စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ခုနှစ်များအတွင်း ဧရာဝတီတိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှု စတင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲဝင်ကြမည့် PDF နှင့် နွေဦးအင်အားစုများသည် ကရင်နှင့် ရခိုင်တွင် စုဖွဲ့လေ့ကျင့်ခဲ့ကြ၏။ ၂၀၂၄ နှစ်ကုန်၊ ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်း ရခိုင်တောင်ပိုင်း ဂွမြို့နှင့် ဘောမိတို့အား အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် အာရက္ခတပ်တော်နှင့်အတူ ဧရာဝတီတိုင်း PDF နှင့် PLF တပ်ဖွဲ့များသည် ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့၏။ အာရက္ခတပ်တော်နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များသည် စစ်ကြောင်းသုံးခုခွဲ၍ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းသို့ စစ်မျက်နှာဖွင့်လှစ် ဝင်ရောက်လာသည်ကို တွေ့ရ၏။ ပထမတကြောင်းမှာ ဘောမိမှ အရှေ့တောင်ဘက် သာပေါင်းသို့ ဦးတည်သည်။ ဒုတိယစစ်ကြောင်းမှာ အရှေ့ဘက် ဂွ-ငသိုင်းချောင်း ကားလမ်းအတိုင်း ရေကြည်မြို့နယ်၊ ငသိုင်းချောင်း၊ မြောက်စမ်းအခြေစိုက်…
နှစ်ပေါင်း ၂၀ ပရဟိတလုပ်ခဲ့တဲ့ ကျွန်တော်ဘီဝမ်း… ဒီတစ်ခါတော့ မျက်ရည်မထိန်းနိုင်ခဲ့ဘူး မြဝတီမြို့မှာ ပရဟိတလုပ်လာတာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ရှိပါပြီ။ လူပေါင်းထောင်ချီကို ကူညီပေးခဲ့ဖူးပေမယ့်… ဒီညမှာတွေ့ကြုံခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်ကတော့ ကျွန်တော်ဘဝတစ်လျှောက် မမေ့နိုင်တဲ့ အမှတ်တရတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉.၂.၂၀၂၆ ည ၇ နာရီခန့်မှာ မြဝတီမြို့ ရွှေမြင်းဝန်စေတီအနီး လမ်းသွယ်လေးတစ်ခုမှာ အသက် ၅၀ ဝန်းကျင်ရှိ အရက်သောက်လွန်ပြီး အမောဖောက်နေတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူတွေက ကျွန်တော်ဘီဝမ်းကို ဆက်သွယ်ပြီး အကူအညီတောင်းလာခဲ့တာကြောင့် အမြန်ဆုံး မြဝတီဆေးရုံကြီးကို တင်ပို့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဆေးရုံမှာ လူနာအခြေအနေကို သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့တဲ့အခါ… သူ့အခြေအနေက မကောင်းတော့ဘူးဆိုတာကို သိလိုက်ရပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ သူက ကျွန်တော့်လက်ကို တင်းတင်းဆုပ်ကိုင်ပြီး… “ကျွန်တော့်သမီးလေးကို ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးပါ…” လို့ အားနည်းတဲ့အသံနဲ့ မှာကြားခဲ့ပါတယ်။…
မြသွဲ့သွဲ့ခိုင် သို့မဟုတ် နွေဦးတော်လှန်ရေးရဲ့ ပထမဦးဆုံးသူရဲကောင်း အာဏာသိမ်းမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသူတွေထဲမှာတဦးဖြစ်တဲ့ အသက် ၂၀ အရွယ် ဒသမတန်းကျောင်းသူ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်ကိုစစ်တပ်က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့တာ ဒီကနေ့ဆိုရင် ၅ နှစ်ပြည့်မြောက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းအပြီး အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလူထုလှုပ်ရှားမှုကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာမှာပထမဦးဆုံးကျဆုံးခဲ့တဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တပ်က မဲစာရင်းအကြောင်းပြပြီးအာဏာသိမ်းတာကိုတနိုင်ငံလုံးက ငြိမ်းချမ်းစွာဆန့်ကျင်ကြတဲ့အထဲမှာ အစိုးရရုံးအဖွဲ့နဲ့ စစ်တပ်ဌာနချုပ်တည်ရှိတဲ့ နေပြည်တော်ဟာလည်း ကျန်ရစ်မနေခဲ့ပါဘူး။ စစ်အာဏာသိမ်းအပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်မှာတော့ နေပြည်တော်က အာဏာသိမ်းမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဆန့်ကျင်တဲ့သူတွေဟာ နေပြည်တော်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကြေးရုပ်ရှိတဲ့ သပြေဝိုင်းအဝိုင်းကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြပါတယ်။ ဆန္ဒပြသူတွေဟာ အဲဒီဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ်ရှိတဲ့သပြေကုန်းအဝိုင်းကိုဖြတ်ပြီး ရုံးတက်ကြမယ့် နိုင်ငံဝန်ထမ်းတွေကို ရုံးမတက်ပဲ အာဏာဖီဆန်ကြဖို့တောင်းဆိုခဲ့ကြတာပါ။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်မှာတော့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆန္ဒပြသူတွေကို ရေကားတွေနဲ့ ထိုးပြီးရာဘာကျဉ်တွေနဲ့…
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ပြုလုပ်နေတဲ့ “Walk For Peace” (ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းလျှောက်ပွဲ) ကြီးဟာ အောင်မြင်စွာနဲ့ ခရီးဆုံးပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ (၁၀၈) ရက်မြောက်နေ့မှာတော့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်ကတော့ ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့အတွင်း ဦးဆောင်ဆရာတော် (၁၉) ပါးနဲ့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေ စည်းကမ်းတကျ လမ်းလျှောက်နေစဉ်မှာ သဘာဝတရားရိပ်သာဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမသာရ က ကြိုတင်စာရင်းသွင်းထားခြင်း မရှိဘဲ ကြားဖြတ်ဝင်ရောက် လမ်းလျှောက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာပါ။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို အသိပေးပြီး လမ်းလျှောက်အဖွဲ့ထဲကို ဝင်ရောက်လာခဲ့ပေမဲ့… ၅ မိနစ်ခန့်အကြာမှာတော့… တာဝန်ရှိသူတွေက လုံခြုံရေးအရ သူ့ကို အဖွဲ့ထဲကနေ ဖယ်ရှား (မောင်းထုတ်) ခဲ့တာကို Live ထုတ်လွှင့်မှုတွေမှာ အတိုင်းသား မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ? အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ဒီလိုပွဲမျိုးတွေလုပ်ရင်…
မကြာသေးခင်က ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဝမ်းနည်းစရာ ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် လသားအရွယ် သားငယ်လေးရဲ့ မိခင်ဟာ မထင်မှတ်ဘဲ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။ အသက်ရှင်နေစဉ်မှာ မိခင်ရဲ့မေတ္တာကို အနည်းငယ်သာ ခံစားခွင့်ရခဲ့တဲ့ သားငယ်လေးဟာ အခုတော့ “မေမေ” လို့တောင် မခေါ်တတ်သေးခင်မှာပဲ မိခင်ရဲ့အသံကို ထာဝရ မကြားရတော့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သားနဲ့မိခင်ကြားက သံယောဇဉ်ကတော့ အဆန်းတကြယ်ပါပဲ…။ ”အမေကို မတွေ့ရတော့ပေမဲ့ အမေကို သိနေတဲ့ သားငယ်လေး…” မိခင်ရဲ့ ဓာတ်ပုံလေးကို ရင်ခွင်ထဲပိုက်၊ ဓာတ်ပုံထဲက မိခင်ရဲ့မျက်နှာလေးကို အငမ်းမရ စိုက်ကြည့်ရင်း နမ်းရှိုက်နေတဲ့ အပြစ်ကင်းစင်တဲ့ မြင်ကွင်းက မြင်သူတိုင်းရဲ့ နှလုံးသားကို နာကျင်စေခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီးဟာ တစ်ခါတရံမှာ တကယ်ကို ရက်စက်လွန်းလှပါတယ်။ မထင်မှတ်တဲ့ အခိုက်အတန့်လေးတစ်ခုက မိသားစုတစ်စုရဲ့ ဘဝကို ထာဝရ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့ပါပြီ။ မိခင်ဖြစ်သူ…