အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး(၄၈ ကြိမ်မြောက်)အတွက် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ စီဘူးမြို့၌ စုဝေးကြစဉ် မြန်မာတွင် စစ်အုပ်စုအနေဖြင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ချက်ချင်းနှင့် ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် အာဆီယံလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များအဖွဲ့ (APHR) က တောင်းဆိုလိုက်သည်။
အာဆီယံအဖွဲ့ကြီးအနေဖြင့်လည်း ကြီးထွားလာနေသော နိုင်ငံတကာ၏ တောင်းဆိုမှုများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ရန် APHR က တိုက်တွန်းသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ ကုလ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗော်လ်ကာ တပ်ခ်တို့နှင့်အတူ အမေရိကန်၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ဂျပန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အပါအဝင် အစိုးရအသီးသီးကလည်း တောင်းဆိုထားကြသည်။
ထိပ်သီးအစည်းအဝေး မစတင်မီ လေးရက်အလို ဧပြီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုဗယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေပြည်တော်အကျဉ်းထောင်မှ သတ်မှတ်နေအိမ်တခုသို့ စစ်အုပ်စုက ပြောင်းရွှေ့လိုက်ခြင်းမှာ ထိုတောင်းဆိုချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရာ မရောက်ဟု APHR က ပြောသည်။
ထိုလုပ်ဆောင်ချက်က နိုင်ငံတကာ၏ ပြင်းထန်သော စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများအကြား ဖိအားများကို လွှဲဖည်ရန်နှင့် သံတမန်ရေးအရ အမှတ်ယူရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု APHR က ရှုမြင်သည်။
ထို့ပြင် APHR အနေဖြင့် ‘Proof of Life’ (သက်ရှိထင်ရှားရှိကြောင်း သက်သေပြရေး) လှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အခြေအနေများကို အတည်ပြုရန် အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြောင်း အလေးထား ပြောသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်နေသည့် သားဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကတည်းက မိခင်ဖြစ်သူနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ခွင့် မရရှိထားပေ။
ထို့ပြင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံရန် တောင်းဆိုခဲ့မှုကို APHR က ကြိုဆိုလိုက်ပြီး ထိုတောင်းဆိုချက်ကို အာဆီယံတဖွဲ့လုံး၏ စုပေါင်းရပ်တည်ချက်အဖြစ် မြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက်အရ မြန်မာစစ်အုပ်စုအနေဖြင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် စစ်မှန်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သော်လည်း ထိုသဘောတူညီချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်မှာ ငါးနှစ်ကြာ ရှိလာသော်ငြား မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံး လွတ်လပ်တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်ကို တကြိမ်တခါမျှ ခွင့်မပြုခဲ့ဟု APHR က ပြောသည်။
