဟု သက်မွန်မြင့်၏ ပရိသတ်တစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။

အထူးသဖြင့် ဒလန် ဟူသော စကားလုံးနှင့် ပတ်သက်၍ သက်မွန်မြင့်အား စွပ်စွဲတိုက်ခိုက်မှုများ ရှိနေသော်လည်း ၎င်း၏ အမာခံပရိသတ်များကမူ ယင်းမှာ အနုပညာရှင်တစ်ဦးအပေါ် မတရားသည့် တိုက်ခိုက်မှုသာဖြစ်ကြောင်း ရှုမြင်ကြသည်။

အလျှံပယ် ရုပ်ရှင်သည် ရိုက်ကူးစဉ်ကာလကတည်းက သရုပ်ဆောင်ပိုင်းနှင့် ရိုက်ကူးမှုအပိုင်းတွင် အဆင့်အတန်းမြင့်မားစွာ ဖန်တီးထားသောကြောင့် ပရိသတ်များစွာ စောင့်မျှော်နေကြသည့် ဇာတ်ကားလည်း ဖြစ်သည်။

အနုပညာရှင်တစ်ဦး၏ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်နှင့် ၎င်းဖန်တီးထားသည့် အနုပညာလက်ရာကို ခွဲခြားမြင်တတ်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ ရုပ်ရှင်လောက ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးအတွက် အရည်အသွေးရှိသော ဇာတ်ကားများကို အားပေးသင့်ကြောင်း ဝေဖန်ရေးသမားအချို့က ဆိုကြသည်။

ရုပ်ရှင်လေ့လာသူတစ်ဦးက “မသက်မွန်ရဲ့ သရုပ်ဆောင်ချက်တွေကို လွမ်းနေတဲ့ အမာခံပရိသတ်တွေအတွက်ကတော့ ဒီဇာတ်ကားဟာ နှစ်နဲ့ချီပြီး စောင့်ခဲ့ရတဲ့ အနုပညာလက်ရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တော့ အနုပညာဆိုတာ နိုင်ငံရေးအယူဝါဒတွေထက် အများကြီး သာလွန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အမုန်းတရားတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး အနုပညာရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကိုပဲ တန်ဖိုးထားပြီး ကြည့်ရှုသင့်တယ်”ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။

အဆိုပါဇာတ်ကားကို ဒါရိုက်တာ စတီးလ် (Steel) က ရိုက်ကူးပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး အဓိကသရုပ်ဆောင်များအဖြစ် အကယ်ဒမီ ထွန်းထွန်း၊ အလင်းရောင်၊ ထွန်းကိုကို၊ အကယ်ဒမီ သက်မွန်မြင့်၊ ခိုင်သင်းကြည်၊ အေးမြတ်သူနှင့် မေမြင့်မိုရ် စသည့် ထိပ်တန်းအနုပညာရှင်များစွာ ပါဝင်ထားသည်။

နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အရည်အသွေးရှိသော အနုပညာလက်ရာများကို သပိတ်မှောက်ခြင်းထက်၊ မိမိတို့ချစ်ခင်ရသော မင်းသမီး၏ သရုပ်ဆောင်ချက်များကို ခံစားနိုင်ရန် ရုပ်ရှင်ရုံသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုသင့်သည်ဟု ပရိသတ်အချို့က တိုက်တွန်းထားသည်။