Tag: News

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ ၃ ဦးမှာ ၁ ဦးနှုန်း ဝမ်းရေးမဖူလုံတာကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဥ် WFP ကဆိုပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၅ ရက်က ထုတ်ပြန်တဲ့ မြန်မာက ဆာလောင် မွတ်သိပ်မှုကို ကိုရီးယားနိုင်ငံနဲ့ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်မယ့် REACH အစီအစဥ်အကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဆိုထားတာပါ။

မြန်မာမှာ လူဦးရေ ၁၆ ဒသမ ၇ သန်းဟာ ဝမ်းရေးမဖူလုံမှုကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကထက် သိသိသာသာတိုးမြင့်လာတယ်လို့ WFP ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ဝဝလင်လင်မစားနိုင်တဲ့ လူဦးရေ ၁၃ ဒသမ ၃ သန်းရှိခဲ့တာကြောင့် တစ်နှစ်အတွင်းလူ ၃ သန်းလောက် တိုးလာပါ။

အခုတိုးမြင့်လာတဲ့ အရေအတွက်ထဲကမှ လူ ၂ ဒသမ ၈ သန်းဟာ ထမင်းတစ်နပ်အတွက် နေ့စဉ်ရုန်းကန်နေရတဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာဆိုပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်အစောပိုင်းကထက် ကုန်ဈေးနှုန်း ၄ ဆအထိတိုးမြင့်လာတာကြောင့် သန်းနဲ့ချီတဲ့လူတွေဟာ အခြေခံစားသောက်ကုန်တွေကို မဝယ်စားနိုင်တဲ့အခြေအနေဖြစ်နေတယ်လို့ WFP ကဆိုပါတယ်။

ကိုးရီးယားနိုင်ငံက WFP နဲ့ပူးပေါင်းပြီး REACH အစီအစဥ်နဲ့ ပဋိပက္ခနဲ့ ငလျင်ဒဏ်သင့်ဒေသက လူဦးရေ ၃ သိန်းဝန်းကျင် အတွက် နှစ်လစာ စားနပ်ရိက္ခာ ဒါမှမဟုတ် ငွေသားထောက်ပံ့ပေးဖို့ ရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ် ။

ဒါအပြင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ နို့တိုက်မိခင်နဲ့ ကလေးငယ် ၂၄,၀၀၀ တို့ကိုလည်း အာဟာရချို့တဲ့မှု ကာကွယ်ရေးနဲ့ ကုသရေး အကူအညီတွေ ပေးသွားမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။

WFP ဟာ ရန်ပုံငွေမလုံလောက်တာကြောင့် မြန်မာက လူတစ်သန်းအတွက် အရေးပေါ်အကူအညီ ပေးတာကို ဒီနှစ်ဧပြီမှာ ရပ်တန့်ခဲ့ရပါတယ်။

စကခ(၁၃) ဒုစကခမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးသန့် မြိတ်-ထားဝယ်လမ်းပိုင်းတိုက်ပွဲတွင်သေဆုံး

စစ်အုပ်စုက နာ​ရေးကို အကျဥ်းချုပ်လုပ်ခိုင်းပြီး စကခမှူးကို စုံခုံဖွဲ့စစ်​ဆေး

အမှတ် (၁၃) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှ ဒုတိယစကခမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးသန့်သည် မြိတ်-ထားဝယ်လမ်းပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားပြီး နာရေးကို စစ်ကောင်စီက အကျဉ်းချုပ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးသန့် လိုက်ပါ လာသော ယာဉ်တန်းသည် ပြီးခဲ့သည်ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်က ထားဝယ်ခရိုင်၊ လယ်ကဆောမြို့နယ်၊ ထောင်ယွန်းကျေးရွာအနီးတွင် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းဖြစ်​ကြောင်း စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောသည်။

“ထုံးစံအတိုင်းပဲ။ တိုက်ပွဲကျပြီးမှူးချုပ်(ဗိုလ်မှူးချုပ်) ရာထူးတိုးပေးလိုက်တယ်။ နာရေးကို သတင်းမထွက်စေရလို့ညွှန်ကြားချက်ရှိတယ်။ သူပေါ့လျော့လို့ ဖြစ်တာ။ အခုကစခကမှူးလည်းစုံခုံစစ်ခံနေရတယ်” ဟုအဆိုပါသတင်းရင်းမြစ်ကပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးသန့်သည် မသေဆုံးမီက ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးဖြစ်သည်။ သေဆုံးပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးတိုးပေးခြင်းဟုသိရသည်။ နာရေးကို ဩဂုတ်လ ၂၇ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စုံစမ်းသိရသည်။

နာရေးကို လုံခြုံရေးအထပ်ထပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အုတ်ဂူ‌ ဘေးတွင် ငိုယိုနေသော ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးသန့်၏ မိန်းမဓာတ်ပုံကို စစ်ကောင်စီဝါဒဖြန့်ချီရေး သီးသန့်လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများတွင် အချင်းချင်း မျှဝေထားကြသည်။

ဩဂုတ်လ၂၅ရက်နေ့က တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးသန့်အပါအဝင် စစ်ကောင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ဦးထက်မနည်းသေဆုံးပြီး ရုပ်အလောင်းများကို လေကြောင်း ပစ်ကူဖြင့် သယ်ယူသွားခြင်းဟု ဒေသခံတော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးသန့် သေဆုံးခြင်းနှင့် ယာဉ်တန်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွက် စကခ (၁၃) စကခမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇေယျာလင်းကို စစ်ကောင်စီက စစ်ဆေးနေခြင်းဖြစ်​ကြောင်းစုံစမ်းသိရသည်။

တနင်္သာရီတိုင်း ၊ဘုတ်ပြင်းမြိုမှ လေညာမြို့ဘက် တက်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်၏ယာဥ်တန်းအား သြဂုတ် ၂၅ ရက်တွင်စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်မိုင်းဆွဲခဲ့ရာ စစ်ဦးစီးမှူး G2 အဆင့်အရာရှိ အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား (၂၀) ဦးထပ်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) တပ်မဟာ(၄) မြိတ်-ထားဝယ်ခရိုင်က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။

ဩဂုတ် ၂၅ရက်နေ့လည်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ယာဉ်တန်း ကား(၃)စီးအား ကရင်အမျိုးသားလွတ် မြောက်ရေးတပ်မတော် (K.N.L.A) တပ်ရင်း(၂၀၃)၊ တပ်ခွဲ(၂)က ထောင်ယွန်းကျေးရွာအနီးတွင် စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်မိုင်းဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ခံရ၍ စစ်ကောင်စီတပ်ထိခိုက်သေဆုံးများခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီယာဉ်များ ဘုတ်ပြင်းဘက် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားကြောင်း ဖော်ပြသည်။

စကခ(၁၃)သည် တနင်္သာရီတိုင်း၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။လက်ရှိတွင် ဘုတ်ပြင်းမြိုနယ်အပြင် ပလော၊ ပလောက်စသည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ လမ်းပိုင်းမြို့နယ်များ၌ တိုက်ပွဲများပြင်းထန်နေပြီး စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်နေကြောင်း တနင်္သာရီစစ်ဒေသမှ ကာကွယ်ရေးရဲဘော်တစ်ဦးကပြောသည်။

(​သေပြီး​နောက် ရာထူးတိုးသွား​သောဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးသန့် ၏ အုတ်ဂူအနီး ၎င်း၏ ဇနီးကို​တွေ့ရစဥ်။ ဓါတ်ပုံ-စစ်တပ်​ထောက်ခံသူများ၏လူမှုကွန်ယက်)

‎မကွေး- ရခိုင်အစပ်တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကော်မရှင်နှင့် AAတို့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေရာ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ထိခိုက်သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများ၊ ဖမ်းဆီးခံရမှုများရှိကြောင်း သိရသည်။
‎
‎တပ်မ (၉၉) ခြေလျင်တပ်မဌာနချုပ်၊ အမှတ် (၉၉၂) နည်းဗျူဟာအဖွဲ့မှ အသက် (၄၆) နှစ်အရွယ်ရှိ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ကျော်သက်၊ ယာယီနည်းဗျူဟာမှူးနှင့်အဖွဲ့ကို AAက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။
‎
‎မကွေးတိုင်း၊ ဂုတ်စီးရိုးဒေသ တိုက်ပွဲများတွင် ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်၊ ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် နည်းဗျူဟာမှူးနှင့်အတူ ၎င်း၏ ဗျူဟာရုံးအဖွဲ့ဝင် (၁၇) ဦးတို့အား အာရက္ခတပ်တော်မှ လက်ရဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်ဟု AA ကပြောသည်။
‎
‎မကွေးတိုင်းအတွင်း၌ စစ်ဆင်ရေးလုပ်နေခဲ့သော တပ်မ (၉၉) တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနေရာ၌ တပ်အပြောင်းအလဲလုပ်သောအားဖြင့် တပ်မ (၉၉) လက်အောက်ခံ၊ ခမရ (၁၀၉) တွင် မိခင်တပ်ရင်းသို့ တပ်နားရန်ရောက်ရှိနေ‌ကြောင်း သိရသည်။
‎
‎ထိုသို့ တပ်ပြန်နားသည်ကို အမ်း-ပဒါန်း စစ်ဆင်ရေးတွင် အောင်မြင်မှုရခဲ့သည့်သဖွယ် ရှေ့တန်းပြန်အခမ်းအနားများဖြင့် ပြုလုပ်နေသည်မှာ ၎င်းတို့၏ စစ်မြေပြင်အရှုံးကို ဖုံးကွယ်ရန်ကြိုးစားခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု AAက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည်။
‎
‎ရခိုင်-ပဲခူးအစပ်၊ ရခိုင်- မကွေးအစပ်၊ ရခိုင်- ဧရာဝတီအစပ်တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကော်မရှင်မှာ အရေးနိမ့်နေပြီး အလောင်းမကောက်နိုင်ဘဲ ပြေးရသည်အထိ ရှုံးနိမ့်နေကြောင်း သိရသည်။
‎
‎တိုက်ပွဲများမှာ မေလလယ်တွင် ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည်ဟု ကြေညာပြီး အရေးပေါ်နယ်မြေများကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် တိုက်ပွဲများ နေရာအနှံ့ပြင်းထန်လာခြင်းဖြစ်သည်။

သာကေတမှ လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်း လက်နက်ကိုင် ပျူစောထီးအဖွဲ့ ထူထောင်ပြီး စစ်တပ်အတွက် စစ်မှုထမ်းတပ်သား ရရှိရေး လူငယ်များကို ဖမ်းဆီးနေ

ပြည်သူလူထုကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် အနိုင်ကျင့် ဗိုလ်ကျ ခြိမ်းခြောက်

ရန်ကုန်တိုင်း၊ သာကေတမြို့နယ်မှ လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းမှာ စစ်တပ်ဘက်တော်သား လက်နက်ကိုင် ပျူစောထီးဖြစ်လာပြီး စစ်တပ်အတွက် စစ်မှုထမ်းတပ်သား ရရှိရေး လူငယ်များကို ဖမ်းဆီးမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သာကေတမြို့နယ်မှ စစ်မှုထမ်းတပ်သားအဖြစ် စုဆောင်းခံလိုက်ရသော လူငယ်တချို့၏ ဆွေမျိုးများက ပြောဆိုသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း သာကေတ လူမိုက် နေမျိုးအောင် ပစ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းမှာ သာကေတတစ်ခွင်တွင် လူမိုက်များ ပိုမို စုစည်းလာကြောင်း၊ လူမိုက်အဖွဲ့များကို စုစည်း၍ စစ်တပ်နှင့်ရဲအတွက် တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားသူများ၏ သတင်းများကို စုံစမ်း သတင်းပေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ စစ်မှုထမ်းဥပဒေအတည်ပြုပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းမှာ စစ်တပ်၏ လက်ကိုင်တုတ် လုံးလုံးလျားချားခံယူပြီး လက်နက်ကိုင် ပျူစောထီးဖြစ်လာကြောင်း သိရှိရသည်။

“သာကေတတစ်ခွင်မှာ ၀င်းထွဋ်၀င်းက ဆက်ကြေးကောက် မိုက်ကြေးခွဲ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးအနေနဲ့ စီးပွား ရေး၀င်ငွေကောင်းလာတယ်။ စစ်မှုထမ်းဖို့ လူငယ်တွေ လိုက်ဖမ်းပေးတယ်။ စစ်မှုထမ်းကြေး ကောက်တယ်။ ရရှိလာတဲ့၀င်ငွေတွေကို သူ့တပည့်တွေ ဆိုင်ဆိုပြီး ပလေကပ် ပုဆိုးဆိုင် ထမင်းဆိုင် ကားပစ္စည်းဆိုင် အဖြစ် ငွေဖြူ‌ပြန်ပြောင်းပါတယ်။ သူတို့လူမိုက်အဖေအမေတွေကို ကန်တော့တဲ့ ဗီဒီယို တွေ တစ်တော့ပေါ်တင်ပြီး ပရဟိတလိုလို ဘာလိုလို အပေါ်ယံဖုံးပြပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း ၀င်းထွဋ်၀င်း တပည့်တွေက သာကေတ ခိုင်ရွေဝါ ၈ တောင် ရပ်ကွက်မှာ သာမန် အရပ်သားပြည်သူတွေကိုပါးရိုက်တာ၊ ရိုက်နှက်တာ၊ ဆက်ကြေးကောက်တာတွေ အရမ်းလုပ်လာတယ်။ မိန်းမပျိုလေးတွေကို ငွေပေးမယ်၊ သူ့ဆရာနဲ့ အတူတူအိပ်ပါဆိုတာမျိုးတွေအထိ ပြည်သူလူထုကို အနိုင်ကျင့်ဗိုလ်ကျလာတယ်။ တိုင်လည်း မတိုင်ရဲဘူး။ တိုင်လည်း ရဲက ဘာမှ မလုပ်ပေးဘူး။ တိုင်ရင်လည်း ရဲက အရေးယူတာ၊ မယူတာထက် လူမိုက်တွေက ဝင်ခုတ်သွားမှာ ကြောက်နေရတာ” ဟု သာကေတမြို့နယ်မှ ကင်းထောက်လုံခြုံရေး သတင်းရင်းမြစ် ရှင်းပြသည်။

သာကေတတစ်ခွင်တွင် ဝင်းထွဋ်ဝင်းက ပျူစောထီးများဖြစ်လာသောအခါ အုပ်စုဖွဲ့ သွားလာပြီး လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းနှင့်စကားပြောသည့်အခါ ပြည်သူလူထုကို လက်အုပ်ချီစကားပြောရန် စေခိုင်းခြင်း၊ ပရဟိတအယောင်ဆောင် လာခြင်း ၊ အုပ်စုဖွဲ့၍ ယာဉ်တန်းများဖြင့် သွားလာခြင်းများ လုပ်ဆောင်လာကြောင်း၊ စစ်တပ်နှင့်ရဲများ၏ ပစား ပေးမှုဖြင့် လူမိုက်ကြီးစိုးရာနယ်မြေအဖြစ် ပုံဖော်လာကြောင်း သိရှိရသည်။

” စစ်တပ်ထောက်ခံတဲ့ ယုန်လေးက Original Gangster 3 မှာ လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းကို ထည့်ရိုက်ပြီးတော့ ဝင်းထွဋ်ဝင်းက ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်လိုမျိုး ပုံလုပ်လာတယ်။ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကအစ ငွေ သောင်းဂဏန်းလောက်ပေးပြီး သူ့ကိုလက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်။ သူနဲ့စကားပြောရင် ဘယ်သူမဆို သူ့တပည့်တွေက လက် အုပ် ချီခိုင်းတယ်။ စစ်တပ်နဲ့ရဲ လက်ကိုင်တုတ်ဖြစ်လာတော့ အရေးယူသူမရှိတော့တဲ့ ၀င်းထွဋ်၀င်းက လူမိုက်ကြီးစိုးရာနယ်မြေဖြစ်လာတယ်။ သူကိုယ်တိုင်မှာလည်း သေနတ်အတိုတစ်လက်ကိုင်ထားတယ်။ အဓိက လူငယ်တွေအတွက် မလုံခြုံတော့တာ” ဟု သာကေတမြို့နယ်မှ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်က ရှင်းပြသည်။

ယမန်နှစ်အတွင်း စစ်တပ်ဘက်တော်သား ယုန်လေးရိုက်ကူးသည့် Original Gangster 3 ရုပ်ရှင်ဇတ်ကားတွင် သာကေတ လူမိုက်များဖြစ်ကြသည့် ၀င်းထွဋ်၀င်းနှင့် သံဗုဒ္ဓေတို့ ထည့်သွင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။

ယင်းရုပ်ရှင် ပြသခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း လူမိုက်ဝင်းထွဋ်ဝင်းမှာ ယုန်လေး၏ ဆက်သွယ်ပေးမှုဖြင့် စစ်တပ်အ တွက် စစ်မှုထမ်း လူသစ်များ စုဆောင်းပေးခြင်း၊ ဧည့် စာရင်းစစ်ပေးခြင်း၊ တော်လှန်ရေးရဲဘော်များ သတင်းများ စုံစမ်းခြင်းနှင့် သတင်းပေးများ မွေးမြူခြင်းများ ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်လာခြင်းဖြစ်သည်။

လူမိုက် ဝင်းထွဋ်ဝင်းက တပည့်များနှင့်အတူ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ တာမွေမြို့နယ်၊ မလွှကုန်းဌေးကြွယ် (က) ရပ်ကွက်နေ မိသားစုတစ်စုကို ဝင်ခုတ်ခဲ့ပြီး အသက် ၃၀ နှစ်အရွယ် ကိုဇော်ဟိန်း သေဆုံးခဲ့ကာ မိသားစုဝင် ၂ ဦးထက်မနည်း အရေးပေါ် လူနာအဖြစ် ကုသခဲ့ရသည်။

အဆိုပါ အမှုမှ အရေးယူခံခဲ့ရသဖြင့် ထောင်ကျခဲ့သော်လည်း စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် စစ်တပ်၏ လွတ်ငြိမ်းခွင့် ဖြင့် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဓာတ်ပုံ- လူမိုက် ၀င်းထွဋ်၀င်းနှင့် ယုန်လေးတို့ကို တပည့်များနှင့်အတူ တွေ့ရစဉ်။