Category: News

စစ်တပ်က လေယာဉ်၊ဒရုန်းနဲ့ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ဟု KIA ပြော

ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့မှာ နေ့စဉ်တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေကြောင်း ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ရက် ညသတင်းဖော်ပြချက်မှာ အခုလို အသိပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဗန်းမော်မြို့မှာ လတ်တလော စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များခုခံတိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အသိပေးပါတယ်။

နေ့စဉ်တိုက်ပွဲပြင်းထန်လျက်ရှိရာ စစ်ကောင်စီက တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာကို လေယာဉ်၊ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ အပြင်းအထန် ပြုလုပ်နေကြောင်းလည်း ဖော်ပြပါတယ်။

KIA ပူးပေါင်းတပ်ဟာ ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာက စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲ ၁ နှစ် သုံးလခန့်ကြာပြီဖြစ်ပါတယ်။

အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားတဲ့နေရာအချို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့ စစ်သုံပမ်းအချို့ရရှိခဲ့ကြောင်း ကချင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်အချို့က ပြောထားပါတယ်။

KIAနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ဟာ အခုနှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ ဖားကန့်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွေမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။

(KIA ဂေါ်ရခါးတပ်ရဲဘော်များအား သိမ်းပိုက်ထားသော စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုရှေ့တွင် ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာအတွင်းက တွေ့ရစဉ်။

“ပြည်သူတွေအပေါ် ရက်စက်တဲ့ အာဏာရှင်တယောက် ပြုတ်ကျသွားလို့ရလဒ်ကို ကြိုဆို ထောက်ခံနေ ကြတာ”

အီရန်မှာ ခါမေနီ သေဆုံးသွားတဲ့ သတင်းအပေါ် မြန်မာပြည်သူတွေ ဝမ်းသာနေကြတာက အမေရိကန်ကို အထင်ကြီးလို့လည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ထောက်ခံ နေတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

သူတို့ လက်ရှိဖြတ်သန်းနေရတဲ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေ၊ စိတ်ဒဏ်ရာတွေနဲ့ အများကြီး ဆက်စပ်နေပါတယ်။

အီရန်အစိုးရဟာ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပြည်သူတွေကို ဖိနှိပ် အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ဘာသာရေး အာဏာရှင်စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။

ဆန္ဒပြခဲ့ကြတဲ့ အီရန်ပြည်သူတွေကို အစိုးရက အကြမ်း ဖက်နှိမ်နင်းခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ မြန်မာပြည်သူတွေ ခံစားနေရတဲ့ စစ်အာဏာရှင်ရဲ့ ဖိနှိပ်မှုနဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေနဲ့ အသွင်သဏ္ဍာန် တူနေတဲ့အတွက် အီရန်ပြည်သူတွေရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ကိုယ်ချင်းစာကြပြီး ဖိနှိပ်ခံပြည်သူတွေဘက် ကနေ ရပ်တည်ကာ ဝမ်းသာပေးကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးတော့ ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုကျော် အာဏာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်ခဲ့တဲ့ ခါမေနီလို သြဇာကြီးမားတဲ့ အာဏာရှင်တောင် ကျဆုံးနိုင်တယ် ဆိုပြီး လက်တွေ့ မြင်လိုက်ရတဲ့အခါ မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက် ကြီးမားသွားစေပါတယ်။

တော်လှန်ရေး အပေါ် ယုံကြည်ချက်ကို ပိုခိုင်မာစေပြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့လည်း ဒီလိုပဲ နိဂုံးချုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ပျော်ရွှင်ကြတာပါ။

နောက်တခု မြန်မာပြည်သူ အများစုဟာ စစ်အုပ်စုကို နိုင်ငံတကာကနေ ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူပေးဖို့ နှစ်ရှည်လများ ဆန္ဒရှိခဲ့ကြတာပါ။

အခုလို အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက် နိုင်ခဲ့တာကို မြင်တဲ့အခါ ကိုယ့်နိုင်ငံကိုလည်း တချိန်ချိန် မှာ ဒီလိုထိရောက်တဲ့ အရေးယူမှုမျိုး ဖြစ်လာနိုင်မလားဆိုတဲ့ စိတ်ကူးနဲ့ အားရကျေနပ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံမှာ အီရန်ဟာ တရုတ်၊ ရုရှားတို့လို အာဏာရှင် နိုင်ငံတွေနဲ့ မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားတာပါ။

သူတို့ ကိုယ်တိုင်လည်း စစ်ကောင်စီကို လက်နက်၊ နည်းပညာနဲ့ လေယာဉ်ဆီတွေ ပံ့ပိုးနေကြောင်း မှတ်တမ်းတွေ ရှိပါတယ်။

ဒီလို စစ်ကောင်စီကို ပံ့ပိုးနေတဲ့ အာဏာရှင်ကွန်ရက်ထဲက အမာခံနိုင်ငံတခုဖြစ်တဲ့ အီရန် အထိနာသွားခြင်းအပေါ် မြန်မာပြည်သူတွေ ဝမ်းသာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်တွေကို သဘောမကျသူတွေတောင်မှ ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် ပြည်သူတွေအပေါ် ရက်စက်တဲ့ အာဏာရှင်တယောက် ပြုတ်ကျသွားလို့ အမိန့်ပေးခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို ထောက်ခံတာမဟုတ်ဘဲ၊ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ရလဒ်ကို ကြိုဆို ထောက်ခံနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖိနှိပ်ခံ အီရန်ပြည်သူတွေ အတွက် လွတ်မြောက်ရေးလမ်းစ ပေါ်လာပြီ ဆိုတဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု ရှုထောင့် ကနေ ကြည့်ပြီး ဝမ်းသာပေးကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

Zin Thaw Naing

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး ခြွင်းချက်မရှိ အမြန်ဆုံးလွတ်မြောက်ရေး စီမံချက်များ ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ရန် အပါအဝင် အချက် ၁၃ ချက်ကို အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD)က ထုတ်ပြန်သည်။

ယမန်နေ့(ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်)က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) ၏ ဒုတိယဗဟိုကော်မတီသည် ကြားကာလ သတ္တမအကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို Zoom Online Platform မှတဆင့် ကျင်းပခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု မပါဝင်ဘဲ ပြေလည်ရေးလမ်းစ ရရှိနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ယုံကြည်သည့်အတွက် မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသူအားလုံး အမြန်ဆုံးလွတ်မြောက်ရေးကို စီမံချက်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး ခြွင်းချက်မရှိ အမြန်ဆုံးလွတ်မြောက်ရေး စီမံချက်များဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးနည်းနှင့် ကြိုးပမ်းမှုကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) စမ်းချောင်းမြို့နယ် အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘိုဘိုဦးက ဆိုသည်။

၎င်းက “နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ကြိုးပမ်းမှုကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကျန်းမာရေးကို စိုးရိမ်စိတ် ကျွန်တော့မှာရှိပါတယ်”ဟု ယနေ့(မတ်လ ၁ ရက်)တွင် မဇ္ဈိမကို ပြောသည်။

အစည်းအဝေးတွင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်၏ တရားဝင်တည်ရှိမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို ခေါ်ယူကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ပါတီအင်အား ကျစ်လစ်ခိုင်မာစေရန် အဆင့်ဆင့်သော ပါတီအမှုဆောင်များ၏ ထိရောက်သော ဦးဆောင်မှုဖြင့် စီမံချက်များ ရေးဆွဲသွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆိုသည်။

ထိုအစည်းအဝေးသို့ သဘာပတိအဖွဲ့ဝင် မန်းဂျော်နီ အပါအဝင် ဗဟိုအလုပ်ကော်မတီ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးတို့ရှိ ဗဟိုကော်မတီဝင်များ၊ ဗဟိုရေးရာကော်မတီများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု အစီရင်ခံစာများ၊ အကြံပြုစာတမ်းများ တင်ပြဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

၎င်းအစည်းအဝေးအား သဘာပတိအဖွဲ့ဝင် တဦး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အရံဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဗဟိုကော်မတီဝင်များ ၊ အရံဗဟိုကော်မတီဝင်များ စုစုပေါင်း ၅၁ ဦးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလုပ်အမှုဆောင် ၂၀ ဦး၊ ဗဟိုရေးရာကော်မတီများမှ ၁၈ ဦး အထူးဧည့်သည်တော် ကိုးဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၉၉ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ ကြသည်။

ထို့အပြင် ဗဟိုအလုပ်ကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းအစီရင်ခံစာကို အတည်ပြုကာ ကျန်တင်ပြချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

အကြီးကျယ်ဆုံးထိုးစစ်ဆင်မည်ဟု ကြေညာ

အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အီရန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ကြီး အယာတိုလာ အလီခါမေနီ ဟာ ရုံးခန်းမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် သေဆုံးသွားပြီလို့ အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာက တရားဝင် အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် မနက်ပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာ ခါမေနီရဲ့ သမီး၊ သမက်နဲ့ မြေးဖြစ်သူတို့ပါ အတူသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ခါမေနီ ပုန်းအောင်းနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေဟာ ရန်သူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးသာဖြစ်တယ်လို့ အီရန်သတင်းဌာနက တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့က သူ့ရဲ့ ရုံးခန်းအဆောက်အအုံ ပျက်စီးသွားတာကိုလည်း ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်တွေကတဆင့် အတည်ပြုတွေ့ရှိရပါတယ်။

အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် IRGC က အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေမှာ အခြေစိုက်ထားတဲ့ အမေရိကန်စခန်း ၁၄ ခုကို လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်အယောက် ၂၀၀ ထက်မနည်း သေဆုံး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အီရန် နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာနဲ့ တက်စ်နင်မ် သတင်းဌာန တို့က ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေအတွက် လက်တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က အီရန်သမိုင်းတစ်လျှောက် အပြင်းထန်ဆုံးထိုးစစ်ကို မကြာမီ စတင်တော့မယ်လို့ ကြေညာထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းမှာ သိမ်းပိုက်ခံထားရတဲ့ နယ်မြေတွေနဲ့ အမေရိကန် အကြမ်းဖက်စခန်းတွေကို အဓိက ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်သွားမယ်လို့ IRGC က သတိပေးထားပါတယ်။​

သေဆုံးသွားတဲ့ အီရန်အဓိက ခေါင်းဆောင်များ

၁။ အယာတိုလာအလီခါမေနီ – ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်

၂။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုဟာမက်ပက်ပေါ – အီရန်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ IRGC ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် Commander in Chief

၃။ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဇစ်နာဇီယာဇာဒက် – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး

၄။ အလီရှန်ကာနီ – ခါမေနီရဲ့ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာအကြံပေး

၅။ မိုဟာမက်ရှာရာဇီ – ခိုမေနီရဲ့ စစ်ရေးဗျူဟာ အကြီးအကဲ

၆။ ဆာလက်အဆာဒီ – ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲ

၇။ ဆာအစ်အအစ်ဇာဒီ – ပါလက်စတိုင်း Quds တပ်ဖွဲ့အကြီးအကဲ

ပုံစာ – အီရန်ခေါင်းဆောင် ခါမေနီ သေဆုံးကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ကြေညာအပြီး Tehran မြို့ Enghelab Square ရင်ပြင်မြင်ကွင်း။

Photos – Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မုံသွင်ရွာအနီးမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး စစ်ရေးတင်းမာနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် မနက် ၁၁ နာရီလောက်ကစပြီး မုံသွင်ရွာရဲ့အနောက်တောင်ဘက် ဒေသအခေါ် ဘုရားကုန်းအနီးမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတာပါ။

မုံသွင်ရွာက စစ်ရှောင်တယောက်က “တိုက်ပွဲကြာချိန်က တနာရီလောက်တော့ ကြာလိမ့်မယ်။ နှစ်ဖက် အထိခိုက်ကတော့ ဘာမှမသိရသေးဘူး။ အဲဒီလို တိုက်ပွဲဖြစ်နေချိန် မုံသွင်ရွာထဲမှာ နောက်ချန်နေတဲ့ စစ်သားတွေက ထွန်စက်တစီးကိုလည်း မီးရှို့တာတွေလုပ်တယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

မုံသွင်ရွာဟာ အိမ်ခြေ ‌‌‌‌‌‌‌‌၇၀၀ လောက်ရှိပြီး ပုလဲမြို့ရဲ့ မြောက်ဘက် ၆ မိုင်လောက် ကွာဝေးပါတယ်။

စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းဟာ BNRA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်နဂါး စစ်တပ်ဆီ လက်နက်ချအညံ့ခံပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်ကစလို့ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း အင်အား ၂၅၀‌ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြေပြင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တယောက်က “စစ်ကြောင်းက ချင်ပြစ်ရွာကနေ မုံသွင်ရွာကို ကူးလာတာ။ အခုဖြစ်တာက စစ်ကြောင်းရဲ့ ရှေ့ပြေးအဖွဲ့နဲ့ဖြစ်တာ။ ချင်ပြစ်ရွာထဲမှာလည်း နောက်ချန်အဖွဲ့ကျန်ခဲ့သေးတယ်။ ကိုယ့်ဘက်က ဒရုန်းနဲ့ ရှေ့ပြေးစစ်ကြောင်းကို တိုက်ခိုက်တာ။ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်ပြီး မြေပြင် အပြန်အလှန်တိုက်ပွဲ ဖြစ်တာ။ နှစ်ဖက်အထိခိုက်က‌တော့ ဘာမှပြောလို့မရသေးဘူး။ သူတို့ဘက်က အထိနာလို့ ညနေ ၅ နာရီမှာ ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စင်းနဲ့ ဗုံးသီး ၃ လုံးထက်မနည်း ပတ်ကြဲချသွားတယ်။ ကျန်တာက‌တော့ နှစ်ဖက်စစ်ရေး တင်းမာနေဆဲလို့ ပြောလို့ရမယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အခုလို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် မုံသွင်ရွာက ဒေသခံပြည်သူတွေ အပါအဝင် အနီးအနားဝန်းကျင်က ဒေသခံတွေလည်း ဘေးလွတ်ရာကို စစ်ဘေးရှောင်နေကြရပါတယ်။