Author: Baby Yit Lone

စစ်သည်အင်အား ၁ သန်းကျော်ဖြင့် အီရန် စစ်ပြင်

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် စစ်မီးလျှံများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်နေပြီး အမေရိကန်၏ မြေပြင်ကျူးကျော်စစ် ဖြစ်လာနိုင်ခြေကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် အီရန်အစိုးရသည် စစ်သည်အင်အား ၁ သန်းကျော်ကို အရေးပေါ် စုစည်းကာ အကြီးအကျယ် စစ်ပြင်ဆင်လိုက်ကြောင်း သိရသည်။

အဓိက အချက်အလက်များ

စံချိန်တင် စစ်အင်အား: ပုံမှန်စစ်တပ်သာမက ပြည်သူ့စစ် (militia) အဖွဲ့များပါ ပူးပေါင်းပါဝင်လာသဖြင့် အီရန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု ဖြစ်လာသည်။

ဆွေးနွေးမှုများ ပျက်ပြားခြင်း: အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အစိုးရနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ မအောင်မြင်ဘဲ လမ်းမဆုံးဖြစ်ခဲ့ရခြင်းက ယခုတင်းမာမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့ခြင်း: သမ္မတထရမ့်က ညှိနှိုင်းမှုများ ရှိနေကြောင်း ပြောဆိုသော်လည်း၊ အီရန်ဘက်ကမူ ၎င်းသည် အချိန်ဆွဲသည့် နည်းဗျူဟာသာဖြစ်ပြီး လက်တွေ့တွင် အမေရိကန်က စစ်ရေးဖြင့် ဖိအားပေးရန်သာ ပြင်ဆင်နေသည်ဟု တုံ့ပြန်ထားသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်နိုင်မှုများ

စစ်ရေးလေ့လာသူများ၏ အဆိုအရ အကယ်၍ မြေပြင်စစ်ပွဲ အမှန်တကယ် စတင်ခဲ့ပါက အောက်ပါအတိုင်း သက်ရောက်မှုများ ရှိလာနိုင်သည်ဟု သတိပေးနေကြသည်။

ရေနံဈေးကွက်: ကမ္ဘာ့ရေနံ ထောက်ပံ့မှုလမ်းကြောင်းများ ပိတ်ဆို့သွားနိုင်ပြီး လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်တက်ခြင်း။

စီးပွားရေး ဂယက်: ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရိုက်ခတ်နိုင်ခြင်း။

ငြိမ်းချမ်းရေး စိန်ခေါ်မှု: အမေရိကန်၏ နည်းပညာမြင့် လက်နက်များနှင့် အီရန်၏ လူအင်အား အလုံးအရင်းတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့မှုသည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်လာခြင်း။

“ယခုအခြေအနေသည် ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းကြီးမတိုက်မီ ငြိမ်သက်နေသည့် အချိန်ကာလ (The Calm Before the Storm) သာ ဖြစ်သည်” ဟု အကဲခတ်အချို့က တင်စားနေကြသည်။

အင်အား ၁ သန်းကျော်ဖြင့် ခံစစ်ပြင်ထားသည့် အီရန်နှင့် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး အမေရိကန်တို့ကြားမှ ဤတင်းမာမှုသည် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ပြေလည်သွားမည်လော သို့မဟုတ် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံးသော မြေပြင်စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်လာမည်လော ဆိုသည်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက စိုးရိမ်တကြီး စောင့်ကြည့်နေကြရပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အကြမ်းမဖက် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို အာဏာရူးတို့ မလိုက်နာသဖြင့် စစ်ဖြစ်နေခြင်းဟု ငါးမင်းဆွေဆို

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အကြမ်းမဖက်သော နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို အာဏာရူးတို့က မလိုက်နာ ကြသဖြင့် စစ်ဖြစ်နေရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ငါးမင်းဆွေက ပြောကြားလိုက်သည်။

ငါးမင်းဆွေ(ခ) ဦးမင်းဆွေက မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်၌ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ကာ အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

“အမဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်က အကြမ်းမဖက်တဲ့ နည်းပဲဗျနော်။ အကြမ်းမဖက် တဲ့ နည်းပဲ။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ပဲ ရှင်းမယ်ဆိုတာ အမဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်။ အဲဒီနိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို မလိုက်နာကြလို့ အခုလိုဖြစ်တာ။ အာဏာရူးတွေ အဲ့ဒီနိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကိုလည်း မလိုက်နာကြဘူးနော်။ အဲဒီတော့ လူငယ်တွေပဲ သေတယ်”ဟု ငါးမင်ဆွေက ပြောသည်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးရန်နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်လိုက်ပါက ၎င်းတို့ အာဏာ ထိခိုက်လာမည်ကို ကြောက်နေကြသလားဟုလည်း ငါးမင်းဆွေက မေးခွန်းထုတ်သည်။

“အခုလည်း ရွေးကောက်ပွဲအတုဆို ဟိုဘက်က ပြောပြန် ၊ ဒီဘက်ကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ပြောရင် တုတ်တုတ်မလှုပ်တဲ့အပြင် ကျနော့်ကိုပါ လှည့်လှည့်ပြီးတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးရကောင်း ပြောရကောင်းလား ရန်တွေ့နေတယ်။ မတော်ရင် ကျနော့်ကိုပါ ထောင်ထဲထည့်ရင် ထည့်ဦးမှာ။ ကျနော်က လုံးဝမကြောက်ဘူးဗျ။ နိုင်ငံတော် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ပဲ ကျနော် လုပ်နေတာ။ အရင်တုန်းကလည်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လုပ်ရင်းလုပ်ရင်း ထောင်ထဲ ရောက်သွားတာပဲ”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူနေထိုင်ပြီး နိုင်ငံရေးပြဿနာများကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းလိုကြောင်းနှင့် မြန်မာပြည်ကြီး အမြန်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းပါစေ ဟုလည်း ပြောသည်။

စစ်ပွဲအတွင်း လူငယ်များ သေကုန်ကြပြီဖြစ်၍ အသက်၆၀ကျော် လူကြီးများ အာဏာမရူးကြရန် ငါး မင်းဆွေက တိုက်တွန်းသေးသည်။

ငါးမင်းဆွေသည် မွန်ပြည်နယ် ၊ မော်လမြိုင်မြို့မှ ကချင်ပြည်နယ် ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ထိ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တစ်ကိုယ်တော်လမ်းလျှောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ၂၅ ရက်ခန့် လမ်းလျှောက်အပြီး မတ်လ ၂၁ ရက်၊ မန္တလေးတိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းနယ်စပ် ၊ ဧရာဝတီတံတား(ရတနာပုံ)အရောက်တွင် စစ်တပ်၏ တားဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသဖြင့် လှည့်ပြန်ခဲ့ရကာ မတ်လ ၂၃ ရက်၌ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ထိုင်းတွင် ပုံးဖြင့် ဆီမရောင်းသဖြင့် အလောင်းနှင့် အခေါင်းပါ ဆိုင်သယ်လာပြီး သုဘရာဇာ ဒီဇယ်ဝယ်ခဲ့ရ

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ဘူယန်းခရိုင်ရှိ သုဘရာဇာတစ်ဦးသည် အလောင်းအား မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန် ဆီဆိုင်မှ ဒီဇယ် သွားဝယ်ရာတွင် ပုံးဖြင့်မရောင်းနိုင်ဟု ဝန်ထမ်းများက တုံ့ပြန်သဖြင့် ဒေါသထွက်ကာ နိဗ္ဗာန်ယာဉ်ပေါ် လူသေပါ ပါသည့် အခေါင်းအား သယ်လာပြီး သက်သေပြကာ ဒီဇယ်များ ဝယ်ခဲ့ရသည်။

အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ် ပရီးချားဆိုသော သုဘရာဇာသည် ယခင်ကတည်းက ထိုဆီဆိုင်မှာပင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ၌ မဖြစ်မနေအသုံးပြုရသည့် ဒီဇယ်များကို ဝယ်နေကကျဖြစ်သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ စစ်ဖြစ်ပြီးနောက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စက်သုံးဆီ ရှားပါးမှုက ထိုင်းနိုင်ငံတွင်လည်း သက်ရောက်မှုရှိ သဖြင့် ပုံးဖြင့် လာဝယ်သူများမှာ ဆီများစွာ ဝယ်လှောင်ထားသူများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုကာ ပရီးချားကို ဆီမရောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဒေါသထွက် ပေါက်ကွဲနေသော ပရီးချားသည် နိဗ္ဗာန်ယာဉ်ပေါ် အလောင်းပါသည့် အခေါင်းပါ တင်ဆောင်ကာ ဆီဆိုင်သို့ ပြန်လာပြီး သက်သေပြကာ ဗီဒီယိုရိုက်ပြီး လူမှုကွန်ရက်ပေါ် တင်ခဲ့သည်။

ဆိုင်မန်နေဂျာထံ ဝန်ထမ်းများက သွားရောက် ပြောပြပြီးနောက် ပရီးချားကို ၁၈ လီတာဆန့် ပုံး ၃ လုံးဖြင့် ဒီဇယ်များ ရောင်းချပေးခဲ့သည်။

ဘန်ဘူယန်းခရိုင် အဝေးပြေးလမ်း ၃၄၄ ပေါ်ရှိ ဘုရားကျောင်းသုဿာန်တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်သည့်အလုပ် လုပ်သူ ပရီးချားထံ သတင်းထောက်များ ရောက်လာပြီး မေးမြန်းရာ သေဆုံးသူ မိသားစုသည် ဆင်းရဲသဖြင့် ငွေမတတ်နိုင်သလို သုဿန်ကိုလည်း သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေသောကြောင့် ချက်ချင်း အသုဘမချနိုင်ခဲ့ကြောင်း၊

ဆေးရုံကလည်း ဆက်ထားရမည့် အလောင်းများနေရာအတွက် အလောင်းကို ပြန်သယ်သွားစေပြီးနောက် မီးသင်္ဂြိုဟ်ရေးအတွက်မှာလည်း ဒီဇယ်ဝယ်ပေးမည့် အလှူရှင်ရှာပြီး ထိုအလှူငွေရမှ ဝယ်နေကြ ဆီဆိုင်တွင် ဒီဇယ်သွားဝယ်ရာမှ ယခုလို အခက်အခဲကြုံခဲ့ ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“တပ်မတော်နေ့” အခမ်းအနားတက်သည့် မချမ်းမြမြသော်ကို လူမှုရေးပြစ်ဒဏ်ပေးရန် လှုံ့ဆော်

စစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မချမ်းမြမြသော်သည် “ တပ်မတော်နေ့“ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည့် ဓာတ်ပုံများ ထွက်ပေါ်လာသဖြင့် ၎င်းအား လူမှုရေးပြစ်ဒဏ်ပေးရန် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

ဆရာမ ချမ်းချမ်း (ခေါ်) မချမ်းမြမြသော်သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့၊ Mondrian Seoul Itaewon ဟိုတယ်တွင် ယမန်နေ့ (မတ်လ ၂၇ ရက် ) က ပြုလုပ်သည့် စစ်ကော်မရှင် “တပ်မတော်နေ့” ဂုဏ်ပြုညစာ စားပွဲတက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်တွေ့ရှိသူများ ဆိုသည်။

မြေလတ်ဒေါင်းတို့ ပွဲကစို့ ၊ Fncc Burma Fact Check Community နှင့် တော်လှန်ရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ၎င်းအား လူမှုရေးပြစ်ဒဏ်ပေးရန် လူမှုကွန်ရက်မှ တဆင့် နှိုးဆော်နေခြင်းဖြစ်သည်။

“ဒီလို ပြည်သူတွေကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် သတ်ဖြတ်နှိပ်စက်နေသူတွေကို ဂုဏ်ပြုတဲ့ပွဲမှာ လက်ခုပ်လက်ဝါးတီးပြီး ဝိုင်တွေကို အတူတူသောက်ပြီး ဂုဏ်ပြုနေတယ်။ တော်လှန်ရေးကို သစ္စာဖောက်တဲ့လူတယောက်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့တာလည်း လုပ်ရကျိုးနပ်တဲ့ ပွဲတခုဖြစ်ပါတယ်” ဟု တော်လှန်ရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကိုဝင်း (အမည်လွှဲ) က ဆိုသည်။

ကိုဝင်းသည် ယမန်နေ့က Mondrian ဟိုတယ် ရှေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် “တပ်မတော်နေ့” ဂုဏ်ပြုညစာ စားပွဲကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ထို ဆန္ဒထုတ်ဖော်သူများတွင် Mondrian ဟိုတယ်တွင်း မချမ်းမြမြသော်ရှိနေသည်ကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ရသူရှိကြောင်း သိရသည်။

မချမ်းမြမြသော်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တရားစောင့်နတ်သမီးဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို လက်မခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သလို တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံအစီအစဉ်များတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။

ဆရာမချမ်းချမ်းသည် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေသည့် သတင်းအချက်အလက်များ ၂၀၂၃ နှစ်စပိုင်းမှ စတင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် မြန်မာပြည်သူလူထုနှင့် တောင်ကိုရီးယားရောက် မြန်မာပြည်သူကြားတွင် လူသိများကာ လွှမ်းမိုးမှု အသင့်အတင့်ရှိ၍ သက်သေနှင့်တကွ ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် စီစဉ်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကိုရီးယားရောက် တော်လှန်ရေးတက်ကြွသူကဆိုသည်။

“ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ စောင့်ကြည့်နေတာတော့ ကြာပါပြီ။ ၂၀၂၃ အစောပိုင်းကတည်းက တချို့အပြုအမူတွေ၊ အပြောအဆိုတွေ စစ်တပ်နဲ့ သိသိသာသာတမျိုး၊ မသိမသာတမျိူး ပါဝင်ဆောင်ရွက် ပတ်သက်နေတာတွေ သိထားတာရှိပါတယ်။ ဒါအချိန်အခါက အခုမှ ပေးလာလို့ လူထုကို သက်သေနဲ့ ချပြနိုင်တဲ့အဆင့်ထိ ရောက်တာပေါ့နော်။ တဖက်မှာလည်း သူက အတိုင်းအတာခုထိအောင် Image ယူထားတာရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် သက်သေအချက်အလက်မရှိရင် ဘယ်သူမှဒါကို လက်ခံမှာမဟုတ်ဘူးဆိုတော့ ဒါကြောင့်မို့ ခုလောက်ထိ အချိန်ယူပြီး သေချာမှ ချပြတာပါ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဆရာမချမ်းချမ်းသည် ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်တွင် စာသားမှတ်ချက်ရေးသားခွင့် (Comment ) ပိတ်ထားပြီး Followers့ များ ဆက်တိုက်ကျဆင်းနေသည်။ ၎င်းသည် လူမှုကွန်ရက်တွင် ကိုရီးယားဘာသာစကားများ ပို့ချသင်ကြားပေးနေသလို ကိုရီးယားဘာသာစကားသင်တန်းကျောင်း Chan Chan School ကိုလည်းဖွင့်လှစ်ထား သည်။

အပြုံးလေးက လှလိုက်တာ

တပ်မတော်နေ့မှာ လူပေါင်းများစွာ သတ်ခဲ့တာကို ဂုဏ်ပြုနေသလိုပါပဲ 🤣

Photo credit